Bắc Kinh đã đưa ra lời cảnh báo đầu tiên với Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump.
Ngày 12-12, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng tuyên bố Trung Quốc “cực kỳ quan tâm” đến các tuyên bố của ông Trump về nguyên tắc “một Trung Quốc”.
Ông nêu rõ: “Vấn đề Đài Loan đụng chạm đến chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc, có liên quan đến các lợi ích cốt lõi của Trung Quốc”.
Ông khẳng định nếu nguyên tắc “một Trung Quốc” không được tôn trọng, “sẽ không có vấn đề tăng trưởng lành mạnh và bình thường trong quan hệ Trung-Mỹ”.
Ông hối thúc Mỹ cần nhận thức đầy đủ về vấn đề nhạy cảm Đài Loan, tiếp tục kiên trì nguyên tắc “một Trung Quốc” và các nguyên tắc trong ba thông cáo chung Trung-Mỹ để không làm phương hại nghiêm trọng đến toàn cục quan hệ Trung-Mỹ.
Tổng thống đắc cử Donald Trump trả lời phỏng vấn của đài truyền hình Fox News ngày 11-12. Ảnh: FOX NEWS
Trước đó, trả lời đài truyền hình Fox News (Mỹ) tối 11-12, ông Trump nói thẳng: “Tôi không biết tại sao chúng ta lại phải gắn bó với nguyên tắc “một Trung Quốc” khi chúng ta chưa thỏa thuận với Trung Quốc về các vấn đề khác”. Đó là Trung Quốc phá giá để ủng hộ hàng xuất khẩu, bình chân như vại trước khiêu khích của Triều Tiên và quân sự hóa ở biển Đông.
Ngay sau phát biểu của ông Trump, Thời Báo Hoàn Cầu (Trung Quốc) ngày 12-12 đã đăng bài viết đề nghị nếu ông Trump công khai ủng hộ Đài Loan độc lập và bán vũ khí cho Đài Loan, Trung Quốc cũng có thể bí mật bán vũ khí cho các thế lực thù địch với Mỹ.
Phát biểu với báo South China Morning Post, GS Bàng Trung Anh ở ĐH Nhân dân (Bắc Kinh) đánh giá bi quan: “Chắc chắn ông Trump sẽ sử dụng Đài Loan để yêu cầu Bắc Kinh nhượng bộ. Tình hình rồi sẽ khó khăn đây”.
GS Tô Hạo và GS Lý Hải Đông ở ĐH Ngoại giao (Bắc Kinh) lại cho rằng ông Trump không có kinh nghiệm ngoại giao nên bị các cố vấn bảo thủ tác động.
GS Lý Hải Đông đánh giá: “Ông Trump là người mới trong xử lý các vấn đề quan hệ ngoại giao và quốc tế. Ông ấy không có kinh nghiệm trong các vấn đề tế nhị và phức tạp, trừ doanh nghiệp và thương mại”.
Dù vậy, ông nhận xét có phần dè dặt hơn. Ông ghi nhận còn quá sớm để có thể kết luận ông Trump có kế hoạch phản đối nguyên tắc “một Trung Quốc”.
Chuyên gia Ngô Tâm Bá ở ĐH Phúc Đán (Thượng Hải) cũng giữ thái độ dè dặt như thế. Ông đề nghị Bắc Kinh đừng nên phản ứng thái quá mà hãy chờ ông Trump nhậm chức ngày 20-1-2017 để nhìn thấy vấn đề cụ thể hơn.
Chuyên gia Orville Schell, Giám đốc Trung tâm Về quan hệ Mỹ-Trung (thuộc tổ chức Asia Society ở New York), phát biểu với Fox News các tuyên bố về nguyên tắc “một Trung Quốc” của ông Trump chỉ là ví dụ gần nhất về quan điểm mâu thuẫn của ông Trump với Trung Quốc.
Ông nhận xét: “Thỉnh thoảng ông Trump thụi Bắc Kinh rồi đôi lúc lại chìa tay siết chặt. Cú điện thoại với bà Thái Anh Văn là trường hợp đầu tiên và vụ đề cử ông Terry Branstad là trường hợp sau đó…”.
Trung Quốc đã khen ngợi ông Terry Branstad, thống đốc bang Iowa, được chọn làm đại sứ Mỹ ở Trung Quốc vì ông này là “người bạn cũ của nhân dân Trung Quốc”.
| Trong tuyên bố ngày 12-12, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng cho biết khi quá cảnh ở New York trên đường đi Mỹ La tinh trong những ngày vừa qua, Ủy viên Quốc vụ Dương Khiết Trì đã gặp các cố vấn của ông Trump, trong đó có cố vấn an ninh quốc gia - Trung tướng về hưu Michael Flynn. Ông Cảnh Sảng nói hai bên đã trao đổi quan điểm về quan hệ Trung-Mỹ và các vấn đề quan trọng có liên quan. Ông không nêu rõ cuộc gặp diễn ra lúc nào nhưng theo lịch trình thì ông Dương Khiết Trì đến Mexico ngày 11 và 12-12. ___________________________ Các tuyên bố của ông Trump chỉ là kỹ thuật đàm phán. Ông ấy biết vấn đề Đài Loan là cực kỳ nhạy cảm. Ông ấy chơi ván bài này với hy vọng Trung Quốc phải nhượng bộ về các vấn đề thương mại. Chuyên gia NGÔ TÂM BÁở ĐH Phúc Đán |
