Theo tờ South China Morning Post ngày 15-2, Trung Quốc (TQ) đã kêu gọi Nhật và Hàn Quốc tránh đi theo lập trường của Mỹ về vấn đề “khí cầu do thám” vốn đã làm gia tăng căng thẳng giữa Bắc Kinh với Washington.
Cụ thể, phát biểu tại Bắc Kinh ngày 15-2, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao TQ Uông Văn Bân kêu gọi Nhật "nên ngừng nối gót Mỹ dẫn đến những đồn đoán không đúng sự thật và làm ầm ĩ” liên quan vụ "khinh khí cầu do thám".
 |
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân. Ảnh: AP |
Phát ngôn trên được đưa ra trong bối cảnh Mỹ bắn hạ khinh khí cầu TQ do nghi ngờ nó đang thu thập thông tin tình báo. TQ khẳng định khí cầu nói trên chỉ phục vụ mục đích dân sự và vô tình bay lạc vào không phận Mỹ.
“Phía Nhật nên giữ vững lập trường khách quan và vô tư, có cái nhìn đúng đắn về tình huống không thể đoán trước vốn là kết quả của một điều bất khả kháng và ngừng theo chân Mỹ để suy diễn và lợi dụng vấn đề”.
Phía TQ cũng kêu gọi Nhật không “làm ầm lên”. Điều này nhằm đáp trả tuyên bố ngày 14-2 của Tokyo, trong đó nói rằng 3 vật thể bay không xác định được phát hiện trên bầu trời Nhật kể từ năm 2019 “được cho là các khinh khí cầu do thám không người lái của TQ”.
Ngày 14-2, TQ cũng đưa ra lời kêu gọi tương tự với Hàn Quốc. Thứ trưởng Ngoại giao Tôn Vệ Đồng nói với Đại sứ Hàn Quốc tại Bắc Kinh Chung Jae-ho rằng Seoul nên “phân biệt đúng sai và đưa ra phán quyết khách quan, hợp lý và công bằng”.
Trong cuộc gặp hôm 14-2, ông Tôn “đã làm rõ quan điểm của TQ về việc Mỹ bắn hạ khí cầu dân sự không người lái của TQ” và trao đổi quan điểm về các vấn đề hai bên cùng quan tâm, theo Bộ Ngoại giao TQ.
Các nhà quan sát ở TQ nhận định sau vụ khinh khí cầu, Bắc Kinh cần xử lý cẩn thận mối quan hệ với các đối tác thương mại hàng đầu là Nhật và Hàn Quốc - cả hai đều là đồng minh lớn của Mỹ trong khu vực.
Theo ông Vương Dũng - giáo sư tại ĐH Bắc Kinh (TQ), vấn đề khinh khí cầu sẽ làm tổn hại thêm mối quan hệ của TQ với cả hai nước láng giềng châu Á.
“TQ, Hàn Quốc và Nhật phải phối hợp để thiết lập các cơ chế tin cậy lẫn nhau, [cũng như] các cơ chế liên lạc và đàm phán, nếu không viễn cảnh trong tương lai sẽ xấu đi và có thể dẫn đến một cuộc xung đột trong khu vực” - theo GS Vương.
Mối quan hệ vốn từ lâu đã phức tạp giữa TQ với Hàn Quốc và Nhật gần đây đã căng thẳng trong bối cảnh 2 nước láng giềng áp đặt hạn chế gay gắt với du khách TQ, sau khi nước này mở lại biên giới sau 3 năm đóng cửa vì đại dịch COVID-19.
