Trang web của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ đưa tin ngày 20-11 (giờ địa phương), Ủy ban Đối ngoại Hạ viện đã thông qua nghị quyết H.Res.714.
Nghị quyết có tên gọi “Khẳng định lại sự cần thiết phải giải quyết hòa bình và hợp tác các tranh chấp biển và quyền tài phán ở biển Đông và biển Hoa Đông dựa theo các nguyên tắc được ghi nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế và khẳng định lại sự ủng hộ mạnh mẽ của Mỹ đối với tự do hàng hải và sử dụng hợp pháp vùng biển và không phận quốc tế ở châu Á-Thái Bình Dương”.
Nghị quyết đã nhắc lại hàng loạt căng thẳng do Trung Quốc (TQ) gây ra trên biển Hoa Đông và biển Đông, đồng thời khẳng định:
- Ủng hộ mạnh mẽ giải pháp hòa bình cho các tranh chấp ở biển Đông và biển Hoa Đông. Cam kết tiếp tục nỗ lực hỗ trợ tiến trình giải quyết hòa bình các tranh chấp.
- Ủng hộ quyền tự do hàng hải và bay qua ở các vùng biển và không phận quốc tế. Lên án hành động vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực cản trở các quyền tự do trên ở vùng biển và không phận quốc tế, làm thay đổi nguyên trạng hoặc gây bất ổn ở châu Á-Thái Bình Dương.
Tàu cảnh sát biển Trung Quốc và giàn khoan Hải Dương 981 hạ đặt trái phép ở vùng biển Việt Nam hồi tháng 5. Ảnh: GETTY IMAGES
- Kêu gọi TQ không thực hiện vùng nhận dạng phòng không ở biển Hoa Đông và không áp đặt biện pháp tương tự ở các vùng biển khác ở châu Á-Thái Bình Dương.
- Kêu gọi ASEAN, các đồng minh và đối tác của Mỹ, các bên tranh chấp ở biển Đông và biển Hoa Đông giải quyết công bằng và hòa bình tranh chấp, trong đó có nỗ lực xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở biển Đông.
- Ủng hộ Mỹ tiếp tục hỗ trợ quyền tự do hàng hải và bay qua ở vùng biển và không phận quốc tế tại biển Đông và biển Hoa Đông.
Cùng ngày, kênh truyền hình Channel News Asia (Singapore) đưa tin Ủy ban Thẩm định kinh tế và an ninh Mỹ-Trung(USCC) đã đệ trình báo cáo thường niên lên Quốc hội Mỹ.
Báo cáo dày 559 trang nhận định:
Về kinh tế, TQ giải quyết không thành công các vấn đề mang tính cấu trúc như thừa cung, thừa công suất, nợ chính quyền địa phương và nạn bong bóng tài sản.
Năm 2014, lần đầu tiên đầu tư trực tiếp của TQ sang Mỹ vượt mức đầu tư từ Mỹ sang TQ.
Các hành vi vi phạm thương mại của TQ vẫn tiếp tục. Quan hệ thương mại Mỹ-Trung ngày càng mất cân đối. Đến tháng 8-2014, thâm hụt thương mại Mỹ-Trung đạt 216 tỉ USD, cao hơn cùng kỳ năm 2013 8,5 tỉ USD.
Chính phủ TQ ngày càng tác động đến công nghiệp nguyên liệu thuốc, dược phẩm và đất hiếm. Một số doanh nghiệp Mỹ không thể tiếp cận thị trường TQ và một số phải giảm hoạt động.
Về an ninh, quan hệ Mỹ-Trung xấu đi trong năm 2014 do bất ổn trên biển Đông và biển Hoa Đông. Tình hình đối đầu có nguy cơ leo thang thành khủng hoảng chính trị lớn.
Theo báo cáo, cuối năm 2013, mỗi lần tàu chiến và máy bay quân sự hai nước đối đầu nhau, phía TQ hành xử với thái độ rất không chuyên nghiệp, không an toàn và khiêu khích.
| Nghị quyết H.Res.714 đã nêu các vụ tàu hải giám TQ cắt cáp tàu Bình Minh 2 của Việt Nam (tháng 5-2011), tàu cá TQ được tàu ngư chính yểm trợ cắt cáp tàu thăm dò Viking II do Việt Nam thuê (tháng 6-2011), tàu hải giám TQ kiểm soát bãi cạn Scarborough (tháng 4-2012) và TQ lập cái gọi là TP Tam Sa (tháng 6-2012). Về sự kiện TQ hạ đặt trái phép giàn khoan ở Việt Nam hồi tháng 5-2014, nghị quyết đánh giá các tàu TQ đâm va nhiều lần và dùng vòi rồng cản trở tàu cảnh sát biển Việt Nam là vi phạm Công ước Các quy định quốc tế về phòng ngừa đâm va trên biển. _______________________________________ 48 khuyến nghị đã được Ủy ban Thẩm định kinh tế và an ninh Mỹ-Trung đưa ra như thông qua dự luật bù đắp tổn thương các doanh nghiệp Mỹ bị ảnh hưởng từ cạnh tranh không lành mạnh từ các tập đoàn thuộc chính phủ nước ngoài, tăng tài trợ cho hải quân Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương. |
