‘Giải mã’: Quan niệm dân gian Việt Nam về loài ngựa; Vì sao lại nói 'nhanh như ngựa'?

‘Giải mã’: Quan niệm dân gian Việt Nam về loài ngựa; Vì sao ngựa có thể chạy nhanh?

Quan niệm dân gian Việt Nam về loài ngựa

Dù theo khoa học và các bằng chứng khảo cổ cho thấy Việt Nam vốn không phải là nơi phát sinh của loài ngựa nhưng từ nhiều trăm năm qua đến nay, ngựa vẫn là con vật rất được coi trọng ở Việt Nam, thường xuyên xuất hiện trong các huyền tích, gắn liền với đời sống tinh thần, đặc biệt là người dân vùng núi và trung du Bắc Bộ.

- Trong đời sống tâm linh, ngựa xuất hiện trong nhiều câu chuyện và không gian linh thiêng. Hình tượng ngựa sắt của Thánh Gióng là biểu tượng cho sức mạnh phi thường, cho ý chí bảo vệ đất nước và tinh thần quật khởi của dân tộc. Ở nhiều đình, đền, hình ảnh ngựa còn gắn với ý nghĩa bảo hộ, thể hiện mong ước về sự bình an và trật tự.

- Trong đời sống thường ngày, ngựa từng là phương tiện di chuyển, chở hàng và hỗ trợ sản xuất. Ở nhiều vùng đồi núi, ngựa giúp con người vượt qua địa hình hiểm trở để vận chuyển hàng hóa, đi lại và phục vụ sinh hoạt. Sự bền bỉ và dẻo dai của ngựa vì thế trở thành hình ảnh tượng trưng cho sức chịu đựng và nghị lực.

- Trong văn hóa truyền thống, ngựa còn xuất hiện trong lễ hội, trong các đoàn rước hay các hội đua ngựa vùng cao, góp phần gìn giữ đời sống văn hóa và bản sắc của cộng đồng.

Đến hôm nay, trong quan niệm dân gian, ngựa vẫn được xem là biểu tượng của may mắn, thành công và tinh thần luôn tiến về phía trước.

Vì sao loài ngựa chạy nhanh hơn các loài động vật khác dù sở hữu thân hình khổng lồ?

Ở điều kiện lý tưởng, một con ngựa giống Thoroughbred trưởng thành có thể đạt tốc độ khoảng 65–70 km/h khi chạy nước đại. Tại Việt Nam, giống ngựa phổ biến nhất là ngựa Mông, thường dùng cho thồ hàng và di chuyển ở vùng núi, có thể đạt vận tốc khoảng 40–50 km/h trong điều kiện tốt.

Theo khoa học, ngựa chạy nhanh không phải vì cơ thể to lớn, mà nhờ cấu trúc cơ thể được tối ưu cho vận động tốc độ cao.

- Trước hết là đôi chân dài, giúp ngựa có sải chân lớn. Khi chạy, mỗi bước của ngựa đi được quãng đường xa hơn nhiều loài động vật khác, từ đó giúp tăng tốc độ tổng thể.

- Bên cạnh đó, cấu tạo chân ngựa rất đặc biệt. Phần cơ bắp tập trung chủ yếu ở vai và đùi, còn phần chân dưới nhẹ, chủ yếu là gân và xương. Điều này giúp giảm lực cản khi vung chân, cho phép ngựa di chuyển chân nhanh mà ít tốn năng lượng.

- Hệ gân của ngựa còn hoạt động như những chiếc lò xo tự nhiên. Khi chân chạm đất, gân tích trữ năng lượng đàn hồi, sau đó giải phóng khi ngựa bật lên, giúp tăng hiệu suất chạy mà không cần tiêu hao quá nhiều sức cơ.

- Khi chạy nước đại, cơ thể ngựa còn tạo ra giai đoạn cả bốn chân cùng rời khỏi mặt đất. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa chân và thân giúp ngựa vừa giữ sải dài, vừa duy trì tần số bước cao.

- Ngoài ra, ngựa có tim lớn, phổi lớn và hệ vận chuyển oxy hiệu quả. Điều này giúp cơ thể cung cấp đủ năng lượng cho cơ bắp hoạt động mạnh khi chạy tốc độ cao.

- Trải qua quá trình tiến hóa trên đồng cỏ, nơi phải chạy nhanh để sinh tồn, cùng với quá trình chọn giống của con người, ngựa ngày càng tối ưu hóa khả năng tốc độ.

Vì vậy, dù có thân hình lớn, ngựa vẫn là một trong những loài động vật chạy nhanh nhất trên cạn, nhờ sự kết hợp giữa cấu trúc cơ thể, cơ chế vận động và hệ tim phổi mạnh mẽ.

Xem thêm: Lịch chạy Tết 2026 của tuyến Metro số 1 tại TP.HCM

Xem thêm: Linh vật ngựa rần rần lộ diện, theo bạn tác phẩm nào độc đáo nhất?

Xem thêm: Nhà đầu tư cần biết gì về giao dịch ký quỹ trong chứng khoán?