Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao viễn thông di động mặt đất, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-3-2026.

Dự thảo đặt ra nhiều yêu cầu chặt chẽ hơn nhằm tăng cường quản lý thuê bao, hạn chế tình trạng sim rác và phòng ngừa vi phạm pháp luật trên không gian số.

Theo dự thảo, việc xác thực thông tin thuê bao di động tại Việt Nam được hướng dẫn chi tiết nhằm bảo đảm triển khai các giải pháp xác thực phù hợp.

Toàn bộ các số thuê bao di động mặt đất đang hoạt động phải được đánh giá, phân loại tối thiểu theo giấy tờ sử dụng để đăng ký thông tin thuê bao, hoạt động của khách hàng và mức độ tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.

Quy định mới dự kiến áp dụng đối với cá nhân, tổ chức đăng ký, sử dụng số thuê bao di động mặt đất tại Việt Nam và các doanh nghiệp viễn thông cung cấp dịch vụ.

Trên cơ sở đánh giá, phân loại, doanh nghiệp viễn thông sẽ lựa chọn hình thức xác thực phù hợp với từng nhóm thuê bao, đồng thời phải tuân thủ các yêu cầu tối thiểu theo quy định.

Đối với các số thuê bao viễn thông di động mặt đất không thực hiện phương thức giao tiếp giữa người với người (H2H), chỉ nhận cuộc gọi đến, tin nhắn đến, sử dụng dịch vụ truy nhập internet hoặc dịch vụ viễn thông khẩn cấp, việc xác thực tối thiểu sẽ được áp dụng theo Điều 18 Nghị định 163/2024/NĐ-CP.

Một nội dung đáng chú ý trong dự thảo là đề xuất áp dụng xác thực sinh trắc học đối với thuê bao di động nhằm hạn chế sim rác.

Cơ quan soạn thảo cho biết, các tiêu chuẩn xác thực cụ thể đã được xây dựng đối với nhóm thuê bao thực hiện phương thức giao tiếp giữa người với người.

Với cá nhân mang quốc tịch Việt Nam hoặc tổ chức hoạt động tại Việt Nam, việc xác thực được thực hiện thông qua đối soát giữa giấy tờ tùy thân, dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Yêu cầu bắt buộc là bảo đảm trùng khớp tối thiểu bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ và tên, ngày tháng năm sinh và dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt.

Việc đối soát trực tiếp với cơ sở dữ liệu gốc của ngành công an được kỳ vọng sẽ loại bỏ các trường hợp sử dụng giấy tờ giả hoặc thông tin không chính chủ để đăng ký SIM.

Dự thảo cũng đưa ra quy định chặt chẽ hơn đối với việc đăng ký từ số thuê bao H2H thứ hai trở đi.

Theo đó, khi khách hàng kích hoạt thêm SIM mới, doanh nghiệp viễn thông không chỉ thực hiện xác thực điện tử mà còn phải áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế về phòng, chống gian lận.

Cụ thể, việc khớp đúng thông tin sinh trắc học khuôn mặt phải đáp ứng tiêu chuẩn FIDO Biometric Requirement với tỷ lệ chấp nhận sai dưới 0,01%.

Đồng thời, hệ thống của các nhà mạng phải có khả năng phát hiện tấn công giả mạo sinh trắc học của vật thể sống theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 30107 hoặc NIST, nhằm ngăn chặn việc sử dụng hình ảnh, video hoặc mặt nạ 3D để vượt qua lớp bảo mật.

Quy định này được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi, lợi dụng danh tính của người khác để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Về biện pháp xử lý, dự thảo nêu rõ đối với các số thuê bao không thực hiện xác thực hoặc xác thực không thành công, doanh nghiệp viễn thông sẽ tạm dừng cung cấp dịch vụ một chiều cho đến khi hoàn tất xác thực theo quy định.

Nếu quá thời hạn được nêu tại Nghị định 163/2024/NĐ-CP, nhà mạng tiếp tục tạm dừng dịch vụ hai chiều và tiến hành thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ.

Đối với người nước ngoài sử dụng hộ chiếu để đăng ký, thuê bao đầu tiên chỉ được sử dụng tối đa 30 ngày.

Sau thời hạn này, thuê bao sẽ bị giới hạn tính năng, chỉ được nhận cuộc gọi, tin nhắn, truy cập internet hoặc sử dụng dịch vụ viễn thông khẩn cấp. Trường hợp có nhu cầu sử dụng lâu dài, người dùng bắt buộc phải thực hiện xác thực trực tiếp tại điểm giao dịch của nhà mạng.

Người nước ngoài hoặc người gốc Việt chưa xác định được quốc tịch cũng phải xác thực trực tiếp nhằm bảo đảm tính chính xác tuyệt đối của hồ sơ thuê bao.