Các nhà phân tích quân sự Anh cho rằng Trung Quốc đang bắt đầu sử dụng căn cứ quân sự xây dựng trái phép trên đá Chữ Thập (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam - đang bị Trung Quốc chiếm đóng phi pháp), báo Daily Express đưa tin.
Trước đó, ngày 13-5, hãng ảnh vệ tinh ImageSat International (ISI) của Israel công bố ảnh chụp đề ngày 9-5 cho thấy các máy bay do thám KJ-500 và KQ-200 cùng một trực thăng Z-8 xuất hiện ở đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam đang bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép.
Theo ISI, các máy bay này - thuộc loại thu thập tình báo, giám sát và do thám - được đưa ra khỏi kho chứa và đậu ở bên ngoài.
Nhóm thông tin tình báo quân sự Jane's (có trụ sở tại Anh) cho rằng việc ảnh vệ tinh phát hiện thấy máy bay Trung Quốc ở đá Chữ Thập cho thấy lực lượng không quân hải quân của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) đang bắt đầu sử dụng căn cứ quân sự trên thực thể này.
Chuyên gia phân tích Sean O'Connor thuộc nhóm Jane's cho biết: "Hai lần nhìn thấy máy bay do thám xuất hiện trong một tháng có thể chứng tỏ PLA đang bắt đầu định kỳ đưa máy bay ra đá Chữ Thập".
Hình ảnh vệ tinh của ISI cho thấy máy bay quân đội Trung Quốc đậu ở căn cứ quân sự do Trung Quốc xây dựng trái phép ở đá Chữ Thập (thuộc quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam nhưng đang bị Trung Quốc chiếm đóng phi pháp).
"Máy bay có thể thường xuyên được điều luân phiên tới căn cứ này từ các đơn vị khác của PLA thuộc Hạm đội Nam Hải" - ông O'Connor nói.
Ông cho biết không gian trong các nhà chứa máy bay ở đá Chữ Thập đủ sức chứa ít nhất ba máy bay do thám và nhiều chiếc khác có thể đậu ở bên ngoài.
Các chuyên gia Trung Quốc ngang ngược tuyên bố rằng Bắc Kinh có quyền triển khai vũ khí phòng thủ với căn cứ được xây dựng trái phép ở đá Chữ Thập, theo báo Global Times.
Nhà nghiên cứu quân sự Trương Quân Xã thuộc Viện Nghiên cứu quân sự hải quân của PLA cho biết ông không thể xác nhận tính xác thực của các bức ảnh vệ tinh. Tuy nhiên, theo cách giải thích của ông này, các hành động (trái phép - PV) của Trung Quốc là "cần thiết" và "phù hợp với nhu cầu phòng thủ" của Bắc Kinh.
Chiều 14-5, người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng tuyên bố: "Về thông tin hình ảnh máy bay do thám của Trung Quốc xuất hiện ở quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam, tôi xin khẳng định lại Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý khẳng định chủ quyền của mình đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa phù hợp với luật pháp quốc tế. Mọi hoạt động của các bên tại hai quần đảo này mà không có sự cho phép của Việt Nam đều vô giá trị".
