Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA), thời gian qua nhiều người đang ngần ngại trong việc mua xe mới, số khác thì lo lắng chiếc xe của mình có được lưu hành trong Hà Nội hay lưu hành như thế nào vì e ngại các quy định hạn chế sắp tới và thiếu thông tin rõ ràng về khu vực, cách thức hạn chế cũng như loại xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch/động cơ đốt trong (ICE) nào là đối tượng bị hạn chế.

"Chúng tôi luôn đồng hành cùng Chính phủ và các cơ quan chức năng trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải. Chúng tôi nhận thấy quá trình này cần có một lộ trình rõ ràng, ổn định, với nhiều giải pháp trung gian và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam"- VAMA nhận định.

Theo VAMA, qua tìm hiểu sơ bộ kinh nghiệm trên thế giới, tùy thuộc vào trình độ phát triển của mỗi nền kinh tế, việc hạn chế và chuyển đổi từ xe ô tô dùng nhiên liệu hóa thạch sang xe thân thiện với môi trường là một quá trình dài, thường kéo dài tới 20-25 năm, với nhiều giải pháp trung gian. Đa số đều đã có lộ trình từ sớm cùng với cơ sở hạ tầng phù hợp để chuyển đổi và hệ thống giao thông công cộng rộng khắp.

Có thể kể đến một vài ví dụ như: Thái Lan đặt mục tiêu 100% xe điện vào 2035 nhưng đã trợ giá 150.000–200.000 baht/xe (khoảng 120-160 triệu đồng/xe), giảm thuế Tiêu thụ đặc biệt cho xe hybrid (HEV) và xe thuần điện (BEV); Indonesia dự kiến tới 2040 mới cấm hoàn toàn xe động cơ đốt trong (ICE); EU và Nhật Bản áp dụng nhiều bước trung gian nhằm giảm khí thải như áp dụng tiêu chuẩn khí thải cho xe mới (Euro 5, Euro 6), khuyến khích chuyển đổi sang xe hybrid,.. trước khi tiến tới mục tiêu chuyển đổi phương tiện sang xe thuần điện (BEV).

"Chúng tôi muốn chia sẻ với quý vị rằng chính sách sắp tới của Hà Nội không phải là một lệnh “cấm” xe xăng/dầu như nhiều người lo ngại. Thay vào đó, theo luật Thủ đô, Hà Nội đang chuẩn bị triển khai quy định về vùng phát thải thấp (Low Emission Zone - LEZ). Căn cứ vào nội dung dự thảo Nghị quyết của Hội đồng Nhân dân TP Hà Nội được đăng tải công khai trên trang web của Ủy ban Nhân dân TP Hà Nội để lấy ý kiến của nhân dân thì chính sách này sẽ hạn chế dần theo lộ trình và chủ yếu nhắm vào các phương tiện cũ, không đạt chuẩn khí thải"- VAMA cho hay.

Hiệp hội cũng cho biết mục tiêu là khuyến khích xe sạch, giảm ô nhiễm môi trường, đồng thời tạo khoảng thời gian để người dân thích ứng với những thay đổi. Theo Dự thảo này thì vùng phát thải thấp sẽ được áp dụng chỉ đối với các xe ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4.

Hiện nay, toàn bộ sản phẩm xe ô tô các công ty thành viên VAMA đều đã đạt tiêu chuẩn khí thải mức 5 – một mức tiêu chuẩn cao hơn so với mức 4 được nêu trong dự thảo. Điều này đồng nghĩa với việc, quý khách hàng hoàn toàn có thể yên tâm khi lựa chọn các mẫu xe mới từ các thành viên của VAMA, vì chúng đã vượt xa tiêu chuẩn quy định và sẽ không thuộc diện bị hạn chế trong lộ trình ban đầu của vùng phát thải thấp tại Hà Nội.

Để người dùng có cái nhìn rõ hơn, lộ trình cơ bản theo Dự thảo vùng phát thải thấp LEZ được dự kiến như sau:

• 1-7-2026: Áp dụng LEZ trong Vành đai 1.

• 1-1-2028: Mở rộng LEZ ra khu vực trong Vành đai 2.

• 1-1-2030: Tiếp tục mở rộng LEZ ra khu vực trong Vành đai 3.

• Sau 2031: Xem xét áp dụng LEZ cho các khu vực khác theo điều kiện thực tế.

Các quy định này sẽ hạn chế xe ô tô cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong Vành đai 1 từ giữa năm 2026, Vành đai 2 từ năm 2028, và mở rộng ra Vành đai 3 từ năm 2030. Tuy nhiên, như đã nêu, các xe mới của VAMA đều đạt tiêu chuẩn khí thải cao hơn, nên sẽ không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các hạn chế này.

"VAMA đã và đang tích cực kiến nghị các chính sách hỗ trợ phát triển hạ tầng trạm sạc, ưu đãi thuế phí cho các loại xe thân thiện môi trường như xe Hybrid tự sạc (HEV), xe Hybrid có sạc ngoài (PHEV) và xe thuần điện (BEV), cũng như một lộ trình chuyển đổi dần theo chu kỳ 5 năm/lần để đảm bảo sự ổn định cho thị trường và người dân. Chúng tôi tin rằng một lộ trình chuyển đổi quá nhanh hoặc đột ngột sẽ gây khó khăn cho người dân trong việc đi lại, làm việc, tạo gánh nặng tài chính và tác động tiêu cực đến ngành công nghiệp ô tô cũng như nền kinh tế quốc gia"- VAMA ý kiến.

Với những thông tin trên, người dùng hoàn toàn có thể yên tâm khi lựa chọn và sử dụng các sản phẩm ô tô, đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải hiện hành và tương lai, đồng thời nỗ lực kiến nghị một môi trường chính sách thuận lợi để người dân yên tâm sử dụng xe.