Trong những năm từ 1925 đến 1935, bên cạnh sự bóc lột hà khắc của thực dân Pháp đã có những nhà báo, nhà văn dân chủ tiến bộ Pháp từ chính quốc sang đất nước ta, đi rất nhiều nơi, chứng kiến và viết lên nhiều sự thật về các phong trào đấu tranh của các tầng lớp nhân dân. Họ cũng tranh thủ ghi chép và viết ra nhiều bài báo và sách vở về đời sống, tình cảm và phong tục tập quán tốt đẹp của nhân dân ta khắp nơi, viết về các di tích và danh lam thắng cảnh Việt Nam mà họ đã trải qua.
Nhà đoan, thuế muối, rượu cồn là tuyển tập bài viết của bốn tác giả người Pháp, Louis Roubaud, Roland Dorgeles, Léon Werth và Michel Đức Chaigneau, do dịch giả Lê Hồng Sâm tuyển dịch, là một cuốn sách tập hợp những ghi chép trên.
