Cựu giám đốc an ninh Đài Loan Chiou I-jen đã cảnh báo rằng việc tuyên bố độc lập không chỉ phụ thuộc vào người dân hòn đảo, mà còn dựa vào "thực tế tàn khốc" của tình hình mà hòn đảo này đang đối mặt, theo tờ South China Morning Post.
Cụ thể, trong một chương trình phát thanh phát sóng ngày 4-7, ông Chiou khẳng định việc Đài Loan có thể tuyên bố độc lập hay không không phải là quyết định của người dân Đài Loan. Thay vào đó, người dân hòn đảo này cần xem xét tình hình quốc tế hiện tại và hành động có thể xảy ra từ phía Trung Quốc.
Cựu giám đốc an ninh Đài Loan Chiou I-jen. Ảnh: CNA
Ông nói rằng theo sự hiểu biết của ông thì Mỹ "thẳng thừng phản đối Đài Loan độc lập".
"Đây là một thực tế phũ phàng" - ông Chiou, người hiện đứng đầu Hiệp hội Quan hệ Đài Loan - Nhật nói.
Dù vậy, ông cho biết vẫn tiếp tục ủng hộ nền tảng ủng hộ độc lập trong hiến chương của đảng Dân chủ Tiến bộ (DDP).
Khi được hỏi về sự mâu thuẫn trong hành động của mình, ông Chiou nói rằng đó là hai điều khác nhau và đảng vẫn có thể thúc đẩy mục tiêu độc lập cho hòn đảo.
Ông Chiou cũng cho biết người Đài Loan vẫn chưa đạt được đồng thuận về việc có nên tuyên bố độc lập hay không.
Bắc Kinh coi hòn đảo này là một phần lãnh thổ của mình, và các bình luận được đưa ra sau khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố sẽ dập tắt mọi nỗ lực cản đường "thống nhất" đại lục với Đài Loan.
Trong bài phát biểu nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập đảng Cộng sản Trung Quốc, ông Tập nhấn mạnh “giải quyết vấn đề Đài Loan và hiện thực hóa sự thống nhất hoàn toàn của Trung Quốc là một sứ mệnh lịch sử và một cam kết không gì lay chuyển được” của đảng.
Ngày 5-7, đảng đối lập chính của DDP - Quốc dân đảng (KMT) thân thiện với Bắc Kinh, đã đáp lại những nhận xét của ông Chiou. Chủ tịch KMT Johnny Chiang cho biết nếu không thể tuyên bố độc lập và động thái này sẽ "gây ra căng thẳng và thậm chí chiến tranh, thì tại sao DPP cứ nói với người dân rằng Đài Loan phải độc lập?".
Ông cũng kêu gọi nhà lãnh đạo Thái Anh Văn hiểu rằng chuyện Đài Loan tuyên bố độc lập là không thể.
Đáp lại, bà Liu Shih-fang của DDP cho biết đảng này đã thông qua một nghị quyết vào năm 1999 rằng Đài Loan đã là một quốc gia độc lập với tên chính thức là Trung Hoa Dân Quốc.
Bà nói: "Duy trì sự ổn định xuyên eo biển là một ưu tiên. Trong bối cảnh chính trị quốc tế phức tạp và nỗ lực của Trung Quốc nhằm chiếm Đài Loan bằng vũ lực, vấn đề Đài Loan giờ đây đã trở thành một vấn đề quốc tế. Chúng tôi vẫn cần phải cố gắng hết sức để đạt được mục tiêu của mình".
Trong khi đó, nhà lập pháp Hsu Chih-chieh của DPP cho biết ông tin rằng Mỹ sẽ ủng hộ Đài Loan độc lập nhưng "thời điểm vẫn chưa đến". Dù vậy, ông vẫn lưu ý rằng hòn đảo cần thêm sự ủng hộ của các nước để độc lập.
Các nhà quan sát cho biết mặc dù Đài Loan và Mỹ đã xích lại gần nhau hơn trong những năm gần đây nhưng Washington chưa bao giờ ủng hộ Đài Loan độc lập.
"Ngay cả cựu tổng thống Mỹ Donald Trump - người đã ký một số dự luật và biện pháp thân thiện với Đài Loan cũng chưa bao giờ nói rằng ông ấy sẽ ủng hộ Đài Loan độc lập" - ông Li Da-jung, giáo sư quan hệ quốc tế và nghiên cứu chiến lược tại ĐH Tamkang ở Đài Bắc cho biết.
