Lời giải cho ‘thuyết âm mưu’ Mỹ giả đáp tàu vũ trụ lên mặt trăng
Mai Khanh - Kiệt Anh
(PLO)- Một nhà khoa học tại ĐH Oxford kết luận những thuyết âm mưu lớn, như giả thuyết Mỹ làm giả chuyến du hành vũ trụ lên mặt trăng, nếu thật sự chính xác thì chỉ tốn tối đa ba năm tám tháng để bị “lật tẩy”.
Theo tính toán của TS vật lý David Grimes từ ĐH Oxford, để một “cốt truyện” tồn tại trong năm năm, âm mưu đó sẽ có tối đa 2.521 kẻ phối hợp tham gia âm mưu. Để giữ cho một âm mưu không bị phát hiện trong hơn một thập kỷ, chỉ được xấp xỉ 1.000 người có thể tham gia. Còn một âm mưu có thể tồn tại suốt gần một thế kỷ cần ít hơn 125 người tham gia vào âm mưu.
Nhiều người nghĩ rằng cuộc đổ bộ mặt trăng chỉ là sự dàn dựng
Áp dụng cách tính này vào thuyết âm mưu Mỹ làm giả vụ đáp phi thuyền lên mặt trăng với hơn 411.000 nhân viên của NASA dính liếu vào vụ việc thì đáng lẽ lời nói dối khổng lồ đó đã bị lật tẩy chỉ trong vòng ba năm tám tháng kể từ khi được tuyên bố.
Kể từ khi Neil Armstrong trở thành người đầu tiên đặt chân lên Mặt trăng vào năm 1969, các chuyên gia thuyết âm mưu cho rằng việc hạ cánh đã được làm giả. Giả thuyết đưa ra dựa trên những bức ảnh cho thấy lá cờ Mỹ bay trong gió mặc dù không có khí quyển trên mặt trăng và bóng của các nhà du hành không phù hợp với nguồn ánh sáng trên mặt trăng. Nguồn tin khác cho rằng đạo diễn Stanley Kubrick trước phút lâm chung đã thừa nhận vụ đáp phi thuyền lên mặt trăng chỉ là một rò bịp bợm.
Tuy nhiên, TS Grimes chứng minh một âm mưu tinh vi như vậy không thể bị che đậy. Kể từ những năm 2000, những bức ảnh do Tàu bay Viễn thám Mặt trăng (Lunar Reconnaissance Orbiter) của NASA chụp từ địa điểm hạ cánh Apollo cho thấy mô đun của trạm phát và dấu vết của các phi hành gia.
Cũng cùng cách thức tính toán này của mình, ông Grimes cho rằng nếu giả thuyết biến đổi khí hậu toàn cầu chỉ là một trò bịp thì nó đã bị lật tẩy chưa đầy ba năm chín tháng sau khi tuyên bố. Đó là do hiện có đến 405.000 người có liên quan đến quan điểm biến đổi khí hậu toàn cầu.
"Lời nói dối" về biến đổi khí hậu toàn cầu đáng lẽ đã có thể bị phơi bày từ lâu
Số người càng lớn thì khả năng bị lật tẩy càng cao. Cũng cùng cách tính này, ông Grimes dự đoán nếu thật sự các hãng dược lớn đang giấu giếm phương thuốc chữa ung thư thì nó đã bị lật tẩy chỉ trong vòng ba năm ba tháng. Tuy nhiên, chưa có một thuyết âm mưu nào trong cả ba giả thuyết trên được chứng minh là đúng cho đến nay.
TS Grimes đã phát triển một phương trình xác suất để tìm hiểu xem âm mưu được cố tình che đậy hay bị tiết lộ một cách vô ý. Những yếu tố liên quan bao gồm độ dài thời gian và kể cả hiệu ứng “chết dần” của các thuyết âm mưu do các nguyên nhân “bất thường” gây ra.
Yếu tố không kém phần quan trọng khác là các cá nhân để lộ âm mưu. Số lượng người được đưa ra dựa trên ba thuyết âm mưu chính, bao gồm cả dự án NSA Prism được tiết lộ bởi Edward Snowden.
TS Grimes, người có nghiên cứu xuất hiện trên tạp chí trực tuyến Public Library of Science ONE, nói thêm: “Không phải ai cũng nghĩ thuyết âm mưu là không hợp lý. Tôi hy vọng thông qua nghiên cứu của mình, một số người sẽ xem xét lại niềm tin phản khoa học của họ”.
