Lễ hội cầu ngư bắt nguồn từ tục thờ ông Nam Hải (thờ cúng cá voi) - là tập tục lâu đời của cư dân vùng biển từ bắc miền Trung trở vào Nam, tiêu biểu nhất là vùng đất Nam Trung Bộ, trong đó có Khánh Hòa. Từ những truyền thuyết đầy màu sắc thần bí và niềm tin tưởng sâu sắc của các ngư dân, cá voi đã được linh thiêng hóa thành một vị phúc thần của biển cả, được đông đảo các ngư dân vùng ven biển nói chung và Khánh Hòa nói riêng thành kính tôn thờ. Thời Minh Mệnh thứ ba (1822) sắc phong thần Nam Hải do ngư dân lập và thờ tại lăng Bình Tây, xã Ninh Hải, thị xã Ninh Hòa đã được ban.
Ngày nay, lễ hội cầu ngư ở Khánh Hòa được tổ chức với các nghi thức truyền thống như lễ rước sắc, lễ nghinh ông, hò bá trạo, lễ tế chánh, thứ lễ, tôn vương, tống na… và nhiều trò chơi dân gian với những nét đặc thù, hội tụ đầy đủ những giá trị văn hóa cổ truyền. Lễ hội cầu ngư đã trở thành ngày hội văn hóa làng biển của cộng đồng ngư dân, góp phần giáo dục tình yêu quê hương đất nước, hướng về cội nguồn và tạo nên sự cố kết cộng đồng; là niềm tin, ý chí vượt qua khó khăn, gian lao, bài ca lao động của những ngư dân ven biển.
C.THI - X.PHƯƠNG
