Washington Post ngày 23-11 cho biết các nghị sĩ Dân chủ trong Ủy ban Tình báo Hạ viện đầu năm tới sẽ điều tra quan hệ Mỹ - Saudi Arabia và cách Tổng thống Donald Trump phản ứng với chuyện nhà báo Jamal Khashoggi bị giết. Hạ viện sẽ được đảng Dân chủ kiểm soát vào nhiệm kỳ tới, bắt đầu từ đầu năm 2019.
Nhà báo Jamal Khashoggi (người Saudi Arabia) bị giết sau khi vào lãnh sự quán nước này ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) chiều 2-10. Sau mấy tuần chối quanh, Saudi Arabia đã thừa nhận nhà báo Khashoggi bị giết “trong một kế hoạch được sắp đặt trước”. Tới giờ, phản ứng của Saudi Arabia là bắt giữ 17 người và sa thải năm quan chức liên quan vụ việc. Trong số những người bị sa thải có một trợ lý hàng đầu của thái tử Mohammed bin Salman của Saudi Arabia. Nhà báo Khashoggi là một người chỉ trích mạnh thái tử Salman. CIA nhận định thái tử Salman là người đứng sau vụ giết nhà báo Khashoggi.
Nhà báo Jamal Khashoggi bị giết chết sau khi vào lãnh sự quán Saudi Arabia ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) chiều 2-10. Ảnh: CNN
Nhà báo Khashoggi là thường trú nhân ở Mỹ, là cây viết của Washington Post. Tính đến giờ, mọi phản ứng của Mỹ với Saudi Arabia là áp gói trừng phạt các cá nhân liên quan đến vụ giết nhà báo Khashoggi mà Saudi Arabia đã xác định.
Ông Trump trước sau vẫn từ chối nghe đoạn băng ghi âm thời điểm nhà báo Khashoggi bị giết và bị phân xác mà các nhà điều tra Thổ Nhĩ Kỳ đưa cho Giám đốc CIA Gina Haspel mang về Mỹ. Ngày 22-11, báo Hurriyet (Thổ Nhĩ Kỳ) đưa tin CIA có được đoạn băng ghi âm cuộc điện đàm thái tử Salman chỉ đạo em trai mình đang là đại sứ ở Mỹ vận động để chính phủ Trump cho chìm xuồng vụ này. Khi được hỏi về chuyện này, ông Trump nói “không nghe gì” chuyện này cả, và còn nói thêm dù thế nào vẫn chọn đứng về phía Saudi Arabia vì đây là đồng minh quan trọng của Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) tiếp thái tử Mohammed bin Salman của Saudi Arabia tại Nhà Trắng đầu năm nay. Ảnh: POLITICO
Theo lời Hạ nghị sĩ Dân chủ Adam Schiff nói với Washington Post thì Ủy ban Tình báo Hạ viện sẽ điều tra đánh giá của tình báo Mỹ về cái chết của nhà báo Khashoggi cũng như về cuộc nội chiến Yemen, sự ổn định của gia đình hoàng gia Saudi Arabia, cách vương quốc này đối xử với thành phần chỉ trích… Nhà Trắng chưa bình luận về thông tin này.
Nghị sĩ Schiff hiện là thành viên cấp cao Ủy ban Tình báo Hạ viện và được dự đoán sẽ trở thành chủ tịch ủy ban này khi Hạ viện mới bắt đầu nhiệm kỳ vào tháng 1-2019.
“Chắc chắn chúng tôi sẽ nghiên cứu sâu thêm về vụ giết nhà báo Khashoggi. Chắc chắn chúng tôi sẽ muốn thẩm định điều cộng đồng tình báo biết về vụ giết người này” - Nghị sĩ Schiff nói với Washington Post.
Tổng thống Mỹ Donald Trump (thứ hai từ trái sang) cùng dự một sự kiện với vua Salman bin Abdulaziz của Saudi Arabia(thứ ba từ trái sang) trong chuyến thăm Saudi Arabia tháng 5-2017. Ảnh: GETTY IMAGES
Ông Schiff cho biết Ủy ban Tình báo Hạ viện sẽ thẩm tra kết luận của CIA, cũng như quan hệ tài chính riêng giữa ông Trump với các nhân vật Saudi Arabia ảnh hưởng đến cách phản ứng của ông.
“Có hàng loạt nguy cơ xung đột quyền lợi tài chính và nhiều vấn đề liên quan lương bổng mà Quốc hội cần phải nhìn sâu vào. Nếu có chuyện đầu tư nước ngoài vào công việc kinh doanh của nhà Trump lèo lái chính sách của Mỹ xung đột với quyền lợi đất nước, chúng tôi cần tìm ra nó” - ông Schiff nói.
Theo Reuters, ông Trump đang là tổng thống nhưng vẫn sở hữu công việc kinh doanh dù đã tuyên bố không tham gia điều hành công việc mỗi ngày. Vận động tranh cử hồi năm 2015, ông Trump từng nói ông kiếm được “hàng trăm triệu USD” từ làm ăn với phía Saudi Arabia.
