Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết những năm qua, NLCT của Việt Nam được các tổ chức quốc tế mô tả bằng các bảng xếp hạng thường niên (gồm báo cáo NLCT toàn cầu của Diễn đàn Kinh tế thế giới, báo cáo môi trường kinh doanh và chỉ số quản trị toàn cầu của Ngân hàng Thế giới, báo cáo xếp hạng môi trường kinh doanh của tạp chí Forbes…).
Theo các bảng xếp hạng này, trong mấy năm qua, Việt Nam liên tục tụt hạng, thể hiện tương quan trong so sánh với các nước. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng các báo cáo này chưa đạt được sự đồng thuận về phương pháp và hệ thống chỉ số đánh giá, vì vậy Việt Nam cần xây dựng bộ chỉ số và phương pháp đánh giá riêng phù hợp với đặc thù của mình.
Tuy nhiên, nhiều thành viên hội đồng đã không đồng tình. TS Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của QH, nói: “Cả thế giới dùng chung một gương soi. Vậy ta có nên sắm gương cho riêng mình không? Không nên!”.
Cùng quan điểm, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng thế giới đã có rất nhiều công cụ đánh giá NLCT. Ngay với ta, trước đây nhiều năm đã có nhóm chuyên gia từ Mỹ có một báo cáo đánh giá riêng được lãnh đạo Chính phủ đánh giá cao. “Vấn đề bây giờ là phải làm thật, để cải thiện thật. Hơn 200 tiêu chí khác nhau, mỗi bộ, ngành nên tự nhìn vào xem phần nào liên quan tới trách nhiệm của mình, tìm giải pháp khắc phục. Thế mới mong có chuyển biến”.
Tân Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, người mới nhận vai trò chủ tịch hội đồng, cũng nghiêng theo quan điểm này. Ông đề nghị hội đồng chuẩn bị ngay một báo cáo chỉ ra những hạn chế cụ thể, có thể khắc phục được ngay để tham mưu cho Chính phủ. “Cần hiểu cải thiện thứ hạng, điểm số về NLCT không phải là vấn đề thành tích. Đây thực chất là tiền bạc, vì điểm số tốt, thứ hạng cao thì huy động vốn sẽ rẻ hơn, nhiều hơn” - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Để khắc phục nhược điểm của một hội đồng 44 người thì có tới 33 là quan chức nhà nước kiêm nhiệm, ông Đam đề nghị nhóm bảy chuyên gia độc lập còn lại trực tiếp xây dựng báo cáo này. “Cố gắng từ nay đến trước tết Nguyên đán hình thành được dự thảo, phân rõ trách nhiệm từng bộ, ngành trong cải thiện chỉ số NLCT, gửi cả hội đồng xin ý kiến. Làm sao để cuối quý I, đầu quý II, Thủ tướng có thể ra một chỉ thị hoặc quyết định pháp lý. Hội đồng chúng ta cần quyết liệt để sớm cải thiện tình hình” - ông đặt vấn đề.
Ủng hộ với đề xuất này, cựu Bộ trưởng Thương mại Trương Đình Tuyển nói: “Hội đồng là cơ cấu tham mưu, chỉ mong trong Chính phủ có người thực sự muốn làm và làm thật. Chí ít ở đây chúng ta đã thấy được điều đó”.
NGHĨA NHÂN
