Đây là đòn đáp trả quân sự quy mô đầu tiên của Kenya kể từ sau vụ trường đại học ở TP Garissa bị tấn công hôm 2-4 (vụ tấn công đẫm máu nhất ở Kenya sau vụ Al Qaeda tấn công đại sứ quán Mỹ năm 1998 làm 213 người chết).
Al-Shabab gần như mất chỗ đứng trong các thành phố và rút về hoạt động ở vùng nông thôn. Vậy tại sao chúng từ Somalia sang Kenya tấn công? Theo các chuyên gia, đầu tiên chúng muốn chứng minh không hề suy yếu sau khi thủ lĩnh Ahmed Abdi Godane bị tiêu diệt hồi tháng 9 năm ngoái. Kế tiếp, chúng xâm nhập Kenya dễ dàng bởi quân đội và cảnh sát Kenya khó kiểm soát biên giới do nạn tham nhũng hoành hành.
Chuyên gia Hervé Maupeu ở ĐH Pau (Pháp) ghi nhận Kenya tham gia quân đội Liên minh châu Phi tiêu diệt khủng bố ở Somalia, bọn Al-Shabab đã từng hăm dọa các nước Liên minh châu Phi, dù vậy chúng chỉ tấn công Kenya vì đây là mắt xích duy nhất suy yếu trong khu vực. Chúng né Ethiopia bởi quân đội Ethiopia mạnh và có kỷ luật. Chúng tránh Uganda và Burundi vì quá xa.
Trong khi đó, TP Garissa ở Kenya là trung tâm thương mại quan trọng giữa Somalia và Kenya. Kenya lại không đủ biện pháp ngăn chặn các phần tử Hồi giáo cực đoan len lỏi vào xã hội.
Chuyên gia Abdirashid Hashi, Giám đốc Viện Nghiên cứu Heritage ở Somalia, nhận định chiến lược của bọn khủng bố là phá hoại ngành du lịch, gieo rắc hoảng sợ và mất đoàn kết trong dân Kenya. Chúng tấn công để Kenya phải rúng động rút quân khỏi Somalia nhằm củng cố an ninh trong nước.
Tại sao chúng lại chọn trường đại học? Chuyên gia Samuel Nguembock ở Viện Quan hệ quốc tế và chiến lược Pháp nhận định chúng chọn trường đại học vì đây là nơi đào tạo lực lượng ưu tú của xã hội. Các chuyên gia tâm lý hình sự Emma Bradford và Margaret A. Wilson ở ĐH Liverpool (Anh) phân tích trường học là mục tiêu dễ bị tổn thương và tấn công vào trường học dễ gây cảm xúc mạnh.
Báo Daily Nation (Kenya) phân tích trường đại học ở Garissa có đầy đủ yếu tố để bọn khủng bố nhắm đến. Đó là trường đại học công lập duy nhất ở miền Bắc Kenya, trường chưa từng bị tấn công qua 11 vụ tấn công ở Garissa, trường nằm biệt lập cách thành phố 2 km và là nơi tập trung các sinh viên nhiều tôn giáo và nhiều sắc tộc.
Điều đáng tiếc là cơ quan tình báo Kenya đã nắm được thông tin trường đại học, nhà thờ Công giáo và siêu thị ở Garissa có thể bị tấn công. Tuy nhiên, thông tin này không được chuyển cho trường đại học trong khi trước đó nhà trường đã yêu cầu tăng cường bảo vệ nhưng không được đáp ứng. Và rồi thảm kịch đã xảy ra ngày 2-4! Trường hợp “biết mà không tránh” đã từng xảy ra trong vụ trung tâm thương mại Westgate ở Nairobi bị tấn công hồi tháng 9-2013 làm 67 người chết.
