Trong bản giải trình dự thảo thông tư, NHNN cho rằng qua kết quả thanh tra cho thấy ở không ít ngân hàng thương mại cổ phần (NH TMCP), cổ đông lớn và người có liên quan vi phạm quy định về sở hữu cổ phần dẫn đến thao túng, chi phối ngân hàng; phục vụ cho lợi ích của cổ đông lớn, đẩy ngân hàng đến tình trạng hoạt động thiếu minh bạch hoặc quản trị, điều hành không tuân thủ nguyên tắc thận trọng và các quy định của pháp luật.
NHNN cho biết Luật Các TCTD có hiệu lực từ ngày 1-1-2011. Tuy nhiên, đến nay một số TCTD chưa chủ động điều chỉnh tỉ lệ sở hữu cổ phần để phù hợp với quy định này. Do vậy, vẫn còn hiện tượng một cá nhân, tổ chức sở hữu cổ phần với số lượng lớn, vượt tỉ lệ theo quy định, có khả năng chi phối hoạt động của TCTD. Theo đó, có 5/33 NH TMCP có cá nhân sở hữu cổ phần vượt tỉ lệ 5% vốn điều lệ; 5/33 NH là tổ chức sở hữu cổ phần vượt tỉ lệ 15% vốn điều lệ; 8/33 NH có nhóm cổ đông và người có liên quan sở hữu cổ phần vượt tỉ lệ 20% vốn điều lệ.
Do vậy, trong dự thảo thông tư hướng dẫn, NHNN nêu: Trường hợp TCTD có cổ đông và người có liên quan của cổ đông đó sở hữu cổ phần vượt giới hạn phát sinh trước ngày Luật Các TCTD có hiệu lực thì TCTD phải có kế hoạch xử lý dứt điểm các trường hợp này chậm nhất trước ngày 31-3-2015.
Nếu TCTD có cổ đông, cổ đông và người có liên quan của cổ đông đó sở hữu cổ phần vượt giới hạn quy định phát sinh sau ngày Luật Các TCTD có hiệu lực thì tổ chức, cá nhân có liên quan bị xử lý vi phạm hành chính. Trong trường hợp này, cổ đông và người có liên quan của cổ đông đó phải xử lý số cổ phần sở hữu vượt giới hạn quy định trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ban hành quyết định xử lý vi phạm hành chính.
TRÀ PHƯƠNG
