Tình trạng đóng cửa 1/4 chính phủ Mỹ đến hôm nay đã vượt qua mốc 1 tháng. Động thái mới nhất và đáng chú ý nhất là Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tuần rồi đã công bố một gói đề xuất thỏa hiệp về nhập cư để đảng Dân chủ - đang kiểm soát Hạ viện - đồng ý chi 5,7 tỉ USD xây tường ngăn biên giới với Mexico và mở cửa lại chính phủ. Tuy nhiên đảng Dân chủ nhanh chóng bác bỏ.
Quan hệ giữa ông Trump và đảng Dân chủ đã xấu trầm trọng đến mức có vẻ hai bên sẽ không thể tự hòa giải nếu không có người đứng ra làm trung gian. Vậy ai có thể làm được vai trò này?
Lộ diện cái tên Mitch McConnell
Theo Fox News thì có một nhân vật có thể đảm trách được vai trò này. Nhân vật này vốn là một nhà chiến thuật trong nghị viện, dày dạn kinh nghiệm trong dàn xếp các thỏa hiệp. Ngoài nhân vật này không ai có thể thực hiện vai trò mang ông Trump và đảng Dân chủ đến gần nhau tốt hơn, theo Fox News. Người đó là Lãnh đạo phe đa số Cộng hòa tại Thượng viện Mitch McConnell.
Không người tỉnh táo nào có thể chấp nhận để tình trạng chính phủ đóng cửa một phần khiến 800.000 nhân viên liên bang và hàng ngàn nhà thầu hợp tác với chính phủ phải chịu cảnh không được trả tiền kéo dài không biết đến khi nào.
Nhân viên làm trong các nhà tù liên bang tập trung trước văn phòng của nghị sĩ Cộng hòa Mitch McConnell ở Kentucky (Mỹ) phản đối tình trạng đóng cửa của chính phủ. Ảnh: MCCLATCHY
Trong bối cảnh này, cũng không có lý gì chính phủ lại đe dọa trục xuất cả 1 triệu người nhập cư mà Mỹ đã từng cho phép họ ở lại theo 2 chương trình: Hoãn trục xuất những người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ từ khi còn nhỏ (DACA) – vốn ảnh hưởng đến 700.000 người; Những diện được Bảo vệ Tạm thời (TPS) vốn ảnh hưởng đến 300.000 người.
Ông Trump từng có các sắc lệnh chấm dứt hai chương trình này. Tuy nhiên sắc lệnh của ông đang bị kiện tại các tòa án. Vì thế để có được sự thỏa hiệp của đảng Dân chủ, ông Trump cuối tuần rồi đã đề nghị khôi phục tạm thời 2 chương trình này.
Từ phía đảng Dân chủ, Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, Lãnh đạo phe thiểu số Dân chủ tại Thượng viện Mitch Schumer muốn những người nhập cư thuộc 2 diện DACA và TPS phải được phép ở Mỹ vĩnh viễn. Ngay từ trước khi ông Trump ra đề xuất tạm khôi phục 2 chương trình này, bà Pelosi đã phản ứng rằng đề xuất này chết yểu ngay từ đầu vì không bảo vệ vĩnh viễn người nhập cư 2 diện này.
Sẽ tìm được sự thỏa hiệp?
Đã đến lúc ông McConnell phải đứng ra và tìm kiếm một sự thỏa hiệp giữa ông Trump với các thành viên Dân chủ và Cộng hòa ở cả Hạ viện và Thượng viện.
Lãnh đạo phe đa số Cộng hòa tại Thượng viện Mitch McConnell (thứ hai từ trái sang) trong một cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái), Lãnh đạo phe thiểu số Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer (thứ hai từ phải sang), bà Nancy Pelosi lúc đó còn là Lãnh đạo phe Thiểu số Dân chủ tại Hạ viện (phải) tại Nhà Trắng. Ảnh: AP
Từ các diễn biến trên có thể thấy nhiệm vụ của ông McConnell là vạch ra được một giải pháp hợp lý để cân bằng tính hiệu quả của việc giữ an ninh biên giới (không chỉ là xây một bức tường) và một giải pháp lâu dài cho những người nhập cư thuộc 2 diện DACA và TPS.
Kết quả làm cầu nối của ông McConnnell sẽ không chỉ giúp chính phủ mở cửa lại nhanh hơn mà còn mang tính quyết định cơ hội tái đắc cử của ông Trump trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2020, theo Fox News.
Thăm dò của Fox News cho thấy 58% người Mỹ phản đối xây tường biên giới. 53% người Mỹ chỉ trích Nhà Trắng và các thành viên Cộng hòa cho việc chính phủ bị đóng cửa. Các cử tri này nói riêng và người dân Mỹ nói chung đang tìm kiếm các lãnh đạo có thể thống nhất đất nước chứ không gây chia rẽ đất nước khi đề cập đến vấn đề nhập cư.
Đạt được thỏa thuận này là cơ hội cuối cùng để đảng Cộng hòa lấy lại sự ủng hộ của các cử tri vốn đã dao động mạnh sau khi đảng Cộng hòa để mất quyền kiểm soát Hạ viện vào tay đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử Quốc hội hồi tháng 11-2018.
