Theo Channel News Asia, cho tới sáng 10-11, có 54 ghế trong tổng số 330 ghế bầu của Hạ viện đã được công bố. Trong đó đảng Liên minh Quốc gia vì dân chủ của bà Aung San Suu Kyi giành được 49 ghế.
Trong khi đó, đảng Liên minh Đoàn kết và Phát triển (USDP) cầm quyền chỉ giành được ba ghế. Hai ghế còn lại thuộc về hai đảng thiểu số khác. Theo Ủy ban Bầu cử Liên bang Myanmar, kết quả bầu cử đầy đủ sẽ được công bố trong vòng 10 ngày hoặc lâu hơn.
Có chồng quá cố và hai con cùng mang quốc tịch Anh là trở ngại cho bà Suu Kyi tranh giành chiếc ghế tổng thống Myanmar.
Theo tờ Myanmar Times, Hiến pháp Myanmar quy định tổng thống sẽ được lựa chọn từ ba ứng viên do Hạ viện, Thượng viện và quân đội đề cử (quân đội vẫn nắm 25% số ghế ở lưỡng viện Quốc hội). Tổng thống được chọn sẽ thành lập chính phủ sau đó. Cuộc bỏ phiếu đó sẽ không được diễn ra trước tháng 2-2016.
Tuy nhiên, đảng nào sẽ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử này không phải là vấn đề đáng bàn cãi nữa vì theo kết quả khảo sát ban đầu, NLD đã dẫn đầu với tỉ lệ áp đảo hơn 70% số phiếu ủng hộ. Trong khi USDP đã thừa nhận sẵn sàng chấp nhận thất bại vào sáng 9-11.
Vấn đề là nhà lãnh đạo của NLD - bà Suu Kyi sẽ không thể được ứng cử cho vị trí tổng thống vì Hiếp pháp Myanmar cấm người có vợ chồng và con cái mang quốc tịch nước ngoài làm tổng thống Myanmar. Trong khi đó, người chồng quá cố cùng hai con của bà Suu Kyi đều mang quốc tịch Anh. Đây được xem là “rào cản” ngăn bà Suu Kyi chạm đến chiếc ghế tổng thống.
Có ba nhân vật được cho là ứng viên sẽ thay thế bà Suu Kyi làm tổng thống nếu Hiến pháp Myanmar không được thay đổi.
Nhân vật đầu tiên là ông Tin Myo Win, 64 tuổi, được cho là trung thành với đảng NLD và là bác sĩ riêng của bà Suu Kyi. Trong một lần trả lời phỏng vấn tờ Irrawaddy, ông Tin Myo Win nói rằng sẵn sàng chấp nhận đề nghị làm tổng thống “vì đất nước”.
BS Tin Myo Win (giữa) là một người thân tín của bà Aung San Suu Kyi.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội Myanmar, ông Thura U Shwe Mann, cũng được đánh giá là một ứng cử viên tổng thống tiềm tàng. Người này đã bị Tổng thống Thein Sein lật đổ khỏi quyền lãnh đạo đảng cầm quyền của ông là Liên minh Đoàn kết và Phát triển (USDP) hồi tháng 8-2015.
Nhân vật tiềm năng thứ ba là ông Tin Oo, cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Myanmar và hiện giữ chức chủ tịch đảng Liên minh Quốc gia vì dân chủ. Tuy nhiên, nhân vật này đã 88 tuổi.
Tuy nhiên, ba ứng viên trên nhiều khả năng sẽ chỉ điều hành Myanmar trong thời gian chính phủ do Đảng NLD tiến hành sửa đổi Hiến pháp, qua đó mở đường cho bà Suu Kyi trở lại nắm quyền. Thông tin này được tiết lộ trong cuộc phỏng vấn với hãng Reuters hôm 7-11 với ông Win Htein, một quan chức cấp cao của đảng Liên minh Quốc gia vì dân chủ và là cố vấn thân cận của bà Suu Kyi.
