Để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, văn minh đô thị, các bộ phận chuyên trách tại quận, huyện cần phải phát huy hơn nữa nhiệm vụ được giao. Trên thực tế, nhiều đơn vị chưa thực sự chú tâm để hoàn thành công việc. Luật pháp đã quy định mức xử phạt các hành vi gây ô nhiễm môi trường như phóng uế, xả rác, khạc nhổ… Tuy nhiên, nhiều cơ quan chức năng địa phương vẫn chưa thực hiện một cách nghiêm túc nhằm răn đe các đối tượng này.

Vai trò lực lượng các cấp vẫn chưa hoàn thiện

Hoạt động thanh tra xây dựng địa phương hiện nay chủ yếu tập trung vào lĩnh vực trật tự đô thị và vi phạm về xây dựng. Vì vậy, việc xử phạt về vệ sinh môi trường hầu như bỏ ngỏ. Thống kê trong năm qua, các báo cáo xử phạt môi trường chiếm tỉ lệ 1,5%-2,5% trong công tác xử phạt. Tuy nhiên, hầu hết là do các cơ sở sản xuất vi phạm quy định môi trường. Việc xử phạt hành vi xả rác, đổ nước thải ra đường, nơi công cộng hầu như rất hiếm.

Tình trạng quảng cáo trái phép bằng hình thức phát tờ rơi vẫn chưa có cơ chế để ngăn chặn triệt để. Đây là hành vi xả rác với mức độ khá lớn mà lực lượng thanh tra chưa phạt được. Mặt khác, các cơ quan chức năng chưa ngăn chặn và xử lý được các xe tải chở cát đất không che đậy làm rơi rớt ra đường. Việc phối hợp và phân công trách nhiệm giữa công an khu vực, lực lượng thanh tra xây dựng còn hạn chế. Thời gian qua, công tác giáo dục, răn đe để bảo vệ môi trường vẫn chưa thực sự có tác dụng.

Theo thói quen, hiện đa số hộ dân đều tập trung rác ở ngoài đường để chờ các lực lượng thu gom đến lấy. Ảnh: NGỌC CHÂU

Hiện nay, việc quản lý chất thải rắn đô thị hầu như chỉ tập trung ở đơn vị chuyên trách. Tại các quận, huyện, cán bộ phụ trách về bảo vệ môi trường còn thiếu so với khối lượng công việc, trung bình 2-4 người/quận, ở phường, xã hầu như không có cán bộ chuyên trách về môi trường. Vì vậy công tác triển khai, phối hợp việc quản lý chất thải rắn xuống địa phương chưa đạt hiệu quả cao.

Sở TN&MT đã xây dựng quy chế hoạt động cho lực lượng thu gom rác dân lập. Tuy nhiên, vấn đề này khá phức tạp, nó liên quan đến nhiều thành phần xã hội đặc biệt là lực lượng thu gom rác dân lập. UBND TP đã chỉ đạo Sở TN&MT tiếp tục nghiên cứu và làm việc với các quận, huyện để lấy ý kiến và chỉnh sửa lại quy chế. Việc hoàn thiện các quy định sẽ góp phần vào việc quản lý và nâng cao chất lượng thu gom vận chuyển rác tại địa phương.

Phát huy hơn nữa vai trò các địa phương

Nhằm nâng cao chất lượng vệ sinh, Sở TN&MT kêu gọi mọi tầng lớp nhân dân cùng nhau xây dựng nếp sống văn minh, mỹ quan đô thị. Sở tiếp tục các hoạt động nhằm tuyên truyền ý thức bảo vệ môi trường tới người dân. Tài liệu về bảo vệ môi trường tiếp tục được phát hành và cung cấp cho 24 quận, huyện. Hình thức thể hiện là áp phích, phim hoặc tập bài giảng. Các chương trình truyền thông môi trường sẽ chuyển tải qua các phương tiện truyền thông đại chúng. Sở TN&MT cũng phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức các phong trào, hội thảo về bảo vệ môi trường.

Về phía các UBND quận, huyện và phường, xã công tác tuyên truyền cần phổ biến trực tiếp đến tận người dân. Việc làm này nên thực hiện thường xuyên thông qua tổ dân phố, khu phố và đoàn thể các cấp. Ngoài ra, Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TP, công ty dịch vụ công ích cần thực hiện tốt kế hoạch đề ra. Những hoạt động của các đơn vị này sẽ được sự giám sát, kiểm tra, chỉ đạo của Sở TN&MT.

Nhiệm vụ công ty dịch vụ công ích quận, huyện cần làm là tăng cường công tác dọn quang, thu gom xà bần trên địa bàn. Đồng thời, đơn vị này cũng cần phối hợp với lực lượng thanh tra xây dựng để ngăn chặn các hành vi đổ thải bừa bãi. Quy chế hoạt động rác dân lập cần được hoàn thiện sớm. Lực lượng phụ trách công tác môi trường đô thị, quản lý chất thải rắn tại phòng TN&MT và các phường, xã cần được bổ sung. Ngoài ra, vai trò của lực lượng thanh tra xây dựng cấp quận, phường cần phải tăng cường. Đội ngũ này kiểm tra và xử phạt thường xuyên các đối tượng làm mất vệ sinh công cộng, xả rác thải, đổ nước thải không đúng quy định.

Các quận, huyện nên lắp đặt thêm thùng rác và nhà vệ sinh công cộng (NVSCC). Đề án này có thể đi theo hướng xã hội hóa, có kèm quảng cáo. Xây dựng cơ chế hỗ trợ các trạm bán xăng tham gia xây dựng NVSCC. Mặt khác, phát huy vai trò của lực lượng thanh tra xây dựng, mở rộng cơ chế thẩm quyền xử phạt nhất là lĩnh vực vệ sinh môi trường. Các hành vi cần đặc biệt chú ý là xả rác, đổ nước thải, phóng uế, thả súc vật, các phương tiện vận chuyển làm rơi vãi xà bần, cát, bụi, xe nhả khói đen. Thực hiện tốt những việc này, chắc chắn bộ mặt TP sẽ được cải thiện.

NGỌC CHÂU