"Nếu chúng ta muốn giải quyết những khó khăn về biến đổi khí hậu và địa chính trị, chúng ta cần phải nắm lấy thực tế hơn là những hư cấu. Chúng ta cần phải hiểu rõ làm thế nào và tại sao một số ý tưởng cố hữu và dai dẳng vẫn tồn tại mặc dù có bằng chứng rõ ràng, và làm thế nào chúng ta có thể chống lại điều này" - TS Grimes cho biết.
(PLO)- Hành trình 36 năm khép lại nhưng những dấu ấn mà báo Pháp Luật TP.HCM để lại trong lòng giới chuyên gia và bạn đọc sẽ còn tiếp nối bằng những giá trị tốt đẹp đã được bền bỉ vun đắp qua nhiều thế hệ.
(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.
(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.
(PLO)- Với những người tin vào tâm linh, cảm giác bất an lạnh sống lưng khi bước vào các tòa nhà cũ thường bị coi là dấu hiệu của những vong hồn lảng vảng.
(PLO)- Nhằm ngăn chặn tình trạng người dân hái rau dại, một công viên tại tỉnh Cát Lâm (Trung Quốc) đã vận hành robot tuần tra với những lời cảnh báo vô cùng hài hước.
(PLO)- Tin đồn lưu truyền bấy lâu nay về việc Tử Cấm Thành (Bắc Kinh, Trung Quốc) sử dụng 600.000 tấn máu heo mỗi năm để "trừ tà" cuối cùng đã có lời giải đáp.
(PLO)- Nghiên cứu trên Nature Communications cho thấy vết nứt Đông Phi đã chạm ngưỡng tới hạn, có thể tách đôi lục địa và hình thành đại dương mới trong vài triệu năm tới.
(PLO)- Nằm ngay dưới lườn của hàng ngàn con tàu đang mắc kẹt ở eo biển Hormuz, một "thế giới ngầm" khổng lồ và mong manh đang bị đẩy đến bờ vực diệt vong…
(PLO)- Một idol Nhật gây tranh cãi khi cung cấp “dịch vụ ngửi nách” cho người hâm mộ, phơi bày góc khuất khắc nghiệt và áp lực của ngành thần tượng underground hiện nay.
(PLO)- Nhiếp ảnh gia Aria Shahrokhshahi tìm đến những buổi vũ hội tuổi teen và các khu phòng bệnh từng rung chuyển vì đạn pháo, ghi lại chân thực nhất cảm giác của những người dân bình thường khi đất nước họ bất ngờ bị cuốn vào vòng xoáy chiến tranh.
(PLO)- Câu chuyện truyền cảm hứng của nữ phi hành gia duy nhất trong sứ mệnh Artemis II không chỉ là hành trình chinh phục không gian mà còn mang đậm dấu ấn của sự kiên cường và tinh tế của phụ nữ.
(PLO)- Trong những tháng đầu năm 2026, hiện tượng thiên thạch bùng phát thành "cầu lửa" xuất hiện với tần suất dày đặc bất thường, kéo theo nhiều luồng tranh luận từ các chuyên gia thiên văn học.
(PLO)- Cậu bé 9 tuổi ở Trung Quốc mang phần thịt từ canteen trường về nuôi ông 73 tuổi, câu chuyện thu hút hàng chục triệu lượt xem, khiến cộng đồng mạng xúc động mạnh.
(PLO)- Tổ chức Bảo tồn Biển Campuchia (MCC) cho biết một cá thể cá mập voi thuộc diện nguy cấp vừa được phát hiện tại quần đảo Koh Sdach, qua đó minh chứng cho tầm quan trọng của các nỗ lực bảo tồn biển.
(PLO)- Các nhà khoa học Ai Cập phát hiện loài tổ tiên mới của vượn lớn sống cách đây 18 triệu năm, mở thêm manh mối quan trọng về nguồn gốc tiến hóa linh trưởng hiện đại.
(PLO)- Một nữ Trung sĩ tại Phòng Cảnh sát khu vực Avon và Somerset (Anh) dùng mánh khoé riêng để giả vờ làm việc năng suất hơn gấp nhiều lần các đồng nghiệp dù thực chất cô dành thời gian để giải quyết các vấn đề cá nhân.