Nhân vật đối lập Nga Alexey Navalny bị bệnh khi đang trên một chuyến bay thương mại từ TP Tomsk (vùng Siberia) về thủ đô Moscow và được đưa vào bệnh viện ngay sau khi máy bay chở ông hạ cánh khẩn cấp xuống TP Omsk (vùng Siberia). Hai ngày sau ông được chuyển bằng máy bay sang Đức và được điều trị tiếp tại bệnh viện đại học Charité ở Berlin, theo yêu cầu của vợ ông.
Các bác sĩ điều trị cho ông ở bệnh viện đại học Charité nói các triệu chứng và kết quả xét nghiệm cho thấy ông bị đầu độc bằng chất cholinesterase – một hóa chất có trong nhiều loại dược phẩm, thuốc trừ sâu, chất độc thần kinh.
Nhân vật đối lập Alexey Navalny (trái) và Tổng thống Nga Vladimir Putin (phải). Ảnh: REUTERS / Shamil Zhumatov và Kremlin / Aleksey Nikolsky
Ngay sau khi có tin ông Navalny nhập viện, truyền thông phương Tây nghi ngờ có bàn tay của chính phủ Nga. Tổng thống Vladimir Putin và chính phủ Nga bị cáo buộc đã cố gắng ám sát nhân vật đối lập này cũng như cố gắng che đậy khi âm mưu không thành.
Một số chính phủ phương Tây còn đe dọa trừng phạt Nga về chuyện này. Đồn đoán, cáo buộc ngày càng nhiều khi phía Nga tới giờ vẫn chưa quyết định mở cuộc điều tra về vụ việc này theo yêu cầu của nhiều nước phương Tây.
Lợi bất cập hại
Tuy nhiên theo một chuyên gia Ý, giả thuyết chính phủ Nga đầu độc ông Navalny không vững và không thuyết phục.
Trong một bài viết đăng trên tạo chí Formiche cuối tuần rồi, Giáo sư Igor Pellicciari (người Ý) cho rằng giả thuyết đây là “vụ đầu độc do chính phủ (Nga) hậu thuẫn” là không có cơ sở, không vững. Giáo sư Pellicciari chuyên giảng dạy lịch sử và quan hệ đối ngoại tại đại học Urbino (Ý) và là giáo sư thỉnh giảng tạo đại học Quan hệ đối ngoại Moscow (Nga) chuyên đào tạo các nhà ngoại giao.
Lý lẽ của ông Pellicciari là cái giá về chính trị một khi ông Navalny chết trong bối cảnh nghi ngờ bị đầu độc rất đắt với Moscow. Cái chết của một nhân vật đối lập chắc chắn sẽ bị quy trách nhiệm cho Điện Kremlin. Moscow sẽ hứng trừng phạt – điều rất khó khăn với Nga lúc này khi giống như nhiều nước khác Nga cũng đang phải vật lộn với sự trì trệ kinh tế và sự mệt mỏi của người dân vì đại dịch COVID-19.
Nhân vật đối lập Alexey Navalny. Ảnh: REUTERS
Lợi ích với Moscow từ việc loại trừ ông Navalny nếu so với những hậu quả trên là không đáng. Theo ông Pellicciari, ông Navalny có thể được truyền thông phương Tây xem như lãnh đạo đối lập ở Nga, nhưng thực tế nhân vật này chỉ là một phần trong một nhánh nhỏ của bộ phận đối lập ở Nga. Các hành động điều tra tham nhũng hay tổ chức biểu tình khiến ông Navalny trở thành một cái gai với nhiều nhân vật quyền lực nhưng lại không phải là một mối đe dọa về thực tế với quyền lực, theo ông Pellicciari.
Không phù hợp những gì diễn ra
Dĩ nhiên nếu nói chính phủ Nga có động cơ trong việc đầu độc ông Navalny thì cũng không sai, theo ông Pellicciari, vì dù sao đây cũng là nhân vật đối lập. Tuy nhiên theo ông, nếu căn cứ vào những gì đã diễn ra thì khả năng này không cao.
Sau khi cảm thấy không khỏe ông Navalny được nhanh chóng đưa đến bệnh viện ở TP Omsk, được các bác sĩ Nga chăm sóc 44 tiếng với những kết quả điều trị ban đầu khả quan. Khi đến bệnh viện ông Navalny được tiêm một liều atropine – một loại thuốc giúp thải nhiều loại độc chất hiệu quả. Cách điều trị này cũng được các bác sĩ Đức tiếp tục thực hiện với ông Navalny sau đó.
Nhân vật đối lập Alexey Navalny (cầm loa) trong một lần gặp người ủng hộ. Ảnh: TWITTER
Một lưu ý nữa theo ông Pellicciari là Nga có nhiều phương án để ông Navalny phải chết, nếu Nga thật sự muốn. Đó có thể là để ông Navalny chậm nhập viện hơn, hay đưa người tới ám sát ông này tại bệnh viện ở Omsk. Nga cũng có thể cho ông Navalny hứng lượng chất độc mạnh hơn, nhiều hơn, hay đơn giản dàn dựng một tai nạn để ông này chết thay vì tổ chức vụ đầu độc mà hoàn toàn có rủi ro thất bại. Thậm chí ông Pellicciari còn liên tưởng tới vụ tai nạn máy bay bí ẩn giết chết nhà chính trị gia Enrico Mattei của Ý năm 1962.
Tới lúc này Nga vẫn bác bỏ áp lực từ nước ngoài phải mở cuộc điều tra hình sự về vụ việc. Ông Pellicciari tin rằng ông Navalny có thể là một nạn nhân của tội ác, nhưng nếu ông này thật sự bị đầu độc đi nữa thì đây khả năng lớn không phải là hành động của bộ phận lãnh đạo chính phủ Nga. Ông Navalny là nhân vật có khá nhiều tranh cãi cũng như không ít kẻ thù, không chỉ phía quan chức Nga mà cả công dân bình thường, theo ông Pellicciari.
