Tờ The Straits Times đưa tin, sáng hôm 5-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc gặp với Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc tại thủ đô Washington. Theo đó, người đứng đầu Nhà Trắng tuyên bố sẽ không tham gia bất kỳ một thượng đỉnh nào với người đồng cấp ở Bắc Kinh cho đến khi đạt được một thỏa thuận thương mại.
Phó thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc xuất hiện tại thủ đô Washington, Mỹ. Ảnh: BLOOMBERG
“Nếu chúng tôi có được thoả thuận, chúng tôi sẽ tham gia thượng đỉnh” - dẫn lời Tổng thống Trump. Ông cũng ước tích sẽ phải mất khoảng bốn tuần nữa trước khi ông có thể đưa ra một thông báo chính thức nào về cuộc gặp riêng với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Được biết, trọng tâm chính của cuộc gặp hôm 5-4 xoay quanh những thủ tục và việc làm cần thiết để phía Mỹ tiến hành gỡ bỏ những hàng rào thuế quan hiện tại đang áp lên Trung Quốc. Phiên đàm phán cũng đã đụng chạm đến những vấn đề nhạy cảm trong quan hệ giữa hai cường quốc như cáo buộc chính quyền Bắc Kinh tiến hành đánh cắp bản quyền trí tuệ và thách thức “ưu thế công nghệ” của Mỹ. Phía Trung Quốc phủ nhận mọi cáo buộc.
Tuy vậy, ông Trump vẫn bày tỏ sự lạc quan của mình về phiên họp với Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc khi nhấn mạnh “Chúng tôi đã đồng ý rất nhiều điều, nhiều hơn những gì còn đang thảo luận”.
Tổng thống Mỹ cũng chia sẻ ông đang hi vọng sau khi kết thúc đàm phán thoả thuận thương mại lần này, Mỹ sẽ có thể bắt đầu thảo luận với cả Nga và Trung Quốc về các vấn đề cắt giảm chi tiêu quân sự.
"Giữa chúng tôi, Nga, và Trung Quốc, chúng tôi đang phải sản xuất số vũ khí quân sự và vũ khí hạt nhân trị giá hàng tỉ USD. Điều này thật buồn cười", ông nói. "Thật chẳng có lý do gì chúng ta phải tiếp tục như vậy. [Ba nước] chúng ta hiện đang ở vị thế lãnh đạo. Chúng ta sẽ luôn luôn là lãnh đạo và tôi nghĩ là phải là vậy. Sẽ tốt hơn nếu chúng ta có thể ngồi lại và không cần phải sản xuất thêm vũ khí nữa. Tôi nghĩ sẽ có thể làm được điều gì đó về chuyện nay, sau khi giai đoạn hai (thoả thuận thương mại) hoàn tất.
Ngoài ra, giống như những cuộc gặp ở Washington trước đó, ông Lưu Hạc trước khi bắt đầu đàm phán đã gửi tới Tổng thống Mỹ một bức thư do chính tay ông Tập Cận Bình viết. Thông điệp của bức thư được ông Trump đánh giá là “tuyệt vời”.
Tổng Thống Donald Trump trong phiên họp với Phó thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc. Ảnh: AFP
Bên cạnh đó, trong cuộc họp, cả hai đoàn đàm phán vẫn chưa thống nhất được địa điểm mà lãnh đạo hai nước sẽ tiến hành đặt bút ký vào thoả thuận chấm dứt chiến tranh thương mại. Nhiều nguồn tin cho rằng phía Trung Quốc đã đồng ý sẽ tham gia vào một buổi ký kết được tổ chức tại Mỹ vào cuối tháng 4-2019, thay vì nhiều đồn đoán ông Trump và ông Tập sẽ tiến hành thông qua thoả thuận bên lề thượng đỉnh G20 sẽ diễn ra vào tháng 6 sắp tới.
Trả lời phỏng vấn của báo chí, các cố vấn kinh tế cấp cao của Mỹ cho biết hai bên đã đạt được những kết quả hết sức khả quan. Tuy nhiên, họ vẫn bộc lộ một số lo ngại nhất định về việc có thể đi đến thoả thuận cuối cùng trong quãng thời gian sắp tới nhằm kết thúc cuộc chiến tốn kém nhất thế kỷ 21 này. “Những nhà đàm phán đang có những bước tiến triển tốt. Nhưng chúng tôi vẫn chưa tới đích, và hi vọng rằng chúng tôi có thể làm được điều đó trong tuần này”.
Tuy vậy, khi nhìn vào quãng thời gian quá ngắn mà phái đoàn hai bên đang phải làm việc với nhau, một số nhà quan sát đã đặt ra câu hỏi: Bất cứ thoả thuận nào được thông qua sắp tới liệu rằng sẽ có thể mang tới những thay đổi cần thiết trong quan hệ thương mại giữa hai nước hay không? Hay nó chỉ đóng vai trò là một lợi thế tạm thời để ông Trump tiến gần hơn đến chiến thắng trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2020 khi chỉ được ký kết trong thời gian quá ngắn như thế.
Một nguồn tin khác từ người trong cuộc cũng tiết lộ Trung Quốc đã có những nhượng bộ mới trong lần đàm phán này, khi cam kết sẽ tiến hành mở rộng thị trường hơn nữa cho đầu tư của Mỹ. Về điều này, Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer đánh giá "Phó Thủ tướng là một người bạn tốt. Tôi nghĩ rằng những nỗ lực cải cách Trung Quốc của ông là một trong những nguyên nhân cuộc gặp này được tổ chức".
"Vẫn còn một vài vấn đề lớn chúng tôi cần thảo luận, nhưng chúng tôi chắc chắn đã có nhiều tiến triển hơn chúng tôi dự tính khi bắt đầu", ông khẳng định.
Tuy vậy, bên cạnh những thông tin đầy tốt đẹp về cuộc gặp lần này, hồi tháng 3 vừa qua, Mỹ đã có một bước đi bất ngờ khi đồng ý bán một loạt chiến đấu cơ mới cho Đài Loan của Mỹ. Động thái được cho là mang đầy tính khiêu khích trên có nguy cơ sẽ làm ảnh hưởng đáng kể đến những diễn biến tích cực xung quanh vòng đàm phán thương mại giữa hai nước, hoặc thậm chí là ảnh hưởng đến các cuộc thượng đỉnh giữa lãnh đạo Mỹ-Trung trong tương lai.
