Quân đội Syria ngày 9-11 tuyên bố chiến thắng trước tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) sau ba năm nhóm khủng bố này hoành hành. Quân chính phủ hoàn tất tái chiếm TP cuối cùng mà IS kiểm soát là Albu Kamal, tỉnh Deir el-Zour gần biên giới với Iraq.
Đối thủ mới
Sau cuộc chiến với IS, tình hình đối đầu giữa quân đội Syria, Nga và Iran với lực lượng tay súng người Kurd sẽ trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Nhóm vũ trang Các lực lượng Dân chủ Syria (SDF) - gồm dân quân người Kurd và Ả Rập được Mỹ bảo trợ - đang kiểm soát nhiều mỏ dầu lớn và vùng lãnh thổ chiến lược ở Bắc và đông Syria.
Hiện quân đội Syria và các đồng minh kiểm soát bờ phía Tây sông Euphrates, nơi có thủ phủ Deir el-Zour và một số mỏ dầu nhỏ. Dầu là nguồn thu chính của Syria trước khi nội chiến xảy ra năm 2011. Hơn một nửa tài nguyên dầu Syria nằm ở vùng SDF kiểm soát tỉnh Deir el-Zour.
Iran tuần trước đã cảnh báo rằng quân đội Syria sẽ tiến về Raqqa, vốn đã được SDF chiếm quyền kiểm soát từ IS. Trong cuộc gặp vừa qua với ông Ali Akbar Velayati, cố vấn lãnh đạo tối cao Iran, Tổng thống Bashar al-Assad nói cuộc chiến của Syria không chỉ chống khủng bố mà còn nhằm đánh bại các âm mưu chia cắt đất nước, tiến đến lấy lại quyền kiểm soát toàn bộ lãnh thổ Syria.
Các nữ chiến binh trong lực lượng dân quân người Kurd và liên quân SDF được Mỹ chống lưng. Ảnh: AFP
Mỹ vẫn im lặng
Chuyện chính phủ Syria sẽ đối đầu với người Kurd chỉ còn là câu chuyện thời gian. Câu hỏi hiện tại là Mỹ liệu có chọn đối đầu với quân đội Syria và lực lượng dân quân Iran bảo trợ hay không.
Phía Mỹ chưa công bố cụ thể về kế hoạch và mục tiêu ở Syria ngoài các tuyên bố chung chung sẽ tiếp tục huấn luyện và trang bị cho các đồng minh tại Syria, không để IS quay trở lại. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis mới đây thừa nhận các đồng minh đang thúc giục Mỹ làm rõ chính sách tại Syria. Ông Mattis cho biết ưu tiên hiện tại là nỗ lực khôi phục các cuộc hòa đàm nhưng không nói chi tiết.
Nhà nghiên cứu cấp cao Yezid Sayigh tại Trung tâm Carnegie khu vực Trung Đông dự đoán trong bối cảnh Mỹ thiếu cam kết chính trị ở Syria, không có chính sách rõ ràng về Syria, chính phủ Syria sẽ dùng sức mạnh quân sự để đạt được lợi thế trong đối thoại với người Kurd. Nhiều khả năng Nga sẽ đóng vai trò trung gian trong cuộc đàm phán.
Chính trị gia ủng hộ SDF Ilham Ahmed cũng thừa nhận khả năng này. Theo bà, các mỏ dầu sẽ vừa là lợi thế thương lượng của người Kurd nhưng cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến thêm một cuộc chiến tàn khốc với chính phủ Syria nếu họ từ chối thương lượng.
| Chưa hết đe dọa IS hiện không còn kiểm soát vùng lãnh thổ nào đáng kể ở Syria lẫn Iraq. TP Raqqa (Syria) thất thủ về tay SDF từ tháng 10 sau bốn tháng giao tranh. TP Mosul (Iraq) thất thủ sau bảy tháng cầm cự trước đà tấn công của liên quân Iraq. Số phận các chỉ huy cuối cùng của IS vẫn chưa được rõ. Lần hiện diện cuối cùng của trùm khủng bố Abu Bakr al-Baghdadi là vào tháng 9 qua một đoạn ghi âm. Tuy nhiên, tất cả lực lượng chống khủng bố tại Syria và Iraq đều cho rằng tàn dư IS sẽ không bỏ cuộc mà sẽ bắt đầu một giai đoạn chiến tranh du kích mới. Các chuyên gia an ninh châu Âu cũng cho rằng mất lãnh thổ không có nghĩa là IS đã tới ngày tàn. Nhóm cực đoan này vẫn còn khả năng tổ chức các hình thức khủng bố bằng súng, dao, xe tải theo dạng “sói đơn độc” như từng xảy ra ở Mỹ và trước đó ở châu Âu. Các thủ lĩnh IS có thể sẽ hoạt động ngầm và chờ cơ hội Trung Đông hỗn loạn để tái xuất. ___________________________ 25% lãnh thổ Syria đang nằm trong sự kiểm soát của người Kurd, gồm các khu vực sinh sống của cả người Kurd và người Ả Rập. |
