Ramuwan - Lễ Tảo mộ độc đáo của người Chăm theo Hồi giáo
THANH SƠN
(PLO)- Hầu như mỗi làng thường chỉ có một nghĩa trang duy nhất. Nghĩa trang này theo tiếng Chăm gọi là Ghur.
0:00 / 0:00
0:00
Nam miền Bắc
Nữ miền Bắc
Nữ miền Nam
Nam miền Nam
Hằng năm, cứ tháng 9 (tính theo Hồi lịch), người Chăm Hồi giáo tổ chức lễ hội Ramưwan.
Tại Việt Nam. theo các nhà nghiên cứu về văn hoá thì đạo Hồi du nhập vào Chăm Pa vào khoảng thế kỷ IX. So với các vùng Hồi giáo khác trên thế giới thì đạo Hồi khi du nhập vào Chăm Pa, đã có một số biến đổi về lễ nghi cúng kính. Người Chăm cư ngụ tại Ninh Thuận có 2 nhóm chính phân theo tín ngưỡng là Chăm Ahiêr (Chăm ảnh hưởng Bàlamôn) và Chăm Awal (Chăm Bàni - Chăm ảnh hưởng Hồi giáo). Ngoài ra vào thập niên 1960 tại đây có một nhóm nhỏ người Chăm Bàni đã cải sang theo Hồi giáo chính thống (Islam).
Lễ Ramuwan chính là cách gọi của lễ Ramadan của đạo Hồi, đây là tháng nhịn ăn, chay niệm của các tu sĩ Hồi giáo và là dịp để tín đồ người Chăm Hồi giáo cúng gia tiên để tưởng nhớ người thân đã mất, đồng thời tổ chức các hoạt động văn hoá, thể thao vui chơi vui hội ở tất cả các làng Chăm Hồi giáo.
Trước lễ Ramuwan, đồng bào Chăm theo theo đạo Bàni và Islam đều tổ chức Lễ tảo mộ (nhằm những ngày 29, 30 tháng 8 và mùng 1 tháng 9 Hồi lịch, tính theo dương lịch vào các ngày 29, 30, 31/3 và 1/4).
Hầu như mỗi làng thường chỉ có một nghĩa trang duy nhất. Nghĩa trang này theo tiếng Chăm gọi là Ghur.
Khác với người Chăm theo đạo Bàlamon, người Chăm Bàni chôn theo cách địa táng. Người mất trong cùng dòng tộc được chôn sát nhau ở một khu đất riêng nằm chung trong Ghur. Mỗi mộ phần được đánh dấu bằng hai hòn đá nhỏ lấy từ tự nhiên, sau này một số người có dùng xi-măng đúc theo hình khối hay hòn đá được mài có tính mĩ thuật hơn. Tất cả được chôn có khoảng cách đều nhau, và theo hướng Bắc - Nam. Hướng Bắc là vị trí của đầu, hướng Nam là vị trí của chân, người mất khi chôn nghiêng mặt đều về hướng Tây (Theo quan niệm hướng Tây là hướng thánh địa Mecca là thủ đô tinh thần của người Hồi giáo). Các mộ liền nhau, thậm chí chôn chồng lên nhau nên còn được coi là mộ chôn chung.
Lễ tảo mộ thường được tổ chức vào buổi sáng và để chuẩn bị cho lễ này, trước đó vài ngày, các tộc họ đã đến làm cỏ, vun cát cho các ngôi mộ.
Ngày tảo mộ dù mưa hay nắng, các gia đình tín đồ Chăm mặc trang phục truyền thống mang theo lễ vật đi đến các Ghur. Đồ cúng được bày biện khá đơn giản gồm: Trầu cau, thuốc, nước uống và bánh kẹo… sau đó mọi người thành kính ngồi vòng tròn quanh mộ theo từng dòng tộc.
Thầy Char là người chủ lễ cúng, cầu kinh Coran bằng tiếng ả Rập, các vị phụ tế vẩy nước thánh lên từng viên đá (bia mộ) với ý nghĩa tẩy uế, làm cho người chết được mát mẻ, sạch sẽ, thanh khiết hơn, sau đó đọc kinh, cúng bái rước tổ tiên về nhà ăn Tết...
Sau đọc kinh cầu nguyện cùng với mọi người, làm dấu ấn thánh khấn vái ông bà tổ tiên phù hộ cho xóm làng và cầu mong những người còn sống sức khỏe, được hạnh phúc, bình an, làm ăn thắng lợi. Trước khi hoàn tất phần lễ, thầy Char lấy trầu cau têm sẵn nhét xuống từng ngôi mộ, mỗi người sẽ chắp tay giơ cao vái lạy sát đất 3 lần.
