Chưa thoát khỏi ám ảnh hỗn loạn nhân sự Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump giờ lại bị bao vây bởi các thách thức đối nội lẫn đối ngoại. Cơn bão nhiệt đới Harvey trong nước và Triều Tiên đang là hai thách thức lớn nhất cho khả năng lãnh đạo của ông Trump.
Ngày 29-8, ông Trump đến bang Texas - tâm bão. Bài phát biểu của ông có nói đến việc tái thiết sau bão nhưng lại đề cập quá ít đến các nạn nhân, trong khi đó lại tập trung nhiều vào sự thể hiện của chính phủ trong khắc phục bão.
“Theo ý tôi, điều đầu tiên ông ấy nói đến nên là sự chia buồn với người dân Houston đã và đang trải qua cơn bão và chính phủ đang bên cạnh để giúp họ hồi phục” - thư ký truyền thông Ari Fleischer của Tổng thống George W. Bush nói với Fox News. Texas là quê Tổng thống Bush.
Thực ra ông Trump theo dõi rất sát diễn biến bão Harvey, liên tục đưa bình luận lên Twitter rằng đó là cơn bão “lịch sử”, “chưa có tiền lệ”, xuất hiện “trong vòng 500 năm”. Tuy nhiên, bài phát biểu của ông là một thất bại khi GS lịch sử Douglas Brinkley tại ĐH Rice (Houston, Mỹ) nói ông không cảm nhận được sự thông cảm với nạn nhân của ông Trump trong bài phát biểu này.
Tổng thống Mỹ Trump (trái) và Thống đốc Texas Greg Abbott nghe báo cáo về tình hình cứu hộ bão Harley ở Texas ngày 29-8. Ảnh: REUTERS
Chuyến đi của ông Trump đến Texas và Louisiana được lên kế hoạch cẩn thận nhưng vẫn không tránh được cảm giác đó là một sự kiện chính trị thay vì một nỗ lực giảm nhẹ thảm họa. Đón ông Trump tại Texas là hàng trăm người ủng hộ cầm biểu ngữ hô to “Texas mạnh mẽ! Chúng tôi yêu Trump!”.
“Ôi đám đông này, lượng người này” - ông Trump phát biểu trước đám đông sau khi được báo cáo về tình hình bão, đánh giá cao hàng trăm người tới dự, trước khi cám ơn thống đốc và các nghị sĩ Texas.
Về Triều Tiên, trong ba tuần đầu tháng 8 nước này không thử tên lửa và chính phủ Trump cho rằng các đe dọa cứng rắn của mình đã phát huy hiệu quả, Triều Tiên có vẻ đã biết nghe lời. Tuần trước, ông Trump nói rằng ông Kim Jong-un “đã bắt đầu tôn trọng” Mỹ.
“Tôi đánh giá cao thực tế mà tôi nghĩ là ông ấy đang bắt đầu tôn trọng chúng ta. Tôi đánh giá rất cao điều đó” - theo ông Trump.
“Đó không phải là một dấu hiệu của sự tôn trọng khi bắn tên lửa ngang qua Nhật, mà là một sự trả lời với tổng thống” - GS Douglas Brinkley cho rằng ông Trump đã tự gây phức tạp cho mình với phát ngôn này.
Không lâu sau những lời này, ngày 25-8, Triều Tiên thử ba tên lửa tầm ngắn, tiếp đó là vụ phóng tên lửa đạn đạo tầm trung Hwasong-12 qua lãnh thổ Nhật ngày 29-8. Đây được xem là hành động khiêu khích nghiêm trọng nhất trong suốt năm năm cầm quyền của ông Kim Jong-un.
Rất nhanh sau vụ thử này, ông Trump một lần nữa lại nhắc đến cụm từ “mọi phương án đều được cân nhắc”. Tuyên bố này nhẹ hơn rất nhiều so với các tuyên bố trong những lần thử tên lửa đạn đạo trước của Triều Tiên, chưa kể nó còn không khớp với nội dung tuyên bố trước.
Sau vụ thử tên lửa đạn đạo xuyên lục địa cuối tháng trước của Triều Tiên, ông Trump đe dọa sẽ nhấn chìm Triều Tiên bằng “hỏa lực và thịnh nộ” nếu có thêm hành động khiêu khích nào nữa với Mỹ và đồng minh. Đúng như nhận định của ông Michael Steele, cựu Chủ tịch Ủy ban Cộng hòa Quốc gia, rằng một trong những thách thức lớn với chính phủ Trump là thiếu kiên định và đã không đi đúng đường ngay từ đầu.
Và một ngày sau lời nói của ông Trump, ông Kim Jong-un chỉ đạo tiếp tục thử vũ khí ra Thái Bình Dương, mục đích nhằm củng cố khả năng đánh Guam.
Theo nhà chiến lược Cộng hòa Doug Heye, thông thường các cuộc khủng hoảng dù đối nội hay đối ngoại đều mang lại cho các tổng thống cơ hội thể hiện khả năng lãnh đạo, giải quyết vấn đề, gia tăng sự ủng hộ của người dân. Tuy nhiên, thách thức mà ông Trump phải đối mặt là đã làm mất sự ủng hộ của rất nhiều người Mỹ với các cuộc khủng hoảng do chính ông tạo ra. Mà nếu có giải quyết ổn thỏa các khủng hoảng, này ông ấy cũng không bao giờ tìm lại được lòng tin của họ. Tỉ lệ ủng hộ ông Trump hiện chỉ 35% theo thăm dò của Gallup - một tỉ lệ đáng báo động.
Cần nhắc lại, các cuộc điều tra khả năng Nga thông đồng đội tranh cử của ông để can thiệp bầu cử Mỹ vẫn chưa kết thúc. Ông Trump lại đang trong cuộc chiến mở với rất nhiều nghị sĩ Cộng hòa, xung đột với nhiều thành viên nội các sau tuyên bố đổ lỗi cho các nhà hoạt động chống phân biệt sắc tộc trong cuộc xung đột Charlottesville.
