Các đoàn xe tăng Iraq vận động qua các vùng đất khô cằn dưới sự yểm trợ của máy bay liên minh chống IS do Mỹ đứng đầu.
AFP ghi nhận quân IS kháng cự quyết liệt. Các cột khói bốc lên từ các giếng dầu bốc cháy. Trước đó, quân IS đã đốt giếng dầu để ngăn cản máy bay hoạt động.
Đánh giá ngày đầu tiên mở màn chiến dịch tái chiếm Mosul, người phát ngôn Lầu Năm Góc Peter Cooke nhận xét: “Ngày đầu tiên diễn ra như dự kiến. Khoảng giữa ngày, quân đội Iraq đã gần đạt được mục tiêu dự kiến trong ngày”. Tổng cộng đã có 52 mục tiêu IS bị máy bay của liên minh chống IS phá hủy.
Người phát ngôn Peter Cooke nhấn mạnh chiến dịch hành quân này rất khó khăn và có thể kéo dài nhiều tuần hoặc hơn nữa. Các lực lượng của chính phủ Iraq gồm quân đội, cảnh sát, lực lượng chống khủng bố với khoảng 30.000 quân tham gia chiến dịch. Về phía IS, Mỹ đánh giá có 3.000-4.500 quân IS đang cố thủ tại Mosul.
Dự kiến trong giai đoạn đầu, chiến dịch nhắm đến mục tiêu vượt qua phòng tuyến của quân IS để áp sát TP, sau đó tổ chức bao vây và giao tranh trên đường phố.
Trong ngày 17-10, các cánh quân của lực lượng người Kurd đã đánh chiếm nhiều ngôi làng ở phía đông TP Mosul dưới sự yểm trợ của không quân liên minh chống IS. Ngày 25-10, các bộ trưởng Quốc phòng các nước tham gia liên minh chống IS sẽ thảo luận về chiến dịch Mosul tại cuộc họp ở Paris.
Phần lớn người dân trong TP Mosul là tín đồ Hồi giáo dòng Sunni (chiếm thiểu số ở Iraq). Bởi thế ngày 17-10, Ngoại trưởng Saudi Arabia Adel al-Jubeir đã kêu gọi Iraq không sử dụng dân quân Hashd al-Sha’bi (Các Đơn vị động viên nhân dân) trong chiến dịch tái chiếm Mosul. Lực lượng này theo dòng Shiite, được Iran ủng hộ và trong quá khứ đã từng xử tử dân thường dòng Sunni.
Một lo ngại phát sinh là tình hình khủng hoảng nhân đạo bùng nổ. Khoảng 1,5 triệu dân vẫn còn trong Mosul. Các tổ chức nhân đạo đã đề nghị thiết lập các hành lang an toàn để người dân trong Mosul tản cư ra ngoài. Nhà điều phối nhân đạo của LHQ tại Iraq Lise Grande dự báo trong hai tuần đầu giao tranh sẽ có khoảng 200.000 người dân chạy loạn. Các tổ chức nhân đạo đang chuẩn bị ba khu vực tiếp nhận người tản cư ở phía nam Mosul, tuy nhiên sức chứa ở đây chỉ khoảng vài chục ngàn người.
Trong khi đó, trả lời báo Die Welt (Đức) ngày 18-10, Ủy viên châu Âu phụ trách an ninh Julian King đánh giá nếu Mosul thất thủ, một bộ phận quân IS có thể tháo chạy trở lại châu Âu. Ông kêu gọi tăng cường cảnh giác trước nguy cơ này.
