Siêu vi này có khoảng 100 loại, trong đó 40 loại gây bệnh ở cơ quan sinh dục, có 15 loại “độc” ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Loại HPV “độc” cũng là nguyên nhân gây các bệnh ung thư: dương vật, hậu môn, âm đạo... Hai loại phổ biến nhất là HPV-16 và 18, có khả năng nhiễm sâu vào cổ tử cung (3%-10%), làm thay đổi mô tử cung và gây ung thư cổ tử cung. Loại “ít độc” hơn, HPV-6 và 11, có 90% gây chứng mụt cóc ở cơ quan sinh dục (sùi mào gà). Loại nhẹ gây chứng mụt cóc ở tay là HPV-2 và bàn chân là HPV-1.
Vì HPV là một dạng siêu vi, do đó cơ thể sẽ tự động có cơ chế chống lại chúng trước khi xảy ra những vấn đề sức khỏe khác. Vì vậy đa số người nhiễm HPV có thể không có triệu chứng nên không biết bản thân bị nhiễm bệnh. Phần lớn người có quan hệ tình dục đều có thể bị nhiễm HPV và ít nhất 50% người đã từng có quan hệ tình dục sẽ bị mắc HPV vào một thời điểm nào đó trong cuộc sống. Việc lây nhiễm càng dễ dàng hơn nếu:
• Quan hệ tình dục quá sớm;
• Có nhiều bạn tình;
• Quan hệ với bạn tình đã từng có nhiều bạn tình…
Tuy vậy, bạn không thể bị nhiễm HPV có nguyên nhân từ bồn cầu, ôm hay nắm tay (khả năng lây nhiễm thấp), ăn chung hoặc dùng chung chén đũa, bơi trong hồ bơi hay bồn tắm nóng, tiền sử gia đình (di truyền).
Hiện nay chưa có xét nghiệm để có thể phát hiện HPV ở nam giới một cách đại trà. Các trường hợp nhiễm HPV chỉ được phát hiện khi bệnh nhân đã có biểu hiện bệnh lý như: sùi mào gà, mụt cóc sinh dục, dịch mủ niệu đạo… Nếu nam giới phát hiện mụt, vết loét hay dịch mủ ở các khu vực trên dương vật hoặc xung quanh, có thể sẽ được chỉ định xét nghiệm HPV Genotyping. Bằng kỹ thuật sinh học phân tử, xét nghiệm này giúp xác định có hay không có HPV ở nơi sang thương. Nếu bị nhiễm, kết quả sẽ xác định loại HPV bị nhiễm và đưa ra danh sách trong đó cho biết loại nào thuộc nguy cơ cao.
Tương tự xét nghiệm phát hiện HPV, chúng ta vẫn chưa có biện pháp chữa trị cho chính bản thân virus này. Tuy nhiên, hiện nay đã có các biện pháp điều trị cho các bệnh lý do HPV gây ra: sùi mào gà, mụt cóc sinh dục, các thay đổi trong cổ tử cung và ung thư cổ tử cung. Ví dụ, có nhiều cách để chữa trị mụt cóc sinh dục, bao gồm đốt điện (hiện tại là phương pháp có lợi nhất cho bệnh nhân), cắt bỏ tiếp tuyến đi sát bề mặt da, nạo bằng thìa hoặc đốt bằng tia laser CO2, các loại kem…
Việc ngăn ngừa lây nhiễm HPV là điều cần thiết. Chủng ngừa cũng là cách phòng tránh các loại HPV thông thường gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Vaccine HPV - gọi là Gardasil ngăn chặn sự lây nhiễm HPV type 6, 11, 16 và 18; hiệu quả đạt 95%-100%. Gardasil không phải là virus (dạng còn sống hoặc đã chết) mà chỉ là sự mô phỏng bệnh nhằm giúp cơ thể tạo ra kháng thể. Vì vậy bạn không thể bị nhiễm HPV nếu tiêm vaccine. Tuy Gardasil không điều trị hay chữa khỏi HPV nhưng có thể giúp người đã bị nhiễm một trong các loại HPV không bị nhiễm thêm các loại khác. Chẳng hạn, nếu đã bị nhiễm HPV type 6, vaccine có thể giúp bạn không bị nhiễm HPV type 16. Bên cạnh đó, FDA đã công nhận Gardasil dùng cho cả nữ giới và nam giới 9-26 tuổi và việc chủng ngừa sẽ hữu hiệu nhất nếu được chích trước thời điểm có quan hệ tình dục lần đầu tiên.
Mỗi khi quan hệ tình dục và hạn chế lây nhiễm, bạn nên sử dụng bao cao su từ lúc bắt đầu cho đến kết thúc. Tuy nhiên, HPV có thể gây nhiễm trùng ở những nơi bao cao su không che chắn được, do đó phương cách này không thể bảo vệ hoàn toàn khỏi HPV. Càng có ít bạn tình thì chúng ta càng ít có nguy cơ lây nhiễm HPV, chúng ta cần hạn chế số bạn tình hoặc chung thủy với một bạn tình. Với sự phát triển đa dạng của HPV như hiện nay thì cách chắc chắn nhất để tránh bị nhiễm HPV là không quan hệ tình dục.
BS NGUYỄN TRÍ QUANG, chuyên khoa Tiết niệu-Nam khoa
| Hệ thống phòng khám quốc tế Victoria Healthcare Mỹ Mỹ Phòng khám 1: 79 Điện Biên Phủ, phường Đakao, quận 1, TP.HCM. Phòng khám 2: 135A Nguyễn Văn Trỗi, phường 12, quận Phú Nhuận, TP.HCM. Hotline: (08) 3910 4545; website: www.victoriavn.com; email: info@victoriavn.com. |
