Tránh làm tổn thương tâm lý
Thấy con gái về nhà mắt đỏ hoe, chị Hương vô cùng lo lắng. Chị gắng hỏi có chuyện gì xảy ra với con, nhưng càng hỏi bé càng khóc nức nở. Sau một hồi bình tĩnh lại, bé Na mới bắt đầu kể lại câu chuyện. Hôm nay bé bị cô giáo chủ nhiệm mắng là “đồ vô tích sự”, vì làm tổ trưởng mà để các bạn nói chuyện riêng. Chị nghe mà nghẹn lòng, không hiểu sao cô giáo lại cư xử với một đứa trẻ như vậy. Những ngày sau đó, bé rất sợ lên lớp, nhất là những giờ học cô giáo chủ nhiệm. Chị Hương đã an ủi, động viên và gặp cô giáo để giải quyết vấn đề tâm lý cho bé. Tuy nhiên, lời nói của cô giáo đã để lại sự mặc cảm, tự ti đối với bé. Nhiều ngày sau đó, bé vẫn hỏi mẹ: “Con có phải đồ vô tích sự không mẹ?”.
Những tổn thương tâm lý, nếu không khéo giải quyết sẽ dẫn đến tự ti, trầm cảm thậm chí bất mãn, nghĩ quẩn, làm liều. Ngay cả ở lứa tuổi 17-18, vào mùa thi đại học, hầu như năm nào cũng có trường hợp học sinh tự tử vì thi trượt.
Học cách chấp nhận
Làm cha mẹ, ai cũng muốn chọn cho con môi trường xã hội tốt, trường học thân thiện, con ngoan, học giỏi. Tuy nhiên, cuộc sống thì không bao giờ trọn vẹn được như vậy. Nếu cứ cố chấp thì chỉ tạo thêm áp lực lên con cái và áp lực lên gia đình mà thôi. Muốn chiến thắng hoàn cảnh thì đầu tiên phải hiểu và chấp nhận hoàn cảnh rồi thích nghi chứ không phải oán trách nó.
Chấp nhận không phải là đầu hàng, buông xuôi mà đó là cách nhìn nhận đúng đắn về một sự thật không thay đổi được. Chấp nhận chính là bước khởi đầu đầy can đảm, vươn lên để sống cùng thực tại.
Dạy cách thích nghi từ trong gia đình
Để có thể vững vàng trước những tình huống tiêu cực trong cuộc sống, cha mẹ cần cho con thực tập từ gia đình trong những tình huống từ dễ đến khó. Cha mẹ có thể cùng con chơi các trò chơi, trong đó cha mẹ sẽ đưa ra những tác động tiêu cực cho trẻ xử lý.
Khi trẻ xử lý sai, cha mẹ hãy hỏi lý do tại sao trẻ lại làm vậy, còn cách nào tốt hơn không? Sau đó, cha mẹ đưa ra cách giải quyết và giải thích cho trẻ hiểu. Qua đó, cha mẹ dạy con kiểm soát cảm xúc, chấp nhận sự việc, phân tích đúng sai rồi giải quyết vấn đề.
Phụ huynh cần phải làm gương cho trẻ về việc làm chủ cảm xúc. Trong gia đình, hãy dạy con thói quen không hành động, nói năng khi mất bình tĩnh. Đó là bước đầu làm chủ cảm xúc.
Điều quan trọng mà cha mẹ cần giúp con hiểu là vượt lên chính mình mới mang lại niềm vui hạnh phúc chứ không phải là hơn thua với mọi người.
Để làm được như vậy, bậc phụ huynh cần phải tâm sự thường xuyên với con cái như những người bạn để tạo cho chúng niềm tin. Trong khi trò chuyện phải lắng nghe, trao đổi, không được cưỡng ép. Ngoài ra, cha mẹ cần kết hợp khen-chê, thưởng-phạt linh hoạt để vừa răn đe, vừa động viên trẻ trên mỗi bước hoàn thiện nhân cách.
5 sự thật trong cuộc sống, đó là: Mọi thứ đều thay đổi và chấm dứt; Mọi việc luôn không diễn ra theo kế hoạch; Cuộc sống không phải luôn công bằng; Đau khổ là một phần tất yếu của đời sống; Người khác không luôn luôn yêu thương và trung thành với chúng ta.
(David Richo, một nhà tâm lý học nổi tiếng người Mỹ)
