Ngày 29-3, tờ South China Morning Post dẫn nghiên cứu mới đây về quá trình tiến hóa của SARS-CoV-2 đã đưa ra giả thuyết virus này có thể đã lây từ động vật sang người từ rất lâu cho đến khi bị phát hiện ở Trung Quốc hồi tháng 12-2019.
Được biết công trình là thành quả của một đội ngũ chuyên gia hàng đầu đến từ Viện Nghiên cứu y khoa Scripps (Mỹ), ĐH Edinburgh (Scotland), ĐH Columbia (Mỹ), Edward ĐH Sydney (Úc) và ĐH Tulane (Mỹ).
Ảnh minh họa hình dạng virus gây dịch COVID-19. Ảnh: GETTY
Giám đốc Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) Francis Collins nhận định kết quả nói trên vẽ ra một kịch bản đáng lo ngại rằng chủng Corona mới có thể đã lây lan giữa động vật và người từ lâu trước khi phát triển thành đại dịch COVID-19.
“Do sự tiến hóa dần dần trong nhiều năm hoặc có thể là hàng thập niên, chủng Corona mới đã dần đạt được khả năng lây lan từ người qua người và gây nên mầm bệnh nghiêm trọng, có thể gây chết người” - ông Collins chia sẻ, đồng thời tuyên bố kết quả đã bác bỏ hoàn toàn thuyết âm mưu virus SARS-CoV-2 là vũ khí sinh học do con người tạo ra.
Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu còn khẳng định virus gây dịch COVID-19 tồn tại một đột biến đặc biệt không tìm thấy ở các vật chủ là động vật nhưng lại xuất hiện ở các ổ dịch quy mô nhỏ nơi virus chủ yếu lây từ người sang người. Các đột biến này cũng không xuất hiện ở chủng virus Corona tìm thấy trên cơ thể dơi hay tê tê - vốn là hai loài bị nghi là vật chủ ban đầu của COVID-19.
Đột biến này tạo ra một cấu trúc đặc biệt trong protein gai của virus để liên kết với furin, một loại enzyme trong cơ thể người. Điều này sau đó kích hoạt sự hợp nhất giữa vỏ virus và màng tế bào người để tiến hành lây nhiễm.
Ngoài COVID-19, một số loại dịch bệnh khác như HIV hay dịch sốt xuất huyết Ebola cũng tồn tại cơ chế lây lan qua furin tương tự.
Nhóm nghiên cứu cũng cho biết chưa có bằng chứng chứng minh COVID-19 tự đột biến trong tự nhiên và nhiều khả năng tổ tiên của SARS-CoV-2 phải lây từ động vật sang người từ rất lâu mới có thể thích nghi được như vậy. Ngay cả các máy tính mạnh nhất hiện tại cũng không đủ khả năng giả lập được cấu trúc protein gai quá hiệu quả như đột biến của COVID-19.
Nếu được xác nhận, đây sẽ là một hiện tượng khá ngạc nhiên vì các virus cùng thuộc họ Corona khác như hai virus gây dịch SARS (Hội chứng suy hô hấp cấp tính) và MERS (Hội chứng hô hấp cấp Trung Đông) đều đột biến và tiến hóa hoàn toàn tự nhiên từ vật chủ động vật.
