Nhật báo South China Morning Post hôm 9-10 đưa tin Trung Quốc đã đồng ý tham gia COVAX - sáng kiến vaccine COVID-19 toàn cầu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nhằm cung cấp và phân phối vaccine công bằng cho các nước.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh cho hay: "Chúng tôi đã thực hiện một bước đi cụ thể trong việc đảm bảo phân phối vaccine một cách công bằng, đặc biệt là cho các nước đang phát triển, đồng thời mong muốn có thêm nhiều nước đủ năng lực tham gia và hỗ trợ".
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh. Ảnh: REUTERS
Lời đồng ý của Bắc Kinh được đưa ra sau khi Washington từ chối gia nhập sáng kiến này hồi đầu tháng 9. Lý do của Mỹ là không muốn bị hạn chế vì những tổ chức đa phương chịu ảnh hưởng của WHO hay Trung Quốc.
Đánh giá về động thái này của Trung Quốc, giới quan sát cho rằng đây là cơ hội đáng kể giúp Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng địa chính trị của mình, đặc biệt trong bối cảnh danh tiếng toàn cầu của nước này đang suy giảm, theo khảo sát vừa công bố hôm 6-10 của Trung tâm Nghiên cứu Pew (Mỹ).
Phó Giáo sư Adam Kamradt-Scott - thuộc Trung tâm Nghiên cứu An ninh Quốc tế thuộc Đại học Sydney nhận định: “Về mặt địa chính trị, đây là một động thái khá nhạy cảm”.
“Mỹ đã quyết định không gia nhập COVAX, điều này khiến Trung Quốc có lợi thế trong việc đẩy mạnh thông điệp họ là một công dân quốc tế ưu tú, có trách nhiệm” - Phó giáo sư Kamradt-Scott nhận định.
Còn nhà nghiên cứu Ayelet Berman - thuộc Trung tâm Luật Quốc tế của Đại học Quốc gia Singapore thì cho rằng đây là một ví dụ cụ thể cho việc Trung Quốc đang đảm nhận vai trò ngày càng lớn trên trường quốc tế, trong khi nước Mỹ đang từ bỏ quyền lãnh đạo của mình.
Tiến sĩ Mely Caballero-Anthony - Trưởng Trung tâm Nghiên cứu An ninh phi truyền thống thuộc Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore) nhận định quyết định này sẽ tạo thêm uy tín cho Bắc Kinh.
“Đây là một quyết định quan trọng bởi không chỉ giúp làm tăng số lượng quốc gia có thể cung cấp và phân phối vaccine một cách công bằng, còn giúp tăng khả năng hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế đến với các quốc gia, đặc biệt là những nước đang phát triển. Đây là một biểu tượng thể hiện tình đoàn kết toàn cầu khi cùng giải quyết một vấn đề chung, mà ánh sáng tích cực chúng ta đang thấy là Trung Quốc” - nữ tiến sĩ nhận định.
Trung Quốc được xác định là nơi khởi phát đại dịch COVID-19 hồi tháng 12-2019, đến nay đã khiến hơn một triệu người trên thế giới tử vong. Sáng kiến COVAX mà nước này vừa tuyên bố tham gia đã đặt mục tiêu tới cuối năm 2021 sẽ cung cấp ít nhất hai tỉ liều vaccine COVID-19 cho những nhóm dễ gặp rủi ro nhất trên toàn cầu.
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ Trung Quốc sẽ đóng góp bao nhiêu tiền cho sáng kiến này, vốn vẫn còn thiếu khoảng 200 triệu USD cho mục tiêu gây quỹ hai tỉ USD vào năm nay. Dự báo, quỹ này cũng cần ít nhất năm tỉ USD vào năm tới.
Trong khi đó, tuần này, sáu nước gồm Anh, Canada, Đức, Ý, Thụy Điển và Nhật đã cam kết đóng góp hơn một tỉ USD cho COVAX, nhằm hỗ trợ 92 quốc gia có thu nhập thấp và trung bình dễ dàng tiếp cận vaccine.
