Đài ABC News ngày 5-4 đưa tin Chỉ huy Hạm đội Thái Bình Dương của Hải quân Mỹ - Đô đốc Samuel J. Paparo cho biết Mỹ và các nước đồng minh quan ngại hiệp định an ninh "bí mật" giữa Solomon và Trung Quốc.
Chỉ huy Hạm đội Thái Bình Dương của Hải quân Mỹ - Đô đốc Samuel J. Paparo. Ảnh: CNA
Phát biểu tại một sự kiện với các nhà báo nước ngoài ở Washington, Đô đốc Paparo cho rằng thỏa thuận an ninh "bí mật" của Solomon với Trung Quốc "là mối quan ngại cho tất cả các đối tác của chúng tôi ở tây Thái Bình Dương, đặc biệt là Úc và New Zealand".
Ông Paparo ủng hộ lời cảnh báo của Bộ trưởng Quốc phòng Úc Peter Dutton về sự gia tăng khả năng xảy ra xung đột vũ trang tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương mà người Úc cần “thực tế” về điều đó.
“Tôi luôn hành động theo quan điểm rằng có khả năng xảy ra xung đột trong khu vực của chúng ta trong vòng vài năm tới vì sự khó lường của các sự kiện. Vào năm ngoái, ai mà có thể đoán được tình hình châu Âu hiện tại? Trên thực tế, nhiệm vụ của chúng tôi là luôn sẵn sàng trong tư cách những người lính” - ông cho hay.
Vào ngày 31-3, hãng AFP đưa tin Quần đảo Solomon và Trung Quốc đã ký kết một hiệp ước an ninh với nhiều nội dung. Thỏa thuận này khiến cho các nước phương Tây lo ngại sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự đầu tiên tại nam Thái Bình Dương.
Trước đó, một bản dự thảo an ninh giữa Solomon và Trung Quốc đã bị rò rỉ có một nội dung là Solomon nhận được sự hỗ trợ của quân đội và cảnh sát Trung Quốc trong công tác trị an, đổi lại các tàu Trung Quốc “thực hiện công tác hậu cần, dừng chân hoặc quá cảnh” tại đảo quốc này.
Việc rò rỉ bản dự thảo trên đã gây sốc trong toàn khu vực. Mỹ và Úc từ lâu đã bày tỏ quan ngại về khả năng Trung Quốc xây dựng căn cứ hải quân ở nam Thái Bình Dương, cho phép hải quân nước này phát huy sức mạnh vượt xa biên giới.
Bất cứ sự hiện diện quân sự nào của Trung Quốc cũng có thể buộc Washington và Canberra thay đổi thế trận quân sự của mình tại khu vực.
Phản ứng trước thông tin về thỏa thuận an ninh trên, Trung tướng Greg Bilton - chỉ huy các hoạt động chung của Lực lượng quốc phòng Úc - cho biết thỏa thuận giữa Solomon và Trung Quốc có thể làm “thay đổi tính toán” các hoạt động của lực lượng quân sự Úc tại Thái Bình Dương.
Trước đó, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Úc Dutton khẳng định bất kỳ kế hoạch lập căn cứ quân sự nào của Trung Quốc ở quần đảo Solomon cũng đều đáng quan ngại. Ông nhấn mạnh Úc mong muốn hòa bình và ổn định ở Thái Bình Dương và sẽ không chấp nhận sự hiện diện “rối loạn” và những hành động cưỡng ép, bắt nạt của Trung Quốc xuất hiện tại đây.
New Zealand cũng bày tỏ quan ngại về thỏa thuận an ninh giữa Solomon và Trung Quốc. Ngoại trưởng Nanaia Mahuta đã lên tiếng kêu gọi các nước trong khu vực cần minh bạch và khẳng định nội dung trong thỏa thuận an ninh có thể gây bất ổn cho sự ổn định của các thể chế và trật tự an ninh truyền thống của khu vực Thái Bình Dương, hãng tin Reuters đưa tin.
Thủ tướng Solomon - ông Manasseh Sogavare vào tuần trước đã chỉ trích các bình luận liên quan tới hiệp ước an ninh, gọi các bình luận đó là “sự xúc phạm”. Đồng thời, ông Sogavare nói rằng dù thỏa thuận “sẵn sàng để được ký” nhưng các thỏa thuận an ninh hiện có với Úc vẫn tiếp tục duy trì và Solomon không có kế hoạch cho phép Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự.
