Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton đến thủ đô London (Anh) ngày 11-8, một chuyến thăm mà theo hãng tin Reuters là nhằm vận động Anh cứng rắn hơn trong cách hành xử với Iran và với tập đoàn thiết bị viễn thông Huawei của Trung Quốc.
Ông Bolton sẽ có hai ngày để bàn bạc, vận động ở Anh (hôm nay 12-8 và ngày mai 13-8). Lịch trình ở Anh của ông Bolton dày đặc. Hôm nay, ông Bolton sẽ có các cuộc gặp với Bộ trưởng Nội các Anh Mark Sedwill; với ông Edward Lister, Trưởng Cố vấn chiến lược của Thủ tướng Johnson; với Bộ trưởng Tài chính Anh Sajid Javid. Ngày mai, ông Bolton sẽ gặp Bộ trưởng Thương mại quốc tế Anh Liz Truss, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Ben Wallace, Bộ trưởng Brexit Steve Barclay.
Theo Reuters, trong nội dung bàn bạc sẽ có Brexit. Theo kế hoạch thì Anh sẽ rời Liên minh châu Âu (Brexit) - bước thay đổi địa chính trị lớn nhất của Anh kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai - vào ngày 31-10 tới. Và nhiều nhà ngoại giao dự đoán Anh rồi đây sẽ thiên về phía Mỹ nhiều hơn.
Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton. Ảnh: AFP
Ông Bolton cũng sẽ thể hiện cho Anh thấy Mỹ muốn củng cố quan hệ với chính phủ mới của Thủ tướng Anh Boris Johnson sau một thời gian quan hệ không được tốt giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Anh trước đó Theresa May.
Lôi kéo Anh đối đầu Iran
Ông Bolton sẽ đề nghị phía Anh điều chỉnh chính sách về Iran sao cho tương hợp hơn với chính sách của Mỹ về Iran. Mỹ thời gian qua đã thực hiện chiến dịch tối đa hóa áp lực lên Iran khi ban hành một loạt lệnh trừng phạt nặng chưa từng thấy lên nước này, sau khi ông Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran.
Đến thời điểm này Anh vẫn ủng hộ duy trì thỏa thuận hạt nhân Iran mà Anh là một thành viên ký kết. Tuy nhiên sự việc một tàu dầu của Anh bị Iran bắt ở eo biển Hormuz đã gây áp lực buộc Anh phải cân nhắc đến việc có thái độ cứng rắn hơn với Iran. Và Mỹ không bỏ qua cơ hội khai thác điểm này.
Phía Anh đã bắt giữ một tàu Iran ngoài bờ biển Gibraltar (vùng lãnh thổ hải ngoại thuộc Vương quốc Liên hiệp Anh) đầu tháng 7 với cáo buộc tàu này buôn lậu dầu sang Syria. Mới đây Anh đã quyết định tham gia vào liên minh hàng hải mà Mỹ đang vận động thành lập để tuần tra vùng Vịnh bảo vệ các tàu thương mại di chuyển trong khu vực này.
Theo một nguồn tin quan chức cấp cao chính phủ Trump, trong chuyến thăm Anh này ông Bolton thậm chí còn muốn vận động Anh từ bỏ thỏa thuận hạt nhân Iran để tăng thêm áp lực lên nước này. Tuy nhiên cũng theo nguồn tin này, Anh khả năng lớn sẽ chưa có quyết định về việc rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, ít nhất trong thời điểm này.
Vận động Anh tránh xa Huawei
Bên cạnh Iran, một chủ đề nữa mà ông Bolton sẽ lưu ý đến trong chuyến thăm Anh này là Huawei. Chính phủ Trump thời gian qua đã nhiều lần thúc giục Anh cứng rắn hơn với Huawei. Mỹ muốn các đồng minh, trong đó có Anh tránh sử dụng thiết bị từ Huawei cũng như không hợp tác với Huawei về khai thác công nghệ viễn thông không dây 5G, xem đó là một rủi ro với an ninh với các quốc gia và với cả liên minh.
Một cửa hàng Huawei ở TP Đông Hoản, tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc). Ảnh: AFP
Dưới thời Thủ tướng May, chính phủ Anh đã đồng ý về nguyên tắc cho phép Huawei tiếp cận có giới hạn vào mạng lưới 5G. Và theo nguồn tin quan chức Mỹ, một mục tiêu của ông Bolton trong chuyến thăm Anh là vận động chính phủ mới của Thủ tướng Johnson thay đổi quan điểm về điều này.
Ông Bolton sẽ vin vào lý lẽ Huawei là một cánh tay của chính phủ Trung Quốc và các thiết bị, hệ thống của Huawei có thể được sử dụng để theo dõi các hoạt động viễn thông của các nước hợp tác với Huawei.
Tổng thống Mỹ Trump và Thủ tướng Anh Johnson từng nhiều lần điện đàm sau khi ông Johnson lên nắm quyền. Hai ông dự kiến sẽ gặp nhau tại hội nghị G7 ở Pháp cuối tháng này. Theo Reuters, Mỹ vẫn còn cơ hội khi phía Anh vẫn chưa có quyết định chính thức về chuyện 5G của Huawei.
