Mùng 3 tết Thầy là đạo lý không thể thiếu trong 3 ngày Tết để học trò tri ân thầy cô. Qua đó nhằm nhắc nhớ con cháu, học trò đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây" của người Việt Nam.
Hình ảnh ông Đồ, người thầy giáo ngày xưa. Ảnh: TL
Theo quan niệm dân gian, "mùng một tết Cha", con cháu tập trung, tựu tề về từ đường bên họ nội cúng gia tiên, viếng thăm, mừng tuổi chúc Tết, mừng thọ ông bà nhà nội. "Mùng hai tết mẹ" có nghĩa con cháu tập trung, tựu tề về từ đường bên họ ngoại cúng gia tiên, viếng thăm, mừng tuổi chúc Tết, mừng thọ ông bà nhà ngoại.
Con cháu Kính tuổi Bà. Ảnh TL
Con cháu kính mừng tuổi Bà theo quan niệm "Kính lão đắc thọ". Ảnh: NT.
Riêng "mùng 3 Tết thầy" là nhắc nhớ truyền thống tôn sư trọng đạo với ý nghĩa "Bán tự vi sư, nhất tự vi sư" (Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy). Tôn vinh người thầy đã truyền chữ, dạy nghề... cho học trò để thành danh, thành tài, ra sức giúp dân cứu đời...
Sau khi chúc Tết cha mẹ, người học trò ghi nhớ công ơn người thầy đã giáo dục, rèn luyện, cho người học trò con chữ, kiến thức để "cứu nhân độ thế"... Cho nên vào mùng 3 người học trò "trả nghĩa" ơn thầy phải đến chúc Tết, mừng thọ thầy. Và người thầy trong quan niệm Nho giáo rất quan trọng: "Quân - Sư - Phụ", có nghĩa trước là vua, thứ đến là thầy, sau mới là cha. Người thầy xếp trên cả vai trò của người cha.
Cả gia đình đi tết Thầy. Ảnh: TL
Từ xưa đến nay, đạo lý ấy được truyền đời và vị trí người thầy luôn đặt lên cao: "Muốn sang thì bắc cầu Kiều/ Muốn con hay chữ phải yêu kính thầy".
Học trò đến nhà cô ngày mùng 3 Tết. Đây cũng là dịp họp mặt, gặp mặt nhau ngày đầu năm. Ảnh: TL
GS-TS Nguyễn Minh Thuyết một lần chia sẻ trên ANTV: "Câu tục ngữ nhắc đến ba nhân vật quan trọng nhất đối với mỗi con người, đó là cha, mẹ, thầy cô giáo. Mỗi người đều phải đến chúc Tết, thăm hỏi những người trên, đặc biệt cha, mẹ và thầy. Câu thành ngữ ấy cũng nói đến phong tục rất là đẹp của dân tộc ta, đó là sự kính trọng, quan tâm, chăm sóc đối với những người trên trong dịp Tết cổ truyền của dân tộc Việt Nam".
