Không còn chỉ phạt tiền, sắp tới sẽ xử lý hình sự người gây ô nhiễm tiếng ồn, đốt rác bừa bãi?

Cụ thể, trong Dự án sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2026 đang được Bộ Công an xây dựng và lấy ý kiến. Có 3 hành vi đang được cân nhắc xử lý hình sự trong các tội phạm về môi trường gồm: 

- Đốt chất thải, nhất là đối với các chất thải nguy hại; 

- Gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt tiêu quy chuẩn;

- Tận diệt đối với động vật (sử dụng các loại vật liệu, hóa chất, công cụ có tính chất tận diệt đối với các loài động vật)

Vì sao đề xuất xử lý hình sự hành vi đốt chất thải, gây tiếng ồn, tận diệt động vật?

Theo Báo cáo tổng kết việc thi hành Bộ luật Hình sự, thống kê từ ngày 1-1-2018 đến tháng 6-2025, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường đã phát hiện, điều tra, khởi tố 28 vụ án hình sự chủ yếu liên quan đến các tội gây ô nhiễm môi trường; vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản; sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm

Theo cơ quan soạn thảo, tình trạng vi phạm về thu gom, xử lý chất thải không đúng quy định diễn ra phức tạp ở nhiều địa phương. Hơn nữa, hành vi vi phạm pháp luật về quản lý, khai thác tài nguyên và đa dạng sinh học đang ở mức báo động.

Đồng thời chưa có quy định về hành vi gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt tiêu chuẩn, quy chuẩn nên chưa có cơ chế xử lý hình sự đối với người thực hiện các hành vi này. Cũng như chưa có quy định để xử lý hình sự với các hành vi sử dụng các loại hóa chất, phương tiện, công cụ đánh bắt động vật có tính chất tận diệt như dùng kích điện, dùng sóng cao tần, dùng hóa chất độc hại

Theo Bộ Công an, "nhìn chung, người dân chưa thực sự cảm thấy an toàn về môi trường sống của mình". Vì vậy Bộ luật Hình sự cần được tiếp tục hoàn thiện để góp phần tạo ra một khung pháp lý vững chắc, để bảo vệ môi trường sống an toàn cho người dân.

Đề xuất xử lý hình sự người gây ô nhiễm môi trường, ô nhiễm tiếng ồn - Minh họa: THÁI HUY

Mức phạt tiền khi có hành vi gây ồn, đốt rác bừa bãi hiện hành

Đối với hành vi gây tiếng ồn và độ rung vượt quy chuẩn kỹ thuật (đang được điều chỉnh bởi Nghị định 45/2022 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường).

Các nguồn gây ra tiếng ồn do hoạt động sản xuất, xây dựng, thương mại, dịch vụ và sinh hoạt từ 24h đến 6h không được vượt quá 45dBA trong khu vực đặc biệt và 55dBA trong Khu vực thông thường 

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn, các nguồn gây ra tiếng ồn do hoạt động sản xuất, xây dựng, thương mại, dịch vụ và sinh hoạt không được vượt quá giá trị dBA hiển thị trên bảng

Trong đó, Khu vực đặc biệt là vùng trong hàng rào của các cơ sở y tế, thư viện, nhà trẻ, trường học, nhà thờ, đình, chùa và các khu vực có quy định đặc biệt khác. Khu vực thông thường là khu chung cư, các nhà ở riêng lẻ nằm cách biệt hoặc liền kề, khách sạn, nhà nghỉ, cơ quan hành chính.

Theo Điều 22, Nghị định 45/2022/NĐ-CP, nếu vi phạm, có thể bị phạt tiền tiền lũy tiến theo mức độ, nếu vượt từ 40dBA trở lên có thể bị phạt đến 160 triệu với cá nhân. 

Tương tự, cá nhân có thể bị phạt đến 170 triệu đối với các hoạt động sản xuất, dịch vụ nếu vi phạm về độ rung. 

Với hành vi đốt chất thải, đặc biệt là các chất thải nguy hại trái quy định, theo khoản 7 Điều 29 Nghị định 45/2022, dựa trên khối lượng tang vật, mức phạt tiền dao động 100-600 triệu đồng đối với cá nhân đốt từ 3.000 kg chất thải nguy hại trở lên.

Xem thêm: Làm giấy xác nhận độc thân, đăng ký kết hôn mà không cần về địa phương như thế nào?

Xem thêm: Hộ kinh doanh thu bao nhiêu mới phải đóng thuế theo luật mới vừa được thông qua?

Xem thêm: Dự kiến tăng mạnh thẩm quyền xử phạt của CSGT lên đến 15 lần so với hiện tại, cụ thể ra sao?