MAUR cho biết hệ thống thẻ vé tự động (AFC) của tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) hiện nay chỉ được thiết kế đủ đảm bảo vận hành cơ bản, không có cơ chế giảm giá vé. AFC được lên ý tưởng thiết kế từ năm 2010, do đó những tính năng yêu cầu cần thiết khác hoặc hiện đại ngày nay thì cần phải được nâng cấp.
Bổ sung tính năng định danh
Ông Lê Minh Triết, Giám đốc Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 (HURC1), cho biết hiện nay AFC thuộc metro số 1 được áp dụng công nghệ theo tiêu chuẩn kỹ thuật hiện đại của Nhật Bản. Hệ thống AFC đảm bảo việc vận hành ổn định, chính xác, an toàn và đồng bộ từ cấp thẻ/vé đến cấp xử lý trung tâm của toàn hệ thống.
Cụ thể, AFC có khả năng xử lý dữ liệu nhanh chóng với tốc độ có thể đạt 60 người/phút qua cổng soát vé và có hệ thống dự phòng đảm bảo duy trì quá trình vận hành.
Hệ thống thẻ vé tự động của metro số 1 sẽ được nâng cấp để phù hợp với tình hình hiện nay. Ảnh: ĐÀO TRANG
Bên cạnh đó, AFC có độ bảo mật cao, đáp ứng theo tiêu chuẩn đánh giá EAL (Evaluation Assurance Level) đạt điểm 5/7 cho các loại vé thông minh. Hệ thống đảm bảo thẻ vé không dễ dàng bị hacker bẻ khóa, đánh cắp dữ liệu hay sao chép. Đồng thời, AFC có thiết lập hệ thống dự phòng, đảm bảo việc bảo toàn cơ sở dữ liệu trong trường hợp gặp sự cố ngoài ý muốn…
“Tuy nhiên, theo thiết kế hiện nay, hệ thống chưa hỗ trợ vé định danh. Các hình thức thanh toán hiện đại mới phổ biến gần đây như ví điện tử (công nghệ QR Code, Momo, ZaloPay, VNPay…), thẻ ngân hàng (thẻ ATM, thẻ tín dụng, áp dụng công nghệ EMV không tiếp xúc) để thay thế vé đi tàu cũng cần được quan tâm đầu tư để tăng cường tiện ích cho người dân” - ông Triết cho biết.
Để đáp ứng đầy đủ nhu cầu của người dân khi đi metro số 1, MAUR đã yêu cầu nhà thầu Hitachi (Nhật Bản) nghiên cứu, bổ sung tính năng định danh để áp dụng cho các hành khách được miễn giảm.
Đồng thời, MAUR cũng đang phối hợp với HURC1 nghiên cứu phát triển bổ sung tính năng thanh toán hiện đại cho hệ thống thẻ/vé. Tính năng này sẽ đảm bảo phù hợp với khung tiêu chuẩn kỹ thuật vé chung của TP trước khi vận hành thương mại.
Thách thức trong thời đại 4.0
Ông Lê Minh Triết cho biết: Quy trình tổ chức nghiên cứu, thực hiện các thủ tục đầu tư và thi công các dự án lớn, phức tạp như đường sắt đô thị thường kéo dài. Dự án bị kéo dài là thực trạng chung của các dự án có sử dụng nguồn vốn vay ODA.
Trong thời gian thực hiện dự án, các công nghệ mới được phát triển liên tục, đặc biệt là trong giai đoạn cách mạng công nghiệp 4.0 như hiện nay. “Đây là một thách thức đối với các chủ đầu tư dự án có phần công nghệ nói chung và đặc biệt là của dự án metro số 2 sắp tới” - ông Triết khẳng định.
Tuy nhiên, hệ thống phục vụ cho vận hành đường sắt đô thị bao gồm các hệ thống chính, cơ bản với nguyên tắc đảm bảo an toàn và ổn định cho hành khách là yếu tố bắt buộc.
Các hệ thống này đã được tiêu chuẩn hóa và áp dụng cho các hệ thống đường sắt đô thị trên thế giới, đã có kiểm chứng tính an toàn và ổn định qua thời gian. Hiện tại, thiết kế tuyến metro số 1 và metro số 2 là phù hợp và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế hiện hành.
Đối với hệ thống thẻ vé cho tuyến metro số 2, hiện nay TP đã có chủ trương xây dựng khung tiêu chuẩn kỹ thuật vé chung. Theo đó, TP yêu cầu tất cả hệ thống thẻ vé phải đảm bảo việc liên thông, kết nối thông suốt cho tất cả loại hình giao thông công cộng như đường sắt đô thị, buýt và BRT.
Ông Triết cũng cho biết metro số 1 xây dựng khung tiêu chuẩn kỹ thuật vé chung được UBND TP chỉ đạo, Sở GTVT là đơn vị chủ trì thực hiện thông qua Chương trình TP tương lai toàn cầu được chính phủ Anh tài trợ. Các chuyên gia tư vấn sẽ hỗ trợ Sở GTVT xây dựng khung tiêu chuẩn kỹ thuật này. Dự kiến khung tiêu chuẩn kỹ thuật vé chung sẽ được TP ban hành cuối năm 2020.
Ông Triết cho biết trên cơ sở khung tiêu chuẩn nói trên, MAUR sẽ yêu cầu các đơn vị tư vấn cập nhật vào chỉ dẫn kỹ thuật của hồ sơ mời thầu hạng mục AFC của tuyến metro số 2. Từ đó, tuyến này sẽ đáp ứng toàn diện việc tuân thủ khung tiêu chuẩn chung của TP.•
| Hai giai đoạn nâng cấp hệ thống AFC Trước đó, MAUR đã đề xuất UBND TP về kế hoạch nâng cấp hệ thống AFC tuyến metro số 1. Cụ thể, giai đoạn 1, trước khi vận hành, khai thác tuyến metro số 1, MAUR tiếp tục thực hiện theo kế hoạch đề ra của nhà thầu Hitachi để đảm bảo việc xây dựng hệ thống AFC theo đúng tiến độ. Giai đoạn 2, sau khi vận hành, khai thác tuyến metro số 1 sẽ bổ sung chức năng dùng thẻ ngân hàng làm vé đi tàu; nâng cấp vé metro có chức năng ví điện tử; sử dụng điện thoại thông minh thay vé đi tàu. Sau khi nâng cấp, hệ thống AFC tuyến metro số 1 có thể thực hiện dùng thẻ tín dụng, thẻ ngân hàng ATM để làm vé đi tàu trực tiếp thông qua công nghệ EMV không tiếp xúc. |
