Hai kiện hàng Triều Tiên với điểm đến là một cơ quan chính phủ Syria chịu trách nhiệm về chương trình vũ khí hóa học nước này đã bị chặn lại trong 6 tháng qua, Reuters dẫn một báo cáo mật của LHQ về tình trạng vi phạm trừng phạt của Triều Tiên.
Báo cáo được một nhóm chuyên gia độc lập LHQ soạn thảo, được trình lên Hội đồng Bảo an LHQ đầu tháng này và Reuters thu thập được ngày 21-8. Báo cáo không nói chi tiết 2 kiện hàng này được chặn cụ thể lúc nào, ở đâu, và trong các kiện hàng chứa những gì.
“Ban chuyên gia đang điều tra sự hợp tác giữa Syria và Triều Tiên về các loại vũ khí hóa học bị cấm, tên lửa đạn đạo, và vũ khí thông thường” – Reuters dẫn thông báo dài 37 trang.
“Hai nước thành viên chặn các kiện hàng có điểm đến Syria. Một nước thành viên khác thông báo cho ban chuyên gia rằng có lý do để tin hàng hóa này là một phần hợp đồng KOMID của Triều Tiên với Syria” – theo báo cáo.
KOMID là Tập đoàn phát triển khai khoáng Triều Tiên, được cho là nơi giao dịch, xuất khẩu thiết bị tên lửa đạn đạo và vũ khí thông thường chủ yếu của Triều Tiên. KOMID có trong danh sách trừng phạt của Hội đồng Bảo an LHQ từ năm 2009. Năm 2016, HĐBA LHQ đưa hai đại diện của KOMID tại Syria vào danh sách trừng phạt.
“Bên nhận là các thực thể Syria được Liên minh châu Âu và Mỹ xem là các công ty bình phong của Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Syria (SSRC), vốn bị các chuyên gia LHQ xác định từng hợp tác với KOMID trong nhiều vụ vận chuyển các mặt hàng bị cấm trước đây” – Reuters trích báo cáo. SSEC giám sát chương trình vũ khí hóa học của Syria từ năm 1970.
Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un thăm Bộ Chỉ huy Lực lượng Chiến lược của quân đội Triều Tiên ngày 15-8, để nghe báo cáo về kế hoạch nã tên lửa đảo Guam. Ảnh: REUTERS
Các chuyên gia LHQ cho biết họ cũng đang điều tra sự hợp tác của Triều Tiên với Syria trong các chương trình tên lửa Scub, bảo dưỡng và sửa chữa các hệ thống tên lửa phòng không đất đối không của Syria.
Bên cạnh đó, trong hạng mục điều tra cũng có việc sử dụng chất độc thần kinh VX tại Malaysia để sát hại người đàn ông Kim Chol được cho là anh trai cùng cha khác mẹ của lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un hồi tháng 2.
Các phái bộ Triều Tiên và Syria tại LHQ chưa phản ứng về báo cáo này.
Triều Tiên từ năm 2006 đến nay luôn trong tình trạng bị LHQ trừng phạt vì các chương trình hạt nhân và tên lửa. Từ năm 2006 đến nay Triều Tiên đã có 5 lần thử hạt nhân và vô số lần thử tên lửa, trong đó gần đây nhất là 2 lần thử tên lửa đạn đạo xuyên lục địa.
Syria năm 2013 theo một thỏa thuận do Nga và Mỹ làm trung gian đã đồng ý tiêu hủy vũ khí hóa học. Tuy nhiên các nhà ngoại giao và thanh tra vũ khí nghi ngờ Syria vẫn bí mật duy trì, phát triển khả năng vũ khí hóa học.
Trong 6 năm nội chiến Syria, Tổ chức Cấm sử dụng vũ khí hóa học cho biết tại nước này có 2 lần sử dụng chất độc thần kinh sarin đã bị cấm, trong khi chất chlorine được sử dụng lan tràn. Chính phủ Syria luôn bác bỏ điều này.