Lễ tảo mộ cũng là dịp mọi người đi xa về gặp anh chị em, bạn bè để hàn huyên hỏi thăm chúc sức khoẻ nhau. Lễ tảo mộ hiện nay cũng thu hút nhiều du khách, phóng viên báo đài tới tham dự, bởi đây là một sự kiện độc đáo của người Chăm theo đạo Bàni, Islam nói riêng, nổi bật trong văn hoá Chăm tại Ninh Thuận nói chung,
Sau Lễ tảo mộ các gia đình về nhà cúng gia tiên theo phong tục truyền thống, khoản đãi bạn bè khách thân mật. Chiều tối ngày 1-9 (Hồi lịch), các vị chức sắc Bà ni vào chùa và các Ban Hakem vào thánh đường thực hiện nghi lễ tháng tịnh chay. Trong tháng Ramưwan, các vị chức sắc Bà ni và mọi người sinh hoạt tại chùa, chỉ được phép ăn uống khi mặt trời đã lặn (trừ phụ nữ có thai, trẻ em, người già bệnh đau). Mọi người quan niệm thực hiện tháng tịnh chay là làm cho thể xác, tinh thần trong sạch, chế ngự những ham muốn tầm thường; hướng tới cuộc sống chân thiện mỹ, đoàn kết cộng đồng, dân tộc.
Một số hình ảnh Lễ tảo mộ tại thôn Văn Lâm, xã Phước Nam, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận:
Ngày tảo mộ dù mưa hay nắng, các gia đình tín đồ Chăm mặc trang phục truyền thống mang theo lễ vật đi đến các Ghur
Moi người tập trung tại Ghur thực hiện lễ tảo mộ
Mỗi mộ phần được đánh dấu bằng hai hòn đá nhỏ lấy từ tự nhiên
(PLO)- Hành trình 36 năm khép lại nhưng những dấu ấn mà báo Pháp Luật TP.HCM để lại trong lòng giới chuyên gia và bạn đọc sẽ còn tiếp nối bằng những giá trị tốt đẹp đã được bền bỉ vun đắp qua nhiều thế hệ.
(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.
(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.
(PLO)- Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026 dàn dựng dưới hình thức nghệ thuật thực cảnh, kết nối hai trục Bắc - Nam của sông Bến Hải qua cầu Hiền Lương lịch sử.
(PLO)- Sau hơn 150 năm hình thành và phát triển, nghề làm trống Bình An, xã Tân Trụ, tỉnh Tây Ninh vừa được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
(PLO)- Nhà xuất bản Hội Nhà văn bị xử phạt hành chính do xuất bản cuốn sách Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng của tác giả Nguyễn Thành Nam do có nội dung sai sự thật nghiêm trọng.
(PLO)- Đoàn ĐBQH TP.HCM tổ chức hội nghị góp ý dự thảo Luật Xuất bản (sửa đổi), tập trung nhiều ý kiến nhằm hoàn thiện chính sách, đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới.
(PLO)- Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản nhằm hoàn thiện pháp lý, cắt giảm thủ tục, thúc đẩy chuyển đổi số, quản lý nền tảng nội dung.
(PLO)- Đoàn khảo sát Quốc hội làm việc tại TP.HCM, ghi nhận kiến nghị từ thực tiễn, phục vụ hoàn thiện dự án Luật Xuất bản sửa đổi, dự kiến trình vào tháng 10-2026.
(PLO)- Đảm nhiệm vai trò cố vấn cho bộ phim, Thiếu tướng Vũ Hùng Vương nói: Phim không được lý tưởng hóa quá, bởi như vậy sẽ không đúng với thực tế cuộc chiến chống ma túy.
(PLO)- Cơ quan chức năng yêu cầu Nhà xuất bản Hội Nhà văn dừng phát hành, tổ chức thu hồi cuốn sách Chuyện với Thanh do có những hạn chế, thiếu sót về nội dung.
(PLO)- TP.HCM triển khai thí điểm chương trình quảng bá ẩm thực đô thị trên TikTok, kết hợp livestream và video ngắn nhằm lan tỏa giá trị văn hóa, di sản.
(PLO)- Liên hoan phim ngắn lần II khẳng định vai trò ươm mầm tài năng, thúc đẩy sáng tạo, quảng bá hình ảnh TP.HCM năng động, hiện đại, giàu bản sắc đến quốc tế.
(PLO)- Phát triển văn hóa trở thành động lực tăng trưởng khi Hàn Quốc, Anh, Singapore xây dựng chính sách, nhân lực, công nghệ và hệ sinh thái sáng tạo.
(PLO)- Chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Hồ Chí Minh - Nguồn sáng dẫn đường” tái hiện hành trình cách mạng, lan tỏa tư tưởng Hồ Chí Minh, khơi dậy niềm tự hào dân tộc.
(PLO)- Hội thi xếp đặt trái cây ở Đồng Tháp thu hút 28 mô hình sáng tạo, biến nông sản thành tác phẩm nghệ thuật, quảng bá sinh động vùng đất Sen hồng.