Tháng 7-2015, năm công dân này đến trụ sở Liên đoàn Luật sư Việt Nam để trình bày về nỗi oan khuất về việc bị giam giữ, điều tra và quy kết tội danh mà mình không hề phạm. Những giọt nước mắt nghẹn ngào khiến những lời trình bày liên tục bị ngắt quãng. Những luật sư dù dày dạn kinh nghiệm qua nhiều vụ án hình sự cũng không cầm được nước mắt khi các bị cáo trình bày hành trình khốn khổ của mình.
Vụ án này sau đó được Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đưa vào chương trình giám sát và Liên đoàn Luật sư Việt Nam được giao chủ trì cùng với các cơ quan khác. Để có thể giám sát vụ án này, các luật sư, các thành viên trong đoàn đã phải nghiên cứu hàng ngàn trang trong hồ sơ vụ án. Còn vị luật sư đồng hành với năm người dân thì luôn có mặt bên thân chủ của mình bất kỳ lúc nào họ cần.
Có luật sư khẳng định: Phải hóa thân vào tình trạng của năm bị cáo mới thấy hết sự vô lý mà công lý không bao giờ dung trú nổi!
Báo cáo của đoàn giám sát sau đó nhận định rằng: “Không có cơ sở để buộc năm công dân nói trên tội giết người cũng như tội cố ý gây thương tích”. Năm người dân trên mới chỉ được đình chỉ chứ chưa được xác định là oan nhưng rõ ràng khẳng định của đoàn giám sát vẫn còn nguyên giá trị.
Dĩ nhiên không phải lúc nào sự cố gắng của các luật sư cũng không đạt kết quả như trường hợp trên. Những trường hợp đã được minh oan như Hàn Đức Long, Trần Văn Thêm… vẫn in đậm dấu ấn trách nhiệm xã hội và đam mê nghề nghiệp của các luật sư. Có thể nói rằng nếu không có các luật sư thì có lẽ sẽ còn nhiều những phận người mãi chìm vào oan khuất.
Cũng có thể những trường hợp được minh oan kể trên chỉ là những nét chấm phá những gì mà giới luật sư đang nỗ lực. Bởi trong hành trình bảo vệ công lý, ngoài việc minh oan thì các luật sư vẫn tiếp tục thực hiện sứ mạng của mình khi dùng kỹ năng, kiến thức, kinh nghiệm và tâm huyết của mình để pháp luật được thực thi nghiêm minh.
Trong đó, xây dựng một hệ thống pháp luật văn minh, phù hợp với những quy định tiến bộ trong Hiến pháp 2013 về quyền con người là những hoạt động đáng chú ý. Hầu hết các đạo luật trong mọi lĩnh vực không bao giờ thiếu vắng ý kiến các luật sư, từ các luật về hình sự, dân sự cho đến các luật chuyên ngành khác.
Giới luật sư đang góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân bằng những nỗ lực bảo vệ tính nghiêm minh và kiến tạo một nền pháp luật công bằng, hợp với xu thế và thực tiễn.
