Trước khi có đề xuất này, nhiều bạn đọc đã gửi ý kiến về báo Pháp Luật TP.HCM đề nghị miễn đăng kiểm lần đầu cho ô tô sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu mới.
Một bạn đọc ở TP.HCM cho biết: Anh đã mấy lần mua ô tô mới từ loại rẻ tiền đến cao cấp và xe luôn chạy ổn định trong ít nhất ba năm đầu, sau đó mới phải sửa chữa vài chi tiết. Đây cũng là tình hình chung của nhiều thương hiệu xe. Vì vậy, trong hoàn cảnh nhiều trung tâm đăng kiểm đang quá tải, rất nên miễn đăng kiểm lần đầu cho ô tô mới.
Những ý kiến như vậy đã có sự kiểm chứng trên thực tế. Kết quả nghiên cứu trên nhiều xe mới sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu được chứng nhận tại Việt Nam vừa qua cho thấy tỉ lệ không đạt của xe cần bảo dưỡng, sửa chữa chiếm tỉ lệ rất thấp (0,17%-0,31%). Mặt khác, thời hạn một năm để bảo hành và lưu kho, lưu bãi trước khi đến tay người tiêu dùng đủ đảm bảo xe không hư hỏng, hao mòn, giảm đặc tính kỹ thuật đối với nhiều chi tiết như nhựa, cao su, dầu bôi trơn, cấu kiện điện tử…
Phương án này không chỉ giảm áp lực cho các trung tâm đăng kiểm đang quá tải, mà còn giảm thời gian, chi phí cho các chủ xe. Thông thường, mức chi phí mà chủ xe phải chi khi kiểm định lần đầu là 250.000-570.000 đồng/xe. Nếu nhân lên số lượng hơn 300.000 xe mới hằng năm trên cả nước sẽ thấy mỗi năm tiết kiệm hàng trăm tỉ đồng. Đó là chưa kể sự tiết kiệm rất lớn về thời gian, công sức cho người dân.
Không chỉ trong giai đoạn nhiều trung tâm đăng kiểm bị quá tải hiện nay, quy định miễn đăng kiểm lần đầu cho ô tô sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu mới trong một năm cũng nên được áp dụng lâu dài vì những lợi ích trên. Thế nhưng không chỉ từ phía các cơ quan chức năng, người dân và các trung tâm đăng kiểm cũng cần chung tay hợp tác, chấp hành nghiêm quy định để cơ chế này được thuận lợi, bền vững.
Theo phương án đã trình, cần lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận kiểm định, tem kiểm định. Cùng với đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam liên thông dữ liệu từ sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu đến lưu hành. Vì vậy, dữ liệu kiểm định của xe vẫn phải đảm bảo chia sẻ ở cơ sở dữ liệu quốc gia, hỗ trợ các công tác quản lý như thu phí tự động, tra cứu dữ liệu…
Miễn đăng kiểm xe lần đầu không có nghĩa nới lỏng công tác quản lý. Cần tránh để phát sinh tình huống do được miễn đăng kiểm lần đầu nên sau khi mua xe, chủ xe tự ý thay đổi các chi tiết so với thiết kế ban đầu.
Nếu làm thế, khi đến niên hạn đăng kiểm, cơ quan đăng kiểm sẽ phát hiện và buộc chủ xe phải “khôi phục nguyên trạng” - như cách hiện nay các trung tâm đăng kiểm “vịn” các xe đã “độ”, “chế”, thêm thắt chi tiết so với nguyên bản ban đầu. Với phương án này, nhà sản xuất, nhập khẩu xe, chủ xe phải bảo đảm an toàn về kỹ thuật và bảo vệ môi trường một cách tự giác.
Vậy nên phương án nói trên có trở thành hiện thực và được áp dụng lâu dài hay không phụ thuộc vào sự chứng minh trên thực tế tính khả thi, hiệu quả.
