Ngày 10-4, nguồn tin của PLO cho biết UBND tỉnh Đắk Lắk đã yêu cầu lãnh đạo Sở Công Thương báo cáo việc kiểm điểm sai phạm tại các dự án điện gió mà Thanh tra Chính phủ đã ban hành kết luận.
 |
Một công trình điện gió ở huyện Ea Hleo. Ảnh: VŨ LONG |
Theo đó, UBND tỉnh sẽ kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với ông Lưu Văn Khôi, Giám đốc Sở Công thương; các ông Võ Thanh, Phạm Thái, đều là cựu giám đốc Sở Công Thương.
Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, cuối năm 2020, UBND tỉnh Đắk Lắk cấp chủ trương đầu tư cho Công ty CP Xây dựng Trung Nam thực hiện dự án đầu tư, xây dựng, quản lý vận hành nhà máy điện gió Trung Nam và trạm biến áp 33/500K, đường dây 500KV đấu nối từ trạm nâng áp của dự án vào điện lưới khu vực, mạch kép dài khoảng 1,2 km. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 16.500 tỉ đồng.
Diện tích đất cấp cho dự án có thời hạn sử dụng là 140 ha, diện tích sử dụng tạm thời hơn 50 ha. Thời hạn thuê đất 50 năm.
Để thực hiện dự án, Sở Công Thương đã tham mưu cho UBND tỉnh trình Bộ Công Thương để bổ sung quy hoạch đối với dự án trên trong khi thiếu số liệu đo gió theo quy định.
Quá trình triển khai dự án đã làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp, tiềm ẩn phát sinh khiếu kiện của người dân.
Ngoài ra, dự án này triển khai khi chưa hoàn thành các thủ tục cho thuê đất, cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất.
Năm 2014, UBND tỉnh Đắk Lắk cấp giấy chứng nhận đầu tư cho Công ty TNHH MTV giải pháp năng lượng gió HBRE có công suất 28 MW tại xã Dlêi Yang, huyện Ea H'leo. Dự án được triển khai trên diện tích hơn 20 ha, thời gian thuê đất 50 năm.
Tuy nhiên, UBND tỉnh trình phê duyệt bổ sung quy hoạch, cấp giấy chứng nhận đầu tư cho dự án trong khi việc khảo sát, đo lập dự án không thực hiện theo đúng quy định.
Khu vực làm dự án không thuộc quy hoạch đất năng lượng, chưa thỏa thuận đấu nối, thỏa thuận về hợp đồng mua bán điện; cho phép đóng điện khi dự án chưa hoàn thành lắp đặt cột gió; chậm tiến độ.
Nhiều sai phạm tại các dự án điện mặt trời mái nhà
Qua kiểm tra tại một số dự án điện mặt trời mái nhà, Thanh tra Chính phủ phát hiện nhiều sai phạm.
Cụ thể, nhiều hộ, nhiều trang trại chưa chuyển đổi mục đích sử dụng đất; chưa hoàn thiện thủ tục xác nhận trang trại; chưa triển khai trồng trọt, chăn nuôi theo dự án đã được phê duyệt.
Có dự án không có phần mái nhà của trang trại, nhưng vẫn được cấp phép xây dựng trên đất nông nghiệp. Vì vậy, nhà đầu tư chỉ thi công phần mái, rồi lắp tấm pin mặt trời để được đấu nối.
Để lách luật, nhà đầu tư trên cùng một khu đất thành lập nhiều pháp nhân đứng trên các hợp đồng mua bán điện với công suất nhỏ hơn 1 MW để được đấu nối với lưới điện của Công ty Điện lực Đắk Lắk.
Thanh tra Chính phủ đánh giá giám đốc Công ty Điện lực Đắk Lắk và các địa phương còn buông lỏng quản lý, dẫn đến để người dân lách luật xây dựng các dự án điện mặt trời mái nhà trang trại trên đất nông nghiệp, vi phạm pháp luật về đất đai, trật tự xây dựng.
Đây là nguyên nhân dẫn đến quá tải cho lưới điện quốc gia, buộc phải giảm áp, gây lãng phí cho nguồn lực xã hội.
Có thể kể đến dự án trồng cây nông nghiệp, cây dược liệu và dự án nhà máy điện mặt trời kết hợp với nông nghiệp Long Thành Đắk Lắk tại xã Ia Lốp, huyện Ea Súp.
Chủ đầu tư không thực hiện trồng cây nông nghiệp, cây dược liệu cũng như khoanh nuôi, bảo vệ rừng.
