Thỏa thuận mang tên “Bộ quy tắc hành xử trong tình huống đối đầu ngoài dự kiến trên biển” nhằm ngăn ngừa hiểu lầm giữa các tàu hải quân trên biển phát triển thành xung đột. Thỏa thuận định nghĩa “đối đầu ngoài dự kiến” là khi tàu của hai nước gặp nhau tình cờ hay bất ngờ trên biển.
Theo thỏa thuận, hải quân các nước có liên quan bắt buộc phải bắn pháo sáng xanh, vàng và đỏ tùy vào tình huống và thông báo với nhau bằng các thuật ngữ tiếng Anh.
đây là lần đầu tiên Trung Quốc chủ trì diễn đàn hải quân Tây Thái Bình Dương (tổ chức hai năm một lần) từ khi diễn đàn được thành lập vào năm 1987. Tham dự diễn đàn lần này có hơn 140 đại biểu và quan chức hải quân của 21 nước thành viên và ba nước quan sát viên (Bangladesh, Ấn Độ, Mexico).
Diễn đàn đã nhất trí cho phép Pakistan trở thành nước quan sát viên thứ tư. Trong 21 nước thành viên có Mỹ, Nhật, Trung Quốc, Philippines, Malaysia và Việt Nam.
Phát biểu bên lề diễn đàn, Phó Đô đốc hải quân Trung Quốc Từ Hồng Mãnh cho hay thỏa thuận nêu trên sẽ tác động tích cực đến cách ứng xử hàng hải nhưng không liên quan đến cách ứng xử ở biển Đông và biển Hoa Đông.
Hãng tin Reuters nhận định thỏa thuận trên mới chỉ là dự thảo và không trực tiếp giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ cũng như không mang tính ràng buộc pháp lý mà chỉ là phương tiện phối hợp liên lạc nhằm bảo đảm an toàn tối đa trên biển khi tàu thuyền và máy bay của các quốc gia ký kết đối mặt nhau.
Reuters ghi nhận vẫn chưa rõ thỏa thuận có giải quyết được các bất đồng có nguồn gốc từ cách hiểu khác nhau về hoạt động quân sự hay không. Ví dụ, Bắc Kinh phản đối hoạt động giám sát của Mỹ gần bờ biển Trung Quốc trong khi Mỹ cho rằng hoạt động này diễn ra ở vùng biển quốc tế.
Các quan chức hải quân Mỹ cho biết Mỹ muốn trao đổi thông tin về hoạt động trên biển rõ ràng hơn với hạm đội Trung Quốc vì công tác bố trí hải quân của Mỹ phần nào bị cản trở bởi cách hiểu khác nhau về hình thức hoạt động được chấp nhận trên vùng biển quốc tế.
DUY KHANG - LÊ LINH
