Hôm nay (8-11), ông Phạm Văn Bình (SN 1954) trở về quê nhà ở thôn Mỹ Lợi (xã Kỳ Sơn, Kỳ Anh, Hà Tĩnh) sau 41 năm nhập ngũ, 39 năm người thân nhận giấy báo tử ông và sau 25 công nhận liệt sĩ.
Nghe tin “liệt sĩ Bình” trở về, nhiều anh em, người thân, bạn bè, người dân đến nhà để gặp ông, mừng mừng, tủi tủi. Ông Bình sinh ra trong gia đình thuần nông có hai anh em. Trở về nhà từ Campuchia thì cha mẹ và anh của ông Bình đều đã về nơi chín suối.
Anh Nhật Dũng và ông Bình ở Campuchia.
Ông Bình nhớ lại năm 1977, khi tròn 17 tuổi, ông lên đường nhập ngũ vào Trung đoàn 18, Sư đoàn 325, Quân đoàn 2 (đóng tại huyện Cam Lộ, Quảng Trị). Sau thời gian huấn luyện, đơn vị chuyển ông Bình vào đóng quân tại khu vực biên giới thuộc huyện Hà Tiên (Kiên Giang). Cuối tháng 12-1977, ông Bình được phân vào đơn vị thông tin thuộc Đoàn 8, Quân Khu 9, đóng tại tỉnh Kampong Thom, tham gia chiến dịch chiến đấu tại Campuchia.
Năm 1979, trong một lần đi lấy thông tin liên lạc cho đơn vị, ông Bình bị quân Pol Pot phục kích, bắn trọng thương. Ông bị ngất lịm. Sau đó người dân Campuchia đi đánh cá phát hiện “chiến sĩ bộ đội Việt Nam” nằm bất động dưới ruộng nên đưa về cứu chữa. Ông Bình được cứu sống nhưng trí nhớ "lúc nhớ, lúc quên”. Không nhớ chính xác địa chỉ đơn vị, không có giấy tờ tùy thân trong người, ông Bình sống và lưu lạc ở Campuchia.
Ông Bình trở về nhà trong vòng tay người thân.
"Trong một lần đi làm phụ hồ, tôi tình cờ gặp vợ là Phiêng - Ất. Gia đình cô ấy cũng rất khó khăn nên không làm đám cưới, chỉ làm một mâm cơm cúng báo cáo với ông bà tổ tiên, sau đó tôi và vợ về ở với nhau" - ông Bình kể.
Năm 1993, người thân ông Bình ở quê nhà nhận được giấy báo tử ghi: Ông Phạm Văn Bình (SN 1954) cấp bậc hạ sĩ, chức vụ chiến sĩ. Tháng 9-1977, ông Bình nhập ngũ công tác tại đơn vị Đoàn 8, chiến trường Campuchia. Ngày 21-2-1979, ông Bình đã hy sinh trong trường hợp chiến đấu mất tích. Ngày 9-3-1993, ông Bình được công nhận liệt sĩ hy sinh tại chiến trường Campuchia. Người thân làm di ảnh, lập bàn thờ “liệt sĩ Nguyễn Văn Bình”.
Đến nay, vợ chồng ông Bình đang sinh sống ở Campuchia và có một người con gái 10 tuổi. Thời gian qua, ông luôn đau đáu nhớ cha mẹ, người thân ở quê nhà nhưng ông không nhớ rõ địa chỉ và điều kiện kinh tế gia đình ở Campuchia khó khăn.
Hành trình tìm đường trở về quê hương của ông Bình khi ông may mắn gặp được một người đồng hương và nhờ... Facebook.
Vừa qua, ông Bình xin vào làm thuê cho một công ty trồng cây cao su ở Campuchia. Trong một lần anh Nhật Dũng (quê Hà Tĩnh) xuống nông trường cao su kiểm tra công việc và động viên, hỏi thăm người lao động thì tình cờ phát hiện có công nhân nói được tiếng Việt. Qua trò chuyện, hai người nhận ra là đồng hương Hà Tĩnh với nhau. Tuy nhiên, ông Bình chỉ nhớ được: “Mình là Phạm Văn Bình, quê Kỳ Lâm hoặc Kỳ Sơn, Kỳ Anh, Hà Tĩnh. Nhập ngũ tháng 1-1977, cha là Phạm Vàm Bờm (Bờng), mẹ tên Phạm Thi Qý (Quy)...”.
Ông Bình cùng vợ con ở Campuchia.
Anh Nhật Dũng đưa tấm ảnh cũ của ông Bình (mong người thân nhận ra) cùng câu chuyện trên lên Facebook để tìm kiếm người nhà cho ông Bình.
Gia đình chị Phạm Thị Lợi (thôn Mỹ Thuận, Kỳ Sơn) - cháu của ông Bình lên Facebook nhìn thấy hình ảnh và thông tin liền nhận ra “đó là chú Bình”. Với sự kết nối của một PV thường trú ở Campuchia, anh Nhật Dũng và mọi người đã giúp gia đình chị Lợi sang Campuchia tìm gặp được ông Bình.
Ông Nguyễn Anh Ngọc, Chủ tịch UBND xã Kỳ Sơn, cho biết: Trong tháng 10-2018, khi người thân của ông Phạm Văn Bình trình báo ông này đang còn sống và lưu lạc tại Campuchia, chính quyền địa phương đã báo cáo Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh và UBND huyện để làm giấy tờ tùy thân cho ông. Hiện cơ quan chức năng đang tiếp tục hoàn tất giấy tờ cho gia đình ông Bình.
Ông Bình cũng cho biết mong muốn thời gian tới ông được đưa vợ con trở về quê nhà sinh sống, thờ cúng cha mẹ và người thân.
