Tờ South China Morning Post ngày 25-6 dẫn lời chuyên gia về chính sách đối ngoại Trung Quốc Yan Xuetong nhận định ổng thống Biden đang tập trung nhiều hơn vào cuộc cạnh tranh về ý thức hệ với Trung Quốc so với người tiền nhiệm, trong khi đó Bắc Kinh không có ý định cạnh tranh Washington trên mặt trận này.
Ông Yan hiện là Viện trưởng Viện Quan hệ Quốc tế tại Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc).
Theo ông này, khi cạnh tranh Mỹ-Trung ngày càng quyết liệt, diễn ra ở nhiều lĩnh vực khác nhau, nhiều người khẳng định cuộc đối đầu này không chỉ do thương mại, xung đột địa chính trị mà còn bởi yếu tố ý thức hệ, tương tự cuộc đối đầu giữa Mỹ và Liên Xô trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.
Tổng thống Mỹ Joe Biden. Ảnh: AFP/GETTY IMAGES
Cũng theo ông Yan, khả năng cạnh tranh Mỹ-Trung hiện nay đi tới một cuộc Chiến tranh Lạnh phụ thuộc vào việc Mỹ và Trung Quốc có ý định mở rộng cuộc cạnh tranh này sang mặt trận ý thức hệ hay không.
“Xung đột Mỹ-Trung sẽ đi đến đâu phụ thuộc vào ý định của cả hai bên trên mặt trận ý thức hệ. Nếu cả hai bên muốn xuất khẩu ý thức hệ của mình và cố gắng thay đổi hệ thống chính trị của bên kia, sẽ dẫn đến một tình huống tương tự như Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô” - ông Yan cho biết.
Chuyên gia Trung Quốc này khẳng định Trung Quốc không có ý định cố gắng xuất khẩu hệ tư tưởng và các giá trị, mà mong muốn đơn thuần của quốc gia này là duy trì hệ thống chính trị. Đồng thời, ông nhấn mạnh Mỹ có thể mở rộng giá trị của mình bất cứ đâu họ muốn, miễn là không đến được Trung Quốc.
Ông cho biết Washington đang nỗ lực tập hợp các quốc gia cùng chí hướng nhằm chống lại Bắc Kinh và thành lập các câu lạc bộ quốc gia mà không có sự tham gia của Trung Quốc.
“Dưới thời ông Biden, trật tự thế giới lưỡng cực đang dần hình thành và điều này thể hiện qua các tuyên bố chung tại Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO. Ông Biden đã đề cao sự đối đầu ý thức hệ hơn so với ông Trump” - ông Yan cho hay.
Tuy vậy, theo ông Yan, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới cũng đã tìm ra các kênh hợp tác, đặc biệt trong lĩnh vực biến đổi khí hậu và hai bên cũng chưa thống nhất bản chất của mối quan hệ song phương này: là bạn hay là kẻ thù.
“Mỹ tin rằng giá trị cốt lõi của quan hệ Mỹ-Trung là cạnh tranh, trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng điều này là sai lầm khi mô tả theo cách đó. Nếu không có nhận thức chung về cách xác định mối quan hệ, sẽ không có cơ sở để hợp tác” - ông Yan nói.
