Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ dự án Nghị định về kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với an ninh. Bộ Công an là đơn vị chủ trì soạn thảo dự thảo luật trên.

Theo dự thảo tờ trình của Bộ Công an, kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với an ninh là quan điểm nhất quán, chủ trương xuyên suốt trong đường lối xây dựng, bảo vệ Tổ quốc của Đảng.

Nhiều dự án lấy tài nguyên rồi bị bỏ hoang

Bên cạnh đó, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã thể chế hóa chủ trương kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với an ninh. Tuy nhiên, các quy định này còn chung chung, nêu chủ trương, nhưng chưa quy định cụ thể điều kiện, biện pháp, trách nhiệm để thực hiện.

Bộ Công an cũng chỉ ra thực trạng, hiện nay số lượng văn bản lớn, bao quát một phạm vi rộng, liên ngành, đa lĩnh vực; một số quy định vẫn chưa bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất…

Mặt khác, còn nhiều nội dung kết hợp an ninh với kinh tế-xã hội và kinh tế-xã hội với an ninh chưa có văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh, dẫn đến việc các dự án lấy tài nguyên rồi bỏ hoang, nhập dây chuyền công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường.

Hoặc có các dự án đặc thù, dự án về công nghệ mới, xanh, sạch cần có cơ chế rút gọn để tạo điều kiện, thu hút nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên mới của dân tộc.

Đặc biệt, thực tế áp dụng các văn bản quy phạm pháp luật còn gặp một số vướng mắc, khó khăn như công tác thẩm định, xác minh tư cách pháp nhân, năng lực tài chính trước khi phê duyệt, thống nhất chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đầu tư một số dự án chưa chặt chẽ.

Do đó, việc xây dựng nghị định nhằm hoàn thiện thể chế, pháp luật về kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với an ninh; bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật…

Dự thảo Nghị định gồm 29 điều và được chia thành 3 chương. Đáng chú ý, tại chương II dự thảo Nghị định quy định cụ thể các dự án phát triển kinh tế - xã hội liên quan đến an ninh.

Điều 7 nêu rõ: “Dự án phát triển kinh tế - xã hội liên quan đến an ninh là dự án cần lấy ý kiến, cần được thẩm định hoặc đánh giá tác động về an ninh theo quy định của Nghị định này và pháp luật có liên quan”.

Tại khoản 1 điều này quy định các dự án đầu tư theo quy định của pháp luật bảo vệ môi trường là dự án thuộc bí mật nhà nước về an ninh do Bộ Công an tổ chức thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường; dự án khác liên quan đến yếu tố an ninh, quốc phòng.

Đề xuất thẩm định an ninh

Ngoài ra khoản 2 quy định các dự án đầu tư theo quy định của pháp luật đầu tư gồm: dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định tại Điều 24 Luật Đầu tư; Dự án đầu tư liên quan đến nước ngoài (dự án nhà đầu tư nước ngoài đề nghị góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp của tổ chức kinh tế Việt Nam; dự án nhà đầu tư nước ngoài đề nghị góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp, chuyển nhượng cổ phần tại các doanh nghiệp có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại đảo, xã, phường biên giới và xã, phường ven biển hoặc tại các khu vực khác có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh).

Dự án đầu tư đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự, an toàn xã hội theo quy định của Chính phủ; dự án đầu tư áp dụng cơ chế, chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt theo Điều 17 Luật Đầu tư; dự án khác theo quy định của pháp luật đầu tư.

Cũng theo Điều 7, các dự án khác cũng cần lấy ý kiến, cần được thẩm định hoặc đánh giá tác động về an ninh như dự án được lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt theo quy định của Luật Đấu thầu; Dự án đầu tư phát triển các tuyến đường giao thông quan trọng, trọng điểm quốc gia theo quy định của pháp luật đường sắt, pháp luật đường bộ; Dự án sử dụng năng lượng trọng điểm theo quy định của pháp luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; dự án, công trình thủy lợi có tác động, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, an ninh nguồn nước theo quy định của pháp luật thủy lợi; dự án đầu tư công trình cấp nước sinh hoạt đặc biệt quan trọng theo quy định của pháp luật tài nguyên nước; Dự án liên quan đến thị trường carbon theo quy định của pháp luật lâm nghiệp; dự án liên quan đến an ninh theo quy định của pháp luật đất đai…