Một quan chức cấp cao của Campuchia ngày 6-5 cho biết Tổng thống Joe Biden nên dành nhiều thời gian hơn với các nhà lãnh đạo Đông Nam Á tại hội nghị thượng đỉnh ở Washington vào tuần tới nếu chính quyền của ông nghiêm túc về việc nâng cao quan hệ của Mỹ với khu vực mà Trung Quốc đang có tác động đáng kể.
Theo hãng tin Reuters, ông Kao Kim Hourn, một bộ trưởng và cố vấn thân cận của Thủ tướng Hun Sen cho biết hiện tại không có cuộc họp cá nhân nào được lên kế hoạch giữa các nhà lãnh đạo ASEAN và ông Biden khi khối này có cuộc họp cấp cao đặc biệt với chủ nhân Nhà Trắng vào ngày 12 và 13-5.
 |
Tổng thống Mỹ Joe Biden. Ảnh: AP |
Campuchia hiện là chủ tịch luân phiên của ASEAN và có tới 8 nhà lãnh đạo, trong đó có ông Hun Sen, dự kiến sẽ tham dự hội nghị tại thủ đô Washington D.C. Lãnh đạo chính quyền quân sự Myanmar đã bị loại do cuộc chính biến ở nước này hồi năm ngoái còn Philippines ở trong giai đoạn chuyển tiếp sau cuộc bầu cử tổng thống.
Ông Kao Kim Hourn, Bộ trưởng phụ trách Văn phòng Thủ tướng Campuchia, cho rằng các nhà lãnh đạo châu Á “cần được đối xử tôn trọng và bình đẳng” và được cho cơ hội dành “thời gian hữu ích” với ông Biden.
“Với tư cách nước lớn, nước chủ nhà, Mỹ nên hào phóng hơn với khách - các nhà lãnh đạo đang công du tới Washington - đặc biệt là khi ông Biden sẽ nói về việc nâng tầm quan hệ đối tác chiến lược lên quan hệ đối tác chiến lược toàn diện” - ông Kao Kim Hourn nói.
Ông Kao Kim Hourn nói ông tin việc chủ tịch ASEAN gặp lãnh đạo nước chủ nhà, bất kể chính thức hay không chính thức, là điều bình thường. Tuy nhiên, ông đã được Đại sứ Mỹ tại Campuchia Patrick Murphy cho biết sẽ không có cuộc gặp song phương nào được sắp xếp vì hội nghị thượng đỉnh sẽ kéo dài rất lâu và vì Tổng thống Biden “bận rộn”.
Nhà Trắng không đưa ra bình luận về các phát biểu này. Tuy nhiên, Thư ký báo chí Nhà Trắng Jen Psaki cho biết Tổng thống Biden sẽ chiêu đãi các nhà lãnh đạo ASEAN một bữa ăn tối tại Nhà Trắng vào ngày 12-5 và tham gia hội nghị thượng đỉnh với họ tại Bộ Ngoại giao vào ngày 13-5.
Bà Psaki cho biết hội nghị thượng đỉnh sẽ “công nhận vai trò trung tâm của ASEAN trong việc đưa ra các giải pháp bền vững cho những thách thức cấp bách nhất của khu vực và kỷ niệm 45 năm quan hệ Mỹ - ASEAN".
Đây sẽ là hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của các nhà lãnh đạo ASEAN được tổ chức tại Washington D.C. và là chuyến thăm Nhà Trắng đầu tiên của Thủ tướng Hun Sen kể từ khi ông lên nắm quyền tại Campuchia.
Ông Kao Kim Hourn cho biết Campuchia sẽ không “chọn phe” giữa Mỹ và Trung Quốc. Quan chức này nói thêm rằng đầu tư của Mỹ vào Campuchia đang tăng lên. Tương tự, ASEAN sẽ hợp tác với cả Mỹ và Trung Quốc theo nguyên tắc “toàn diện”, theo ông Kao Kim Hourn.
Tờ South China Morning Post dẫn lời các nhà phân tích và nhà ngoại giao nói rằng các nước ASEAN rất muốn tăng cường quan hệ với Mỹ, nhưng đã thất vọng vì Washington không lên kế hoạch chi tiết về hợp tác kinh tế sau khi Tổng thống Mỹ tiền nhiệm Donald Trump từ bỏ hiệp ước thương mại khu vực.
Ông Kao Kim Hourn cho biết Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPEF) của Tổng thống Biden vẫn “đang trong quá trình soạn thảo”. Washington hiện tập trung vào các vấn đề trong nước và cuộc khủng hoảng ở Ukraine.
Quan chức Campuchia nói thêm rằng Biển Đông và các vấn đề môi trường chắc chắn sẽ nằm trong chương trình nghị sự với Tổng thống Biden. Trong khi đó, chủ nhân Nhà Trắng có thể sẽ hối thúc ASEAN hỗ trợ nỗ lực của Mỹ nhằm cô lập Nga về mặt ngoại giao và kinh tế liên quan chiến dịch quân sự đặc biệt do Moscow phát động ở Ukraine vào cuối tháng 2.
