Đó là quan điểm được TS Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm UBKT của Quốc hội, đưa ra tại hội thảo: “Tín dụng ngân hàng thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp” diễn ra vào chiều 30-10 do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với Ngân hàng Nhà nước đồng chủ trì.
Giải thích về quan điểm của mình, ông Kiên cho rằng: Nông dân của chúng ta có nông dân trồng lúa, chăn nuôi, trồng trọt cây ăn quả khác. Ở đây mới nói tới mô hình hộ kinh doanh chứ chưa nói tới vấn đề vươn lên doanh nghiệp lớn, chưa có ý thức tham gia vào chuỗi giá trị của sản phẩm để có thể chia sẻ rủi ro và vấn đề thị trường.
Qua thực tế, khi đi nghiên cứu ở 23 tỉnh trên cả nước cho thấy có ba vấn đề: Nông dân sản xuất nhỏ lẻ, trung bình có tới 2,7 hộ trên một mảnh ruộng, trung bình chưa tới 2.000 m2, còn ở miền Tây Nam Bộ tương đương 7.000-8.000 m2. Mỗi khi mất mùa, phải ứng trước giấy đỏ đặt vào ngân hàng. “Vấn đề ở đây là phải có sự chia sẻ, đưa tư duy sản xuất công nghiệp vào nông nghiệp. Nếu chỉ đặt vấn đề yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm lãi suất, tiêu chí, điều kiện cho vay thì thực ra không minh bạch, công bằng lắm” - ông Kiên nhấn mạnh.
Ở góc độ nghiên cứu, ông Kiên nêu câu hỏi: Tại sao trong sản xuất công nghiệp sẵn sàng cổ phần hóa doanh nghiệp và chuyển giao tài sản ấy cho những chủ sở hữu khác. Tức là ai sử dụng tài sản ấy hiệu quả nhất thì phân công. Vậy trong nông nghiệp lại không áp dụng như thế. Miền Bắc thì dồn điền đổi thửa, còn ở An Giang có cánh đồng mẫu lớn.
Bên cạnh đó, ông Kiên cũng nhấn mạnh là không thể bỏ qua đặc tính, sở hữu của người nông dân đồng thời đề xuất: “Các nhà nghiên cứu cần tính toán để hình thành ra ngân hàng đất. Qua nghiên cứu, phần đông ở miền Bắc và miền Tây Nam Bộ chỉ còn người già và trẻ con ở khu nông nghiệp. Nên chăng thành lập ngân hàng đất để ngân hàng đất cho các doanh nghiệp thuê lại để sản xuất lớn”.
Dẫn chứng cho quan điểm của mình, ông Kiên nêu ví dụ: Ở huyện An Lão của Hải Phòng họ trồng ớt xuất khẩu, yêu cầu 30 ha trở lên. Sau khi đầu tư họ thuê luôn 100.000 đồng mỗi ngày công, còn ngày thu hoạch là 150.000 đồng/ngày công nên thu nhập của nông dân được 3,8-4,5 triệu đồng/tháng. Như vậy đã đạt được “ly nông bất ly hương”. “Nếu không đưa tư duy sản xuất lớn, sản xuất công nghiệp và sản xuất công nghiệp thì sẽ không thể thành công được tái cơ cấu nông nghiệp”.
