Trang tin Rappler (Philippines) đưa tin ngày 28-3, tức hai ngày trước hạn chót Philippines trình luận chứng pháp lý kiện Trung Quốc lên tòa án trọng tài quốc tế, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cảnh báo quan hệ hai nước sẽ bị tổn hại nếu Philippines tiếp tục vụ kiện. Người phát ngôn nói Trung Quốc sẽ không bao giờ chấp nhận hay tham gia vào vụ kiện quốc tế do Philippines đơn phương khởi xướng.
Hôm 26-3, người phát ngôn từng tuyên bố Trung Quốc hy vọng Philippines quay lại giải quyết vấn đề tranh chấp ở biển Đông thông qua đàm phán và tham vấn càng sớm càng tốt. Người phát ngôn cho rằng Philippines đang lạc lối và quan hệ song phương hai nước sẽ bị tổn hại.
Ngày 28-3, người phát ngôn tổng thống Philippines tuyên bố Philippines vẫn tiếp tục theo đuổi vụ kiện. Nguyên Bộ trưởng Nội vụ Philippines Rafael Alunan III nhận định phản ứng đầu tiên của Trung Quốc có thể đến từ vấn đề phân phối điện. Tổng Công ty Lưới điện nhà nước Trung Quốc đang sở hữu 40% cổ phần của Tập đoàn Lưới điện quốc gia Philippines. Trung Quốc đang quản lý phân phối điện từ đảo Luzon đến Mindanao, vì thế có thể Bắc Kinh sẽ cắt điện ở khu vực này.
Ông Jay Batongbaca, Giám đốc Viện Các vấn đề hàng hải và Luật biển (ĐH Philippines), ghi nhận Philippines cần dốc sức tránh bị ảnh hưởng từ phản ứng sắp tới của Trung Quốc.
Trong khi đó, hãng tin Yonhap (Hàn Quốc) đưa tin ngày 28-3, chính phủ Hàn Quốc đã ký hợp đồng 420 triệu USD xuất khẩu sang Philippines 12 máy bay tiêm kích hạng nhẹ FA-50 do Tập đoàn Công nghiệp hàng không - không gian Hàn Quốc (KAI) chế tạo. Thời gian giao hàng trong 38 tháng. Tháng 10-2013, Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye và Tổng thống Philippines Benigno Aquino III đã ký nghị định thư về tăng cường hợp tác quốc phòng.
DUY KHANG - TNL
