Từ ngày 1-4, các doanh nghiệp (DN) chăn nuôi heo lớn đã giảm giá heo hơi xuống 70.000 đồng/kg nhưng giá thịt heo trên thị trường vẫn ở mức cao. Trước tình hình trên, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường đã có những trao đổi với báo chí về vấn đề này.
Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường. Ảnh: VĂN GIANG
. Phóng viên: Từ ngày 1-4, các DN lớn đã giảm giá heo hơi xuống 70.000 đồng/kg nhưng giá thịt heo trên thị trường vẫn ở mức cao. Theo Bộ trưởng, đâu là nguyên nhân của tình trạng này?
+ Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Có nhiều nguyên nhân khiến giá cả thịt heo ở mức cao như thời gian vừa qua. Nguyên nhân thứ nhất là dịch tả heo châu Phi xảy ra năm 2019 dẫn đến tổng thiệt hại mất 20% về số lượng, khối lượng thiệt hại 9,3%. Đây là thiệt hại rất lớn không chỉ cho người chăn nuôi mà nguồn cung thiếu hụt còn khiến giá cả thịt heo ở mức cao trong một thời gian.
Trước khi có dịch, chúng ta cần tới 910.000 tấn/quý, vừa qua chúng ta mới đạt 820.000-830.000 tấn. Phải đến quý IV-2020 chúng ta mới đạt được sản lượng đó.
Nguyên nhân thứ hai là giá thành sản xuất cao, tất nhiên cao vì phải đảm bảo các biện pháp an toàn sinh học, kiểm soát các khâu.
Nguyên nhân thứ ba chính là do tỉ lệ còn thiếu như thế nên còn rất nhiều khâu trung gian. Ví dụ như vừa qua 15 DN đồng hành từ ngày 1-4 đưa giá heo xuất chuồng còn 70.000 đồng/kg nhưng bản thân vì lượng heo ở DN chưa đủ dẫn đến chưa đủ sức chi phối.
Cạnh đó còn rất nhiều khâu trung gian, nhất là khâu giết mổ nhỏ lẻ đến khâu bán hàng nhỏ lẻ. Vì qua rất nhiều khâu đó dẫn đến người tiêu dùng chưa được hưởng cái giá thành xuống thấp như mong muốn.
. Trước tình hình như vậy thì chúng ta cần có những giải pháp gì để giá heo giảm xuống, thưa Bộ trưởng?
+ Với tình hình này tới đây chúng ta phải tập trung nhiều giải pháp. Trong đó, giải pháp gốc rễ là phải tập trung tái đàn, tăng đàn. Chúng tôi tiếp tục chỉ đạo các DN cùng với hiệp hội cùng với bà con nông dân giữa các tỉnh để tăng đàn, đảm bảo nhanh nhất nhưng phải an toàn.
Thứ hai, chúng ta phải phối hợp giữa các ngành, Bộ NN&PTNT, Công Thương, các địa phương để làm sao giảm bớt khâu trung gian giữa các khâu sản xuất, khâu chế biến, tiêu dùng ngắn nhất thì mới có khả năng giảm giá phù hợp với người nông dân.
Thứ ba, tiếp tục nhập khẩu sản phẩm thịt trong chừng mực ngắn hạn nhất định còn thiếu để đảm bảo cho thị trường. Thứ tư, chúng ta phải hướng dẫn tiêu dùng, lựa chọn rất nhiều sản phẩm như trứng, cá. Người tiêu dùng cần san sẻ mua các loại thực phẩm khác để vừa lợi cho sức khỏe, vừa có giá cả phù hợp với sức tiêu thụ, vừa không tạo áp lực cho mặt hàng thịt heo.
Chúng ta làm đồng bộ nhiều biện pháp thì tôi tin tưởng chúng ta sẽ đủ thực phẩm cung ứng cho nhân dân. Đồng thời từ đó cả người chăn nuôi, người làm dịch vụ, người tiêu dùng đều được hưởng lợi. Đấy là những nhóm giải pháp cần triển khai đồng bộ, quyết liệt.
. Bộ trưởng đánh giá thế nào về tốc độ tái đàn trong thời gian vừa qua?
+ Tính chung, tốc độ tái đàn trong quý I đạt 6,3 %, riêng khu vực 15 đơn vị sản xuất lớn thì tốc độ lên tới 17 %. Dự báo tới đây tốc độ tái đàn sẽ tăng rất nhanh. Bởi vì chúng ta giữ được đàn heo giống gốc với 109.000 con heo nái cụ, kỵ, ông, bà. Đến giờ phút này chúng ta vẫn còn tới xấp xỉ 2,7 triệu heo nái.
Điều quan trọng nữa là ngành đã tổng kết được quy trình chăn nuôi an toàn sinh học cho hai nhóm đối tượng: Chăn nuôi lớn có một quy trình an toàn sinh học, chăn nuôi nhỏ cũng rút ra được kinh nghiệm để hướng dẫn cho nông dân. Đây là những tiền đề rất tốt, cộng với những yếu tố trong hệ sinh thái cho ngành chăn nuôi như hệ thống sản xuất 20 triệu tấn cám, thú y, dịch vụ… đàn heo sẽ đạt được tốc độ tăng trưởng nhanh.
Chúng tôi dự báo cuối quý III, đầu quý IV-2020, cả nước có số lượng đàn heo cao nhất, bằng với thời kỳ trước khi bị dịch tả heo châu Phi.
. Bộ trưởng có khuyến cáo gì đối với các tỉnh đã công bố hết dịch trong việc tái đàn?
+ Chúng tôi khuyến nghị các tỉnh tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để cho các đối tượng phát triển chăn nuôi, đặc biệt chú ý đến nông dân sản xuất nhỏ được tiếp cận các nguồn lực.
Hiện giá heo giống cao, việc tiếp cận với chính sách tín dụng thế nào để tạo điều kiện cho nông dân, những người sản xuất nhỏ. Riêng đối tượng này rất cần được quan tâm, bởi vốn trước kia họ đã bị thiệt hại, bây giờ muốn tái đàn lại không có con giống, không có vốn. Chính chỗ này cần tập trung tạo mọi điều kiện để họ vừa tạo sinh kế, vừa góp phần bù đắp những thiệt hại trước đây. Còn đối tượng sản xuất lớn đang sản xuất rất tốt.
Về cơ quan quản lý nhà nước, chúng tôi đang chỉ đạo các cơ quan chuyên môn từ chăn nuôi đến thú y cấp tỉnh phải vào cuộc tăng cường hướng dẫn người chăn nuôi, không thể vì tăng đàn mà gặp lại rủi ro dịch bệnh tái phát.
. Xin trân trọng cám ơn Bộ trưởng.
