Chiều 6-3, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội.

Tạo cơ chế, kêu gọi doanh nghiệp làm nhà ở xã hội

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ trăn trở khi "đất trong tay chúng ta, tiền có thể huy động, cơ chế, chính sách, thủ tục do ta mà việc xây dựng nhà ở xã hội không chuyển biến hoặc chuyển biến rất chậm".

Thủ tướng nhấn mạnh con người có quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc, trong đó gồm quyền có chỗ ở. Và việc phát triển nhà ở xã hội đã được bàn nhiều, nhưng công tác triển khai hiệu quả chưa cao.

Khẳng định nhu cầu nhà ở xã hội rất lớn, do đó, Thủ tướng yêu cầu các cơ quan phải đặt mình vào địa vị của người có nhu cầu để giải quyết, triển khai các công việc. Các địa phương đã được giao chỉ tiêu cụ thể về xây dựng nhà ở xã hội phải coi đây là nhiệm vụ chính trị, lấy con người là trung tâm.

Thủ tướng đặt vấn đề tổ chức cuộc thi thiết kế kiến trúc nhà ở xã hội, để có các mẫu nhà phù hợp điều kiện, cảnh quan, văn hóa, khí hậu từng vùng miền, phù hợp nhu cầu người sử dụng mà vẫn khang trang, sáng xanh sạch đẹp. Đồng thời, có thể nghiên cứu việc xây dựng nhà ở xã hội bằng lắp ghép cấu kiện bê tông cốt thép.

Thủ tướng cũng đề cập đến một số giải pháp đã và đang được triển khai như thành lập quỹ nhà ở quốc gia; giải ngân gói tín dụng 140 nghìn tỷ đồng cho nhà ở xã hội mà không tính vào room tín dụng của các ngân hàng. Đặc biệt, Thủ tướng cho rằng cần tạo cơ chế, chính sách, kêu gọi doanh nghiệp làm một cách nhanh chóng, cắt giảm thủ tục.

Đặt câu hỏi: Các doanh nghiệp chưa làm vì sao, phải chăng vì chính quyền chưa dám giao việc? Và có thể giao trực tiếp cho doanh nghiệp, không cần qua đấu thầu được không? Thủ tướng cho rằng, nếu đấu thầu thì phải bảo đảm thực chất, không hình thức, không quân xanh, quân đỏ, tránh việc quy trình dài, tốn thời gian mà không mang lại hiệu quả,

Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng lưu ý, nhà ở xã hội không có nghĩa là làm ở những chỗ "đầu thừa đuôi thẹo", những nơi "khỉ ho cò gáy" và khẳng định phải ưu tiên nhà ở xã hội trước rồi mới đến nhà ở thương mại.

Cùng với đó, nhà ở xã hội phải đầy đủ điều kiện hạ tầng như nhà ở thương mại, chỉ khác là nhà nước có các chính sách hỗ trợ, có hình thức mua và thuê mua.

Xây dựng Nghị quyết thí điểm về cơ chế, chính sách đặc thù

Báo cáo tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, trên địa bàn cả nước có 10 địa phương đã đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm và 5 năm của địa phương. Và đã có 30 địa phương ban hành kế hoạch triển khai Đề án.

Hiện nay, đã quy hoạch 1.309 vị trí với quy mô 9.737 ha đất làm nhà ở xã hội. Song song đó, đã có 37/63 UBND tỉnh gửi văn bản hoặc công bố trên cổng thông tin điện tử về danh mục dự án tham gia Chương trình với tổng số là 90 dự án, tổng số tiền giải ngân theo Chương trình 120.000 tỷ đồng là 2.845 tỷ đồng.

Nhiều địa phương đã dành quỹ đất nhà ở xã hội tại các vị trí thuận lợi, gần trung tâm như Đồng Nai, Quảng Ninh, Hải Phòng, Bình Dương... Nhưng một số địa phương bố trí quỹ đất vẫn chưa tương xứng với nhu cầu.

Về mục tiêu năm 2025, Thứ trưởng Sinh cho biết, hoàn thành xây dựng 100 nghìn căn nhà ở xã hội.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Xây dựng nghiên cứu, chủ trì xây dựng Nghị quyết thí điểm về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội.

Bao gồm chính sách lựa chọn chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội không thông qua đấu thầu và một số chính sách tháo gỡ vướng mắc trong phát triển nhà ở xã hội.