Nếu bóng đá Sài Gòn xưa có “lò” Kỵ Mã kề cái sân Tao Đàn thì xe đạp Sài Gòn phải nhắc đến “lò” Gò Vấp. Gọi là “lò” cho oách chứ thực ra chỉ là cái sân nhà bên cạnh xe bánh bao của gia đình HLV Tiêu Gia Xương hàng ngày quy tụ các em trẻ mê xe đạp tề tựu về.
HLV Tiêu Gia Xương (giữa) của “lò” Gò Vấp, người từng chọn “gà” và phát hiện ra nhiều tài năng cho xe đạp TP.HCM. Ảnh Nhân vật cung cấp.
Hồi đấy có ai biết Bành Chấn Bang, Trương Huy Hồng, Huỳnh Kim Hùng, Trần Hùng, Huỳnh Chí Hùng, Đỗ Thành Đạt… là ai đâu, nhưng với con mắt tinh đời của Tiêu Gia Xương thì đấy là những tài năng. Ông Xương hơn nhiều HLV khác ở chỗ ông khắc phục được phần “khó” của môn xe đạp thời bấy giờ là chuyển hạng mục môn xe đạp dành cho VĐV giàu có sang cho giới bình dân nhưng có đam mê và có tố chất rồi ông “dụ” đeo nghiệp ngựa sắt.
Một chiếc xe đạp cuộc lúc đó vài cây vàng có khi là cả gia tài, nhưng các học trò thầy Xương thì chỉ 1-2 chỉ vàng là có “con” xe ngon lành. Sườn xe thì thầy đo ni đóng tấc từng học trò và tự thiết kế, tự hàn để lực đạp được phát huy tối đa. Các phụ tùng khác thì thầy đi săn lùng ở mọi nơi, mọi chợ lẫn đồ phế liệu và chế lại… Thế nên hồi đó đến “lò” Gò Vấp cứ tìm đến xe bánh bao của ông Xương (nghề ruột để kiếm sống của gia đình) là lại thấy cả một “xưởng” toàn phụ tùng và dụng cụ xe đạp với hơn 10 cậu nhóc lem nhem chờ thầy chế xe cho mình. Cũng ở “lò” này, hàng loạt cua rơ nữ là học trò thầy Xương trình làng và mang những huy chương quốc tế môn xe đạp về cho thể thao Việt Nam.
Những Trương Huy Hồng, Huỳnh Kim Hùng, Đỗ Thành Đạt, Trần Hùng, Bành Chấn Bang, Huỳnh Chí Hùng (nam)… hay Tường Vân (nữ) từng ngang dọc một thời với những danh hiệu áo vàng đều bắt đầu tập tễnh từ “lò” Gò Vấp của thầy Tiêu Gia Xương.
Sau này khi ông Xương không còn theo nghiệp xe đạp nữa thì đàn em Đỗ Thành Đạt nổi lên trong làng ngựa sắt và được xem là HLV “quái” nhất làng xe đạp Việt Nam. Đó là lý do vì sao trước cuộc đua Cúp Truyền hình 2015, trưởng bộ môn xe đạp TP.HCM Ngô Quang Vinh nhất quyết mời cho được HLV Đỗ Thành Đạt trở lại nắm đội sau khi HLV này quyết định giã từ nghiệp HLV.
Cũng cần kể thêm là năm 2001 khi xe đạp TP.HCM sắp khai tử vì hết kinh phí thì chính HLV Đỗ Thành Đạt rủ rê em trai mình là Giám đốc hãng phim Sài Gòn Dofilm tài trợ để cứu đội đua này. Và cũng có ai ngờ gia đình họ Đỗ đấy “gồng mình” để cứu xe đạp hơn bốn năm đã phải bán đi những miếng đất vì có con trót mê nghiệp xe đạp...
Đỗ Thành Đạt những năm 1990 từ Long Thành lên TP.HCM sống và được thầy Xương phát hiện, đào tạo thành một tay đua giỏi và đến nay là một HLV kỳ cựu trong làng xe đạp Việt Nam, người đã giúp xe đạp TP.HCM có nhiều thành tích tốt. Ảnh Nhân vật cung cấp.
Nói về nghiệp HLV xe đạp, nhiều chuyên gia trong làng ngựa sắt phải thừa nhận TP.HCM may mắn khi có HLV Đỗ Thành Đạt vừa giỏi nghiệp vụ, vừa đam mê và rất xuất sắc trên đường chỉ đạo khiến các thành viên đội xe đạp TP.HCM hợp nhất như anh em một nhà để bảo vệ áo vàng và áo xanh.
Ông Đạt khi còn đua cho TP.HCM năm 1993 từng là người tuân lệnh HLV đạp xe chạy ngược lộ trình tại Lâm Đồng để giao xe cho Huỳnh Kim Hùng (bị hư xe) bảo vệ áo vàng. Vì thế mà hơn ai hết ông hiểu và truyền đạt được tư tưởng đến các học trò với hiệu lệnh tất cả vì thành tích của đội nhà. Thế nên cuộc đua năm nay mới có những tay đua lớn hy sinh cao cả kiểu như Mai Nguyễn Hưng luôn làm người thực hiện những nhiệm vụ khống chế các đối thủ để Trường Tài và Lê Văn Duẩn bảo vệ thành tích.
Chiến thắng kép của xe đạp TP.HCM ở vòng đua đánh dấu 40 năm lịch sử của đất nước với danh hiệu áo vàng, áo xanh là món quà rất ý nghĩa cho thể thao TP.HCM qua 40 năm phát triển. Đấy cũng là công lao rất lớn nhưng thầm lặng của những người đóng góp không ít cho làng xe đạp TP.HCM có những lúc tưởng chừng bên bờ vực xóa sổ…
Vẫn biết rằng có rất nhiều bàn tay đóng góp cho xe đạp TP.HCM trong đấy nhưng với tôi đáng kể và đáng nhớ trong lúc khó khăn nhất vẫn là hai cái tên Tiêu Gia Xương, Đỗ Thành Đạt…
