Năm 2010, Sở TN&MT TP.HCM thực hiện chủ đề “Năm thực hiện nếp sống văn minh, mỹ quan đô thị”. Sở đã kết hợp với các đơn vị khác thực hiện nhiều công tác tuyên truyền vận động nhằm bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, sau một năm thực hiện, chương trình này vẫn gặp phải nhiều hạn chế và khó khăn.
Nhiều người dân ý thức vẫn chưa cao
Đặc điểm kinh tế xã hội của TP giai đoạn hiện nay là còn tồn tại nền kinh tế “vỉa hè”. Tình trạng bán hàng rong không trật tự trên các tuyến đường vẫn diễn ra rất nhiều. Người bán chủ yếu là cư dân lao động nghèo, từ nơi khác đến. Họ sẵn sàng chiếm dụng lòng lề đường làm nơi buôn bán và xả rác tự nhiên.
Ở thành thị, đa phần những ngôi nhà được xây dựng liên kế nhau do diện tích khá chật hẹp. Người dân thường không có thói quen để rác trong khuôn viên nhà hoặc mang tới vị trí tập trung trong khu vực gần đó. Vì vậy, rác thường để ở vỉa hè hoặc những nơi đã có sẵn. Ngoài ra, lực lượng làm công tác vệ sinh chỉ có thể thực hiện tối đa 2-3 lần trong ngày. Các đội thu gom rác mỗi ngày cũng lấy 1-2 lần/ngày hoặc có nơi hai ngày/lần. Chính vì vậy, rác thải bị ứ đọng vẫn diễn ra thường xuyên. Một vấn đề khác là cơ sở hạ tầng, ảnh hưởng đáng kể đến ý thức và hành vi văn minh xã hội. Đường phố, cống rãnh chưa hoàn thiện, vỉa hè xuống cấp và thường xuyên sửa chữa. Vì thế, vẻ mỹ quan TP vẫn chưa được hoàn thiện.
Rác thải tập trung ở vỉa hè gây mất mỹ quan đô thị. Ảnh: NGỌC CHÂU
Xả rác, phóng uế bừa bãi
Một số nơi còn nhiều khu đất trống xen lẫn trong dân cư nhưng chủ đất vẫn chưa thực sự quan tâm đến công tác vệ sinh. Những người sống xung quanh thì lại lợi dụng lúc trời tối vắng người để quăng rác. Lâu ngày chúng sẽ hình thành bãi rác tự phát. Một số người lại có thói quen xấu là dẫn thú cưng đi dạo và “tiện thể” để chúng phóng uế ngoài đường. Không chỉ vậy, nhiều người còn sử dụng đường phố làm nơi tiểu tiện cho chính mình!
Thùng rác công cộng được sinh ra với chức năng phục vụ cho khách vãng lai. Ở một số nơi, chúng phải gồng gánh cả rác sinh hoạt. Nhiều hộ dân xung quanh thường bỏ rác trong nhà vào thùng công cộng. Họ cho rằng bằng cách này thì sẽ tiết kiệm được một khoản phí hằng tháng. Vì quá nhiều rác nên các thùng công cộng luôn trong tình trạng quá tải. Mặt khác, những người khách vãng lai lại không đủ kiên nhẫn để đến nơi có bố trí thùng rác nên tiện tay thả ngay ra đường.
Tương tự, việc sử dụng nhà vệ sinh công cộng cũng không đạt hiệu quả cao. Người dân rất ngại đến khu vực nhà vệ sinh vì các lý do như phải trả phí và không có người giữ xe đáng tin cậy. Ngoài ra, một nguyên nhân khác là vài đối tượng nghiện ngập thường đến khu vực này để tiêm chích ma túy dẫn đến không an toàn cho người và tài sản khi sử dụng nhà vệ sinh công cộng.
Công tác tuyên truyền chưa đạt hiệu quả
Năm 2010, công tác tuyên truyền mặc dù đã được nhiều ngành cùng tham gia thực hiện. Nhưng các hoạt động này cũng chỉ dừng lại ở đối tượng nòng cốt cơ sở như Đoàn thanh niên, tổ dân phố, Hội Liên hiệp phụ nữ, Ủy ban MTTQ... Các chương trình vẫn gặp nhiều hạn chế khi triển khai đến từng gia đình.
Tổ dân phố được xem như là cầu nối giữa người dân và chính quyền các cấp để triển khai các hoạt động hoặc chủ trương. Nhưng hiện nay nhiều khu phố thường tổ chức họp khoảng ba tháng/lần nên các chương trình tuyên truyền thường xuyên bị gián đoạn. Những hoạt động này thường khởi đầu rất tích cực nhưng về sau mức độ giảm dần. Các chương trình đa phần mang tính chất phong trào, kinh phí thấp nên các phường không có chỉ đạo gắt gao thường xuyên. Vì vậy, hiệu quả của các hoạt động không cao mặc dù nội dung và hình thức được thực hiện rất phong phú.
NGỌC CHÂU
Bài 2: Tăng cường công tác xử phạt môi trường
