Thứ 5, ngày 8 tháng 12 năm 2022

Những đứa trẻ thời chiến

27/02/2022 08:57 GMT+7

TTO - Bây giờ chiếc balô đã trở thành vật dụng quen thuộc khắp nơi của mọi người, cả người lớn và trẻ nhỏ.

Những đứa trẻ thời chiến - Ảnh 1.

Em bé cùng cha mẹ trú ẩn trong một đường hầm tàu điện ngầm ở Kiev, Ukraine, ngày 25-2 - Ảnh: REUTERS

Nhưng với thế hệ chúng tôi sinh ra và lớn lên trước năm 1975, chiếc balô là dấu hiệu đầu tiên của chiến tranh trong mỗi gia đình: balô xanh màu lá của cha của anh chuẩn bị ra chiến trường, chiếc balô bé xíu cho những đứa trẻ xa rời thành phố về vùng nông thôn tránh bom đạn.

Gia đình tôi cũng từng như thế. Khi má tôi mang về nhà mấy chiếc balô cũng là lúc gia đình bước vào những năm dài chia ly không biết bao giờ mới đến ngày đoàn tụ.

Một đêm Hà Nội cuối thu, gió mùa đông bắc sớm tràn về, lũ trẻ bốn năm tuổi chúng tôi lần đầu tiên đi sơ tán. Đêm lạnh, ngồi chờ xe đến đón, bọn trẻ ngủ gà ngủ gật trong lòng cha mẹ, người lớn thì thầm trò chuyện lo lắng vì phải xa các con... 

Bỗng tiếng còi xe vang lên, mọi người giật mình hoảng hốt... Đến giờ tôi vẫn rất ghét tiếng còi xe hơi, bởi vì nó gợi lại hình ảnh một con bé nhỏ xíu tay ôm chiếc balô cũng nhỏ xíu ngồi trên xe hơi và xe chạy xa dần, bỏ lại tuổi thơ của tôi.

Những đứa bé bước vào năm tháng sơ tán theo trại trẻ, tự lớn lên mà không có gia đình bên cạnh. Nhiều năm dài xa nhà, bọn trẻ dần không còn khóc vì nhớ cha mẹ nữa, nhưng cứ ngày cuối tuần là chúng lại ra bờ đê đầu làng đứng ngóng... 

Hễ thấy bóng ai từ xa đeo balô đi lại là cả bọn hò reo chạy ra đón... Rồi cả bọn lại im lặng buồn hiu vì không phải là cha mẹ mình lên thăm.

Lớn lên, cũng những chiếc balô ấy trên lưng bạn bè tôi ngày rời giảng đường đại học để ra chiến trường. Và sau đó nhiều gia đình đón những chiếc balô mang kỷ vật của người con đã hy sinh về với mẹ và của người cha về với những đứa con...

Cho đến bây giờ chúng tôi đã là cha mẹ ông bà, nhưng thời chiến tranh không bao giờ phai mờ trong ký ức. Đó là câu chuyện của những năm nghèo khó, là hình ảnh bom rơi đạn lạc, là cái chết của bạn bè người thân, là lớp học dưới hầm sâu mà mũ rơm vẫn đội trên đầu và sẵn sàng chạy khi tiếng kẻng báo động vang lên... 

Những câu chuyện mà đôi khi chỉ nhớ lại một chi tiết thôi cũng khiến chúng tôi rưng rưng. Những năm tháng chiến tranh, nỗi chia ly như dứt da dứt thịt, những kinh hoàng bom đạn dội xuống từ bầu trời, sự đói khát, thiếu thốn mọi bề... mà cho đến nay chưa một tác phẩm nghệ thuật nào có thể tái hiện đầy đủ và thấu cảm.

Những ngày chiến tranh bọn trẻ đã lớn lên rất nhanh, không phải chỉ thể chất mà là tinh thần, tự lập sớm hơn, học và biết được nhiều điều từ cuộc sống. Thế nhưng cái cảm giác cô đơn khi xa nhà, nỗi đau khi mất người thân, khi ốm đau, khi nhớ cha mẹ của những ngày ấy dường như không phai mờ... 

Dấu ấn chiến tranh có thể không hiện diện trực tiếp nhưng đã gây ra bất hạnh cho không ít người. Một thế hệ ấu thơ trong chiến tranh tuy được rèn luyện để có sức chịu đựng mà sống tiếp những tháng năm sóng gió sau đó, nhưng cũng đầy tổn thương đi theo suốt cuộc đời.

Mấy chục năm đã qua tưởng như tất cả chỉ còn là ký ức. Nhưng mỗi khi nơi nào đó xảy ra chiến tranh, khủng bố, tị nạn..., tôi lại nhớ những ngày thơ ấu sơ tán từ gần 60 năm trước. 

Chiến tranh ư? 

Là ông bà, cha mẹ sao nỡ để cho những đứa trẻ phải rơi vào hoàn cảnh xa mái nhà ấm êm, xa trường học bạn bè, xa cha mẹ người thân, cắt đứt những đứa trẻ ra khỏi tuổi thơ hạnh phúc... như thế hệ chúng tôi ngày ấy từng trải qua. 

Những ngày này, nhìn ảnh những đứa bé Ukraine cùng cha mẹ di tản tránh làn tên mũi đạn và đọc tin tức về chiến sự từ Ukraine lan đi khắp thế giới, ký ức chiến tranh trong tôi và "thế hệ hậu chiến" lại ùa về, nguyên vẹn, buồn bã.

Trẻ thơ là tương lai của đất nước. Người lớn hôm nay cần phải bảo vệ và nuôi dưỡng tương lai bằng hòa bình chứ không phải bằng chiến tranh. 

Bởi vì gây chiến hay đình chiến đều không khó, nhưng khi tiếng súng đã im thì rất lâu về sau chiến tranh vẫn chưa chấm dứt, nhất là trong những đứa trẻ bị buộc phải trải qua thời chiến.

Nga: Ukraine từ chối đàm phán, buộc quân Nga tiếp tục chiến dịch quân sự Nga: Ukraine từ chối đàm phán, buộc quân Nga tiếp tục chiến dịch quân sự

TTO - Điện Kremlin cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh đình chỉ cuộc tiến công của các lực lượng vào chiều 25-2, nhưng do Ukraine từ chối đàm phán nên Nga đã mở lại hoạt động quân sự vào chiều 26-2.

NGUYỄN THỊ HẬU
Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận
    Bình luận Xem thêm
    Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận