Từ nhu cầu an toàn pháp lý đến khát vọng gỡ bỏ rào cản hành chính, các doanh nhân hiến kế những đột phá thể chế, kỳ vọng Đại hội XIV tạo đà để kinh tế tư nhân yên tâm đầu tư và vươn tầm.

Ông NGUYỄN ĐÌNH TÙNG, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vina T&T, kiêm Chủ tịch Hội Nông sản sạch TP.HCM (CAPA):

An toàn pháp lý để DN đi đường dài

Kinh tế tư nhân phải được nhìn nhận đúng vai và đúng tầm. Sự nhìn nhận này cần được hiện thực hóa bằng những thay đổi cụ thể trong tư duy điều hành và thiết kế thể chế. Theo tôi, đột phá quan trọng nhất trong nhiệm kỳ XIV của Đảng phải đến từ thể chế và khâu thực thi chính sách.

Thực tế cho thấy DN Việt không thiếu quyết tâm, không cạn ý tưởng và càng không thiếu tinh thần dấn thân. Điều mà DN kỳ vọng lớn nhất là một môi trường pháp lý đủ thông thoáng và ổn định để doanh nhân yên tâm dồn toàn bộ nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh sự thông thoáng, DN đặc biệt cần tính ổn định và khả năng dự báo của chính sách. Hệ thống pháp luật cần rõ ràng, nhất quán, hạn chế tối đa việc thay đổi đột ngột hoặc áp dụng hồi tố gây bất lợi. Khi DN không thể dự đoán được chính sách ngày mai ra sao, họ sẽ mang tâm lý phòng thủ, không dám đầu tư lớn, không dám đi đường dài.

Cuối cùng, cần cơ chế để cán bộ thực thi yên tâm làm đúng, làm nhanh và DN yên tâm đầu tư, mở rộng quy mô. Chỉ khi cả hai phía - nhà quản lý và DN - cùng cảm thấy an tâm thì kinh tế tư nhân mới thực sự phát huy được vai trò động lực trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Ông VÕ QUANG PHÚC, Tổng Giám đốc Công ty CP Phát triển Thương mại Mekong Việt Nam:

5 kiến nghị tâm huyết nhằm “cởi trói”

Thứ nhất, đột phá về tư duy bình đẳng. DN tư nhân vừa và nhỏ (SMEs) cần được tiếp cận đất đai, vốn và cơ hội ngang bằng với DN nhà nước và FDI. Cần xóa bỏ tâm lý sợ sai, qua đó đẩy nhanh tiến độ phê duyệt dự án, tạo không gian cho tư nhân hoạt động minh bạch song hành cùng kinh tế nhà nước.

Thứ hai, gỡ “ma trận” thủ tục. Sự chồng chéo giữa ba luật Đất đai, Nhà ở và Kinh doanh bất động sản đang là rào cản lớn. Cần thực hiện ngay mô hình một cửa liên thông thực chất ở cấp Trung ương cho các dự án lớn. Mục tiêu là rút ngắn thời gian, chống lãng phí và ngăn chặn đà đình trệ sản xuất.

Thứ ba, không hình sự hóa quan hệ kinh tế, trừ các trường hợp đặc biệt. Cần giảm tối đa tần suất thanh tra, kiểm tra chồng chéo gây bất an cho DN. Giảm thiểu thực trạng DN nay tiếp đoàn này, mai tiếp đoàn kia.

Thứ tư, chuyển mạnh sang hậu kiểm. Thay vì tiền kiểm rườm rà, cơ quan quản lý cần phân loại rủi ro để hậu kiểm. Tư duy này giúp giảm thời gian, đáp ứng nhanh nhu cầu thị trường.

Cuối cùng, khơi thông vốn và cơ chế thử nghiệm. Cần ưu đãi lãi suất cho DN chuyển đổi xanh, chuyển đổi số. Đặc biệt, sớm ban hành khung pháp lý thử nghiệm (sandbox) cho công nghệ mới để DN tự tin sáng tạo mà không sợ vướng rào cản luật cũ.

Ông NGUYỄN HỒNG HUỆ, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài:

Khuyến khích DN vươn tầm quốc tế

Đột phá lớn nhất mà cộng đồng DN kỳ vọng ở Đại hội XIV chính là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy quản lý sang kiến tạo, đồng hành và bảo vệ quyền kinh doanh hợp pháp. Điều này đòi hỏi những chính sách khuyến khích DN mở rộng quy mô, vươn ra khu vực và toàn cầu thay vì chỉ luẩn quẩn ở sân nhà.

Để làm được điều đó, bên cạnh việc tháo gỡ rào cản thủ tục, Nhà nước cần xây dựng cơ chế đặc thù cho phép DN tư nhân và DN kiều bào tham gia sâu vào các lĩnh vực chiến lược.

Những ngành như công nghiệp nền tảng, công nghệ cao, tài chính, logistics hay đổi mới sáng tạo cần được mở cửa với cơ chế tiếp cận nguồn lực minh bạch. Khi DN được trao cơ hội và an tâm về pháp lý, họ sẽ dồn lực đầu tư dài hạn, tạo ra những sản phẩm và dịch vụ cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường quốc tế.

Là một người Việt Nam sống và làm việc nhiều năm ở nước ngoài, tôi nhận thấy thế giới đang tìm kiếm những nền kinh tế ổn định, có khát vọng và sở hữu cộng đồng DN mạnh. Việt Nam hoàn toàn có đầy đủ điều kiện để nắm bắt cơ hội đó nếu chúng ta dám cải cách mạnh mẽ từ bên trong.

Luật sư - ThS ĐÀO VĂN HƯNG, Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý và phát triển DN:

Gỡ 4 điểm nghẽn để DN nhỏ và vừa bứt phá

Chiếm 98% tổng số DN và đóng góp 40% GDP, DN nhỏ và vừa (DNNVV) là động lực của đổi mới sáng tạo. Để giải phóng nguồn lực này, cần tập trung tháo gỡ bốn điểm nghẽn.

Thứ nhất, xóa bỏ “rào cản vô hình” trong thủ tục hành chính. Cần ưu tiên số hóa toàn diện để giảm chi phí tuân thủ và bãi bỏ ngay các điều kiện kinh doanh không cần thiết theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ-TW ngày 4-5-2025 của Bộ Chính trị.

Thứ hai, thiết kế lại dòng vốn tín dụng. Cần tham khảo mô hình hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho dự án xanh, ESG của TP.HCM để nhân rộng. Đây là hướng đi vừa giải “cơn khát vốn”, vừa thúc đẩy kinh tế bền vững.

Thứ ba, chuyển tư duy thuế sang hỗ trợ tuân thủ. Nghị quyết 198/2025/QH15 về miễn thuế thu nhập ba năm đầu là bước tiến lớn. Tuy nhiên, để chính sách đi vào thực chất, cơ quan thuế cần đẩy mạnh tư vấn, miễn phí công bố đăng ký và ứng dụng công nghệ để đơn giản hóa kê khai, giúp DN tránh rủi ro pháp lý không đáng có.

Thứ tư, nâng chất hỗ trợ pháp lý. Với chỉ 25% DN tiếp cận được hỗ trợ, vai trò của Hiệp hội VINASME cần được nâng cao. Hiệp hội phải là cầu nối thực chất với chính quyền địa phương để gỡ vướng về thuế, hải quan, đặc biệt cho khu vực nông thôn, vùng xa thông qua chuyển đổi số